Dakconstructies - redactioneel
19 december 2008, 15:07
De huidige markt van dakconstructies wordt bepaald door het optimaliseren van beproefde constructieve oplossingen en de integratie van verschillende functies van daken. Daarbij speelt de thermische isolatie een belangrijke rol, want via het dak fors worden bespaard op de energierekening.
Integrale oplossingen
Traditie en vernieuwing
Het assortiment van producten op het terrein van dakconstructies is de laatste decennia aanzienlijk uitgebreid. Daarmee is tevens de markt minder scherp afgebakend. Dat heeft te maken met de ontwikkeling van de bouwtechniek en van de architectuur. Zo is in veel bouwprojecten de grens tussen het dak en de gevel onbepaald. Van aanbodzijde wordt hierop gereageerd met de ontwikkeling van producten die zowel voor het dak als voor de gevel kunnen worden toegepast. Verder verdwijnt door de integratie van functies het zichtbare verschil tussen constructie, bedekking en afwerking. Met name in woningbouwprojecten tekent zich de laatste jaren een trend af van prefab oplossingen, waarbij dragen, scheiden, isoleren en andere functies worden gecombineerd. Wanneer alleen van de dragende functie wordt uitgegaan, bestaan dakconstructies in hoofdzaak uit liggers, spanten, glasdaken en autonome constructies als luifels en overkappingen. Wordt de integratie van functies ook in beschouwing genomen, dan is het gamma onder meer uit te breiden met dakelementen, profielplaten en energiedaken. De toepassing van geprefabriceerde dakelementen leidt tot kostenbesparingen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de IsoBouw Prefab dubbelschalige daksegmenten die zijn ontwikkeld voor hellende daken in de seriematige woningbouw. De elementen worden in één arbeidsgang geplaatst en de binnenbeplating is naadloos. Tevens kan onderscheid worden gemaakt in de dakvorm: hellend, gebogen of plat, waarbij de laatste dakvorm is te verdelen in een warm, koud of omgekeerd dak. Bij een warm dak wordt de thermische isolatie aan de bovenzijde van de dragende constructie aangebracht. De waterkerende laag bevindt zich boven de isolatie. Bij een koud dak wordt de isolatie aan de onderzijde van de dragende constructie aangebracht en ligt de waterkerende laag zich bovenop de dragende constructie. Bij een omgekeerd dak wordt de isolatie op de waterkerende laag aangebracht. Dit type constructie moet altijd worden geballast.
Houtconstructies
Gelet op het materiaalgebruik is het opvallend dat leveranciers van een traditioneel bouwmateriaal als hout, zoals Foreco, zich hebben toegelegd op het verkrijgen van een steeds betere kwaliteit en duurzaamheid en mede daardoor de toepassing van nieuwe houtsoorten. Daarnaast vinden wat betreft beproefde constructies als houten spanten innovaties plaats door de verbetering van verwerkingstechnieken. Zo ontwikkelde Technotrain een nieuw soort gebogen dakspanten, die geschikt zijn voor ronde zadeldakconstructies van nieuwbouwwoningen. Met opdrachtgever Vadeko Houtconstructies werd een nieuwe methode bedacht om gebogen multiplexelementen aan elkaar te lassen. Daarbij wordt een vingerlasconstructie gebruikt. De vingers aan de onder- en bovenkant hebben een haakje waarmee de las zichzelf vastklemt. Hierdoor wordt 40 procent materiaal gebruikt en wordt de verwerkingstijd met de helft gereduceerd.
Draagprofielen
Door de optimalisering van de geometrie van metalen liggers wordt door een grotere stijfheid de maximale maat van overspanningen vergroot. Dit geldt bijvoorbeeld voor het nieuwe warmdakprofiel SAB 106R+/750 van SAB-profiel. Bij de toepassing fungeert het profiel als onderlaag voor bijvoorbeeld isolatielagen en een bitumen- of sedumdak. Het profiel is leverbaar in staaldiktes van 0,7 tot 1,5 millimeter met maximale lengtes van 24 meter. SAB 106R+/750 is verkrijgbaar in staal, aluminium of roestvast staal.
Ook met de prefab betonnen liggers van Westo en de metalen en kunststoffen liggers van Komeku kunnen steeds grotere overspanningen worden gemaakt.
Energiedaken
De hogere energieprestaties waaraan gebouwen moeten voldoen hebben geleid tot de ontwikkeling van energiedaken. Een voorbeeld is Roto Sunroof van Roto Frank, waarvan verschillende elementen in de specifieke energie- en warmtebehoefte voorzien. Binnen het totaalconcept zijn thermische collectoren, fotovoltaïsche elementen, waterdichte gootstukken, dakvensters, een regelstation en ECS boilers opgenomen. Bij het Energydak® van Oranjedak wordt gebruik gemaakt van warmtewisselaars in het dakvlak in de vorm van kunststof lamellen. Deze vloeistofhoudende, onderling gekoppelde lamellen worden in de dakconstructie opgenomen. Met behulp van een warmtepomp en een opslagsysteem wordt onder meer de verwarming en koeling van gebouwen verzorgd.
Overkappingen
Wat betreft overkappingen van gebruiksdaken worden sinds enige tijd elektrisch aangedreven daken geleverd, waarmee de functie van zonwering kan worden overgenomen. Zo ontwikkelde Livium Creative Louvres een aluminium louvredak dat beschermt tegen zon, wind en regen en bij levering compleet op maat wordt gemaakt. De constructie kan 180° draaien waardoor het dak naar wens is te openen of te sluiten. De louvres sluiten waterdicht op elkaar aan waardoor het dakterras ook bij slecht weer is te gebruiken.
Glasdaken
Mede door de toepassing van atria in grote gebouwen worden veelvuldig (beweegbare) glasdaken gebruikt. Vernieuwingen binnen dit marktsegment zijn voor een deel gerelateerd aan de ontwikkeling van het materiaal zelf en de verwerkingstechnieken. Een bedrijf als Brakel Atmos demonstreert bijvoorbeeld de mogelijkheden en voordelen van constructies met gebogen koud glas. De ontwikkelingen kunnen niet los worden gezien van een steeds betere brandwerenheid. Zo levert Bovema Glas als eerste in Nederland glasdaken met een brandwerendheid van 90 minuten, waarmee wordt voldaan aan de Nederlandse norm NEN 6069:2001, in samenhang met de Europese norm NEN-EN 1365-2.