Gevelbekleding - redactioneel (2007)
24 december 2007, 15:34
Gevelbekleding wordt steeds vaker samengesteld uit verschillende grondstoffen of materialen om de materiaaleigenschappen te verbeteren. De zo verkregen composieten veroveren de markt doordat ze beter bestand zijn tegen veroudering door UV-straling, temperatuurschommelingen of mechanische beschadigingen. Composieten bieden fantastisch nieuwe kansen voor ontwerpers en bouwers om te experimenteren met kleur, uiterlijk, afmetingen en gewicht.
In Nederland worden gevels van gebouwen gewoonlijk uit meerdere lagen opgebouwd. Ze zijn samengesteld uit materialen met eigenschappen die elkaar binnen de bouwkundige detaillering aanvullen of versterken. Gevels worden bekleed met aluminium beplating, kunststof panelen of andere composieten. Voorbeelden zijn aluminium sandwichpanelen, polycarbonaat panelen zoals Pyrasied en Tech-wood, dat bestaat uit 70% houtsnippers, ingepakt in een synthetisch materiaal. Interessant zijn ook Deco Wired Glass, Panelite Insulated Glass Units en Microbeton.
Kunststoffen
Kunststof composieten worden veel gebruikt voor gevelbekleding. Recent zijn projecten opgeleverd met vezelversterkte kunststof persroosters als gevelbekleding. Voor de gevels van de Hanzehogeschool in Groningen zijn de roosters geleverd door Las-pers uit Oss. Opvallend zijn ook de dubbel gekromde gevelpanelen die NPSP Composieten heeft gemaakt voor de verbouwing van een bibliotheek tot een notariskantoor, eveneens in Groningen. De panelen zijn opgebouwd uit twee lagen polyester weefsel waarop aluminium is gedampt. De vezels worden vacuüm gezogen in een gesloten dubbele mal, waarna de heldere, brandbestendige hars wordt geïnjecteerd.
De producten van de Industria-serie van Pyrasied lijken van metaal te zijn gemaakt, maar bestaan in feite uit een digitale print die gevat is tussen twee kunststof lagen. Bij Eclipse doet de digitale print sterk denken aan geperforeerd aluminium, terwijl bij de Epos Mezzo daadwerkelijk metaal in de tussenlaag verwerkt is. Het thermoplastische materiaal leent zich goed voor complexe driedimensionale structuren. Trespa Meteon is al iets langer op de markt, maar blijft verrassend. Trespa heeft een basis van thermohardende kunststoffen, homogeen versterkt met houtvezels en vervaardigd onder hoge druk en temperatuur. Toegepast als gevelbekleding is het vrijwel krasbestendig, vuilafstotend en makkelijk te reinigen.
Folie
Kunststof folies, zoals ETFE-folie, zijn sterk in opkomst. Ze kunnen gebruikt worden als (delete) een translucente of verlichte gevel en ze maken bewegende gevels mogelijk. In het nieuwe ROC-gebouw in Almelo zijn meerlaagse ETFE-kussens gebruikt in het atriumdak en de gevel. ETFE folie is enorm sterk, er kunnen prints op worden aangebracht en het is er in verschillende kleuren. Door bij kussenelementen meerdere lagen folie toe te passen is een goede isolatiewaarde te bereiken.
Metalen
Om aluminium gevelbeplating te versterken kunnen op de achterzijde honingraatpanelen worden verlijmd. Bij het nieuwe product MetalKern zijn twee metalen platen en een kern in één productieproces onder hoge druk en temperatuur tot een homogene plaat geperst. De kern van de plaat is opgebouwd uit cellulosebanen die met thermohardende kunstharsen zijn geïmpregneerd. Door de symmetrische opbouw ontstaat er een spanningsvrije, eenvoudig te bewerken, zelfdragende metalen plaat. Voor de afwerking kan gekozen worden uit aluminium, koper, zink of roestvast staal.
Beton
Bij polyesterbeton is niet cement het bindmiddel, maar polyesterhars. Net als bij gewoon beton kunnen aan polyesterbeton verschillende toeslagstoffen of pigmenten worden toegevoegd, zoals stukjes metaal, natuursteen of glas. Polyesterbeton kan gestort worden in mallen met een textuur. Vervolgens kan het worden gepolijst, of gezandstraald. Gevelbekleding van polyesterbetonnen composietpanelen wordt onder andere geleverd door PP Gevelbouw.