'Monumentencommissie onvoldoende toegerust'

11 november 2008, 10:52

Ongeveer een derde van de 350 monumentencommissies in Nederland was halverwege 2008 onvoldoende geëquipeerd om per 1 januari aanstaande als enig adviesorgaan het gemeentebestuur van informatie te voorzien.

Dat schrijft de Erfgoedinspectie in het rapport ‘Een goed advies is het halve werk’. Minister Plasterk (PvdA) van OCW heeft het rapport deze week aan de Eerste en Tweede Kamer verzonden. De reden voor de gebrekkige monumentencommissies zijn uiteenlopend.

,,Deskundigheid ontbreekt soms, er zijn vacatures, de commissie dient te worden uitgebreid, commissieleden hebben niet voldoende tijd of er is maar één monumentendeskundige”, schrijft de Erfgoedinspectie.

Het onderzoek is van belang, want per 1 januari aanstaande vervalt in het kader van de Wet Beperking Adviesplicht het nu nog verplichte advies van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) voor een aantal ingrepen aan monumenten. Dat betekent dat B&W zich bij de vergunningverlening voortaan louter kunnen baseren op het inzicht en advies van de monumentencommissie.

,,Vooral op het gebied van de cultuurhistorie en de restauratietechniek constateren we een tekort aan deskundigheid”, zegt Hans Magdelijns, hoofdinspecteur bij de Erfgoedinspectie in Den Haag. Eerder al constateerde de Erfgoedinspectie een tekort aan deskundigheid bij het gemeentelijk apparaat op het gebied van de monumentenzorg. Met name in kleinere gemeenten met veel monumenten schiet de zorg tekort.

Behalve gebrek aan deskundigheid is in bijna een kwart van de monumentencommissies de onafhankelijkheid niet geregeld doordat de wethouder voorzitter is van de monumentencommissie.

,,Op Texel werd uit arren moede de taak van de monumentencommissie zelfs uitgevoerd door de raadscommissie”, zegt Magdelijns. ,,Op die manier is onafhankelijk advies natuurlijk niet gewaarborgd.” De situatie op Texel is overigens beëindigd.

Ook is het risico van belangenverstrengeling onvoldoende geregeld, vindt de Erfgoedinspectie. ,,In bijna een derde van de gemeenten zijn commissieleden ook anderszins actief werkzaam in de gemeente, bijvoorbeeld als architect of adviseur”, aldus de Inspectie.

Hard werken
Magdelijns benadrukt ook dat veel gemeenten op dit moment hard werken om zowel hun ambtelijke deskundigheid als die van de monumentencommissies op peil te krijgen.

De Erfgoedinspectie adviseert onder meer om de RACM op te dragen toch te allen tijde stand-by te blijven voor advies voor hulpbehoevende gemeenten. Gemeenten zouden deskundige commissieleden kunnen aantrekken door de vergoedingen op een professioneel niveau te brengen, en cursussen of opleidingen aan te bieden.

Ook wordt nauwelijks gebruik gemaakt van de mogelijkheid om voor specifieke situaties externe expertise in te huren. Ten slotte oppert de inspectie om monumentencommissies meer regionaal samen te laten werken om zodoende gemeenten meer kritische massa te bieden. Daarbij zou ook welstands- en landschapsaspecten meer een rol kunnen spelen.

Daardoor wordt meer gelegenheid geboden voor de geïntegreerde gebiedsgerichte aanpak voor monumenten waarin de modernisering van de Monumentenwet wil voorzien. Minister Plasterk van OCW komt 27 november met nadere beleidsmaatregelen.
Bron: Binnenlands Bestuur

Trefwoorden

cultuurlandschap en monumenten ronald plasterk rijksdienst voor archeologie monumentencommissie hans magdelijns erfgoedinspectie

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Crisis levert extra geld voor monumenten op

24 augustus 2009

Coalitie wil voorfinanciering aanpak monument

22 april 2009

Minder rompslomp voor eigenaren monument

29 september 2009

Gouda verliest zaak in strijd om ‘monument’

16 september 2008

Nederland honderd 'nieuwe' rijksmonumenten rijker

15 oktober 2007

Energie-eis monumenten aangescherpt

21 september 2007

Geen sloop monumentale gevels Gouda

20 februari 2008

‘Meer overheidssteun monumentale kerken’

7 november 2008

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.