Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project
Copyright: Maquette voor het nieuwe Naturalis Biodiversity Center. Neutelings Riedijk
Copyright: Het huidige Naturalis met de 'zebrabrug'. Vysotsky
Copyright: Het huidige Naturalis. Vysotsky
Copyright: Maquette voor het nieuwe Naturalis Biodiversity Center. Neutelings Riedijk
Copyright: Het huidige Naturalis met de 'zebrabrug'. Vysotsky
Copyright: Het huidige Naturalis. Vysotsky

Verheijen: dit gaat tegen het oorspronkelijke PvE in

13 februari 2015, 17:32
Het definitief ontwerp van Neuteling Riedijk voor de nieuwbouw en renovatie van het Naturalis Biodiversity Center is gereed. De architect van het bestaande gebouw, Fons Verheijen (VVKH Architecten), is ongelukkig met, zoals hij het aanduidt, een onnodige verminking van zijn architectuur. Verheijen heeft Naturalis gedagvaard.

Het bestaande gebouw van Naturalis, naar ontwerp van Verheijen, is in 1997 opgeleverd. Nu het Leidse natuurhistorisch museum is gefuseerd met het Zoölogisch Museum Amsterdam en twee vestigingen van het Nationaal Herbarium Nederland en de instituten op een locatie worden samengebracht, is er behoefte aan uitbreiding. Er is meer ruimte nodig voor depots, laboratoria en andere werkplekken.

Omkering van functies
Het plan van Neutelings Riedijk Architects is een ensemble van gebouwen, gegroepeerd rond de bestaande depottoren van 22 verdiepingen. Het huidige tentoonstellingsgebouw en de nieuwbouw worden verbonden door een centrale hal, die tevens de nieuwe entree wordt.

Essentieel in het ontwerp van Neutelings Riedijk is de omkering van functies van de gebouwen: de huidige tentoonstellingsruimte wordt verbouwd tot depot- en werkruimte en de nieuwbouw wordt tentoonstellingsruimte. Het Rotterdamse architectenbureau was de enige van de meedingende bureaus bij de Europese aanbesteding die dit voorstelde.

"Daarmee ging het bureau tegen het Programma van Eisen voor de architectenkeuze in", zegt Verheijen. "De wijziging van het PvE en het ontwerp van Neutelings Riedijk houdt in dat er niet een nieuw depot, maar een nieuw tentoonstellingsgebouw wordt gerealiseerd." Die wijziging heeft vergaande en onnodige consequenties voor het oorspronkelijke gebouw, meent de architect.

Architectonische ingrepen
Vanwege de functieverandering van het oorspronkelijke tentoonstellingsgebouw worden er extra vloeren aangebracht. "Een goed ontworpen publieke ruimte wordt verminkt. Alle architectonisch uitgewerkte vides en doorzichten worden dichtgemaakt met vloeren. Daar maak ik bezwaar tegen."

Ook voor de buitenzijde heeft de functieverandering gevolgen, stelt Verheijen. Door vloeren te plaatsen in de tien meter hoge bibliotheekruimte, direct achter de gevel, wordt de symbolische waarde van de spleetraampjes "als dichtregels" teniet gedaan, stelt de architect. In een andere gevel verdwijnt het ritmische patroon van 1250 uitstekende pijpjes omdat er ramen worden geplaatst ; de 'zebrabrug', die het Pesthuis als huidig entreegebouw verbindt met de tentoonstellingsruimte, verdwijnt eveneens door de komst van een nieuwe hoofdentree.

Volgens Naturalis zijn de gevolgen betrekkelijk en zeker niet zonder goede reden. Het interieur van het tentoonstellingsgebouw verandert, de buitenzijde nauwelijks. De markante toren blijft bijvoorbeeld onaangetast. "We moeten iets doen," zegt Corine van Impelen namens Naturalis, "Het oude pand functioneert niet meer. Door de fusie is er een enorme toename aan voorwerpen en medewerkers, die nu nog verspreid zijn over Leiden. Dat is niet efficiënt en we willen alles daarom graag onder een dak brengen."

Van Impelen zegt dat er tevens veranderingen nodig zijn om de stijgende bezoekersaantallen op te vangen. "De situering van entree, winkel en restaurant in het Pesthuis blijkt logistiek zowel voor het museum als de bezoekers onhandig. Nu komt er een centrale, ruime entree met de andere functies in de buurt. De verbindingsbrug met het Pesthuis verdwijnt dan."

Ruimtegebrek
Volgens Verheijen was oorspronkelijk twintig miljoen beschikbaar voor de nieuwbouw, terwijl de kosten nu al geraamd worden op zeventig miljoen. Logisch, volgens de architect. "Als je een tentoonstellingsruimte maakt, spreek je over een hoogwaardige architectonische ruimte die prachtig is afgewerkt; een depot is een lage, onafgewerkte ruimte die heel simpel kan zijn."

"Er wordt nu een nieuwe tentoonstellingsruimte gemaakt, waarna een bestaande tentoonstellingsruimte moet worden gestript en verbouwd." Dat, terwijl die extra werkzaamheden en kosten helemaal niet nodig zijn als men bij het oorspronkelijke PvE blijft, aldus Verheijen. "Maar het is voor een directeur altijd prestigieuzer om een tentoonstellingsgebouw neer te zetten dan bouwheer van depots te zijn."

Volgens Naturalis is de 'functiewisseling' van oud- en nieuwbouw echter ingegeven door het feit dat het huidige tentoonstellingsgebouw onvoldoende ruimte biedt. "Het oorspronkelijke gebouw is berekend op 150.000 bezoekers en we zitten nu al op 300.000. We verwachten dat het aantal gaat stijgen naar 400.000 bezoekers of meer", zegt Van Impelen. "Daarbij zie je de ontwikkelingen in de museumwereld dat mensen meer willen worden meegenomen in een verhaal; ook daar is ruimte voor nodig."

Zelfs al is het oorspronkelijke tentoonstellingsgebouw flexibel genoeg om te worden aangepast aan nieuwe tentoonstellingsconcepten, zoals Verheijen stelt, dan biedt volgens Naturalis het gebouw nog steeds te weinig ruimte. "Het huidige museum biedt 4.000 vierkante meter voor tentoonstellingen, het nieuwe gebouw gaat 6.000 vierkante meter bieden", zegt Van Impelen. "Dan heb ik het puur over tentoonstellingsoppervlak."

Verheijen bestrijdt die cijfers: volgens de architect heeft het oorspronkelijke museum een tentoonstellingoppervlak van 5.000 vierkante meter en lagen de bezoekersaantallen van meet af aan rond de 250.000 mensen "zonder dat het ooit een ruimteprobleem heeft opgeleverd."

Noodzakelijk of onnodig?
Van Impelen zegt dat Naturalis het definitief ontwerp een mooie oplossing vindt om het bestaande zoveel mogelijk te behouden en toch de noodzakelijke uitbreiding te kunnen uitvoeren. "We vinden dat Neutelings Riedijk heel zorgvuldig omgaat met het gebouw", aldus Van Impelen. "Wij zijn blij met de oplossingen."

"Ik heb geen bezwaar tegen het feit dat een andere architect mijn gebouw uitbreidt", zegt Verheijen. "Dat kan altijd een goed ensemble opleveren. Ik heb er bezwaar tegen dat bij deze operatie onnodig mijn gebouw wordt vernietigd." Naar zijn gevoel was het overleg met het andere architectenbureau beperkt en voorstellen zouden steeds resoluut zijn afgewezen. Verheijen heeft "na vele verzoeken om transparantie over de plannen" Naturalis gedagvaard.

Andere nieuwsberichten

Driehoekige uitkijktoren symboliseert verbinding tussen landschappen

1 uur geleden

Nominaties Publiek gebouw van het Jaar bekend

Vandaag, 10:00

DP6 ontwerpt 23 appartementen in Bossche School-kerk Malden

30 september, 3:59

Winnaars Arie Keppler Prijs 2022 bekend

30 september, 1:48

Piet Oudolf ontvangt Sikkens Prize 2022

4 uur geleden

Jetten wil stroomverbruik overdag omlaagbrengen

Vandaag, 10:47

Deyan Sudjic leest over Stalins staatsarchitect in Het Nieuwe Instituut

30 september, 2:34

Deltares: nu voorbereiden op snellere zeespiegelstijging

30 september, 10:53

De Jonge: woningbouw kan stagneren door onzekerheid op markt

30 september, 9:41

Diverse organisaties eisen actie voor gezondere schoolgebouwen

29 september, 11:25
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
YVI Application Family
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Mobilane
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
ISMT B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan