Verlichting - redactioneel

10 april 2008, 9:47

LED it be!

De ontwikkelingen op het terrein van de verlichting voltrekken zich snel. De Light-Emitting Diode (LED) verovert de markt nu de LED’s binnen korte tijd geschikt zijn gemaakt voor het grote publiek. En al lijken de klassieke lichtbronnen de opmars niet te kunnen stoppen, het betekent niet dat in dit segment geen sprake is van nieuwe producten.
Volgens prognoses zal LED-verlichting binnen tien jaar andere vormen van verlichting hebben verdrongen. Dit lijkt een logische ontwikkeling, nu steeds meer leveranciers zich toeleggen op deze lichtbron. Bovendien is een inhaalslag gemaakt in de reikwijdte van het assortiment van armaturen. En de mensen die nog niet op de hoogte zijn van alle mogelijkheden van de LED's, worden door de producenten enthousiast gemaakt door zogenaamd maatwerk.

Voor- en nadelen van de LED
Er is geen ander type lamp dat met bepaalde eigenschappen van de LED kan concurreren.

Dit betreft de lange levensduur van meer dan 50.000 uur, het lage energieverbruik, het hoge rendement, de lage oppervlaktetemperatuur, de te verwaarlozen UV- en IR-straling en de compactheid. Door dit laatste kunnen LED's op plaatsen worden aangebracht waar andere lichtbronnen in grotere armaturen niet passen.

Vooralsnog zijn er ook beperkingen. Zo is de lumenproductie in vergelijking met bijvoorbeeld een Compact Fluoricent lamp aanzienlijk lager. Dit betekent dat een aanzienlijk aantal LED’s nodig is om dezelfde hoeveelheid licht te produceren. Daarom worden LED's vooral toegepast als sfeer- en accentverlichting en zijn ze nog onaantrekkelijk voor grootschalige toepassingen, zoals in de openbare straatverlichting.

Steeds meer reikwijdte
Door stapsgewijze innovaties wordt de actieradius echter groter. Leveranciers leggen zich daarbij toe op de lichtkwaliteit in relatie tot het kijken. Zo heeft Waldmann een armatuur ontwikkeld waarmee gebundeld LED-licht wordt toegepast als ruimtelijke verlichting. Ook de zogenaamde Q-formules van Nimbus kunnen met hun gelijkmatige plafondverlichting worden ingezet als ruimteverlichting. De in verschillende formaten leverbare diffusorplaten van acrylglas zijn voorzien van kegelboringen. Doordat het strooilicht van de LED's in de diffusorplaat ingekapseld wordt, werken de vierkante lampen als zuivere lichtbronnen.

Slankere armaturen en flexibele toepassingen
Door de geringe afmetingen van de LED's worden steeds rankere armaturen op de markt gebracht, zoals de ragfijne tafellamp Line Z en de hanglamp Line C van Nimbus waarmee de doorsnede van het verlichtingsarmatuur is geminimaliseerd. Ook slank is het systeemarmatuur Fosnova Liset van Alcoo. Het armatuur is geschikt voor zowel binnen- als buitentoepassingen en via koppel- en hoekstukken naar wens samen te stellen. Het profiel bestaat uit twee compartimenten die zijn in te vullen met T5 buizen, LED's en een lichtrail. Bovendien kan één van de delen fungeren als kabelgoot. Voor ontwerpers ontstaan steeds meer mogelijkheden en termen als lichtmanagement en lichtplan zijn dan ook gemeengoed geworden. Omdat veel LED-uitvoeringen beschikbaar zijn in RGB, wordt bovendien veel met kleurwisselingen gewerkt. Zo biedt OSRAM systemen voor dynamisch lichtmanagement met RGB-oplossingen via een EASY Color Control lichtsturing. Het systeem combineert eenvoudige installatie en bediening met configuratiesoftware. De lichtkleursturing vindt plaats met LED's of gekleurde fluorescentie- en LV-halogeenlampen.

Het bewust omgaan met gekleurd licht bevindt zich desondanks in een verkennende fase en is niet geheel risicoloos, omdat licht nu eenmaal invloed uitoefent op onze emoties en ons fysieke welbevinden.

Meer trends
Naast LED's 'vermomd' als gloeilampen of TL's zijn er ook noviteiten met betrekking tot de meer traditionele lichtbronnen. Zo manifesteert zich - net als bij vloer-, plafond- en wandafwerkingen - een trend om de strijd tegen sick buildings aan te gaan. De

fabrikanten Lightfresh en Pure Delight introduceren TL-buizen die door een ionisatieproces de lucht zuiveren. Erco heeft nieuwe series armaturen ontwikkeld die geheel met spherolit-reflectoren zijn uitgerust. Onder meer met het plafondinbouwarmatuur Compar is de al enige tijd bestaande spherolitlamp nieuw leven ingeblazen. Met een unieke verscheidenheid van zeven lichtsterkteverdelingen is Compar geschikt voor complexe lichtvraagstukken.

Lichtkunst
Er is dus meer onder de zon dan laag energieverbruik en een minimalistische vormgeving. Kunstlicht kan lichtkunst zijn, waarbij hoogwaardige technologie niet is uitgesloten.

Wat dat betreft worden meer dan ooit flamboyante lichtobjecten op de markt gebracht, onder meer door Licht is Emotie. Ook met geometrische ontwerpen kan een spel van licht en schaduw worden gecreëerd. De als plafond- of wandlamp toe te passen Dahlia van FOC is als een soort driedimensionale print, laag voor laag opgebouwd uit polyamidepoeder. Dit procédé van selective laser sintering is één van de technieken die onder de naam rapid prototyping wordt samengevat. De vorm is geïnspireerd op de mathematische schikking van bloemblaadjes.

Aangezien een zesde van het energieverbruik in Nederland de verlichting betreft (voor bedrijven kan dat oplopen tot de helft), lijkt de zeer energiezuinige LED de toekomst te hebben. Of dat daadwerkelijk gebeurt, hangt af van de komende ontwikkelingen in de dynamische wereld van de verlichting.

Trefwoorden

led verlichting

1	Parkeren is geen grondrecht dinsdag, 24 februari
2	Kantoorpand aan Het Park in Rotterdam wordt luxe woongebouw dinsdag, 24 februari
3	Plaggenhut dient als voorbeeld voor volledig houten kantoor met gevel van populierenbast woensdag, 25 februari
4	Voltooid Beninees conferentieoord van Moke Architecten valt in de prijzen dinsdag, 24 februari
5	Rotterdam vertaalt omgevingsvisie naar concrete keuzes en fasering woensdag, 25 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Cramer: Lagere btw ledverlichting niet nodig

1 september 2009

Nederlanders nog onbekend met led-lamp

24 augustus 2009

LED-verlichting voor molens Kinderdijk

13 augustus 2009

Verlichting - redactioneel (2007)

31 december 2007

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Binnentuin speelt belangrijke rol in woongebouw BuitenBuren Almere

Gisteren, 16:12

In het centrum van Almere Buiten komt een complex met 224 woningen rond een binnentuin. Het gebouw, dat er in 2030 moet staan, is ontworpen door De Zwarte Hond.

MOOI Noord-Holland opent inschrijving voor Arie Keppler Prijs 2026

Gisteren, 15:27

Met de tweejaarlijkse prijs worden projecten en beleidsplannen beloond die aantoonbaar bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving in Noord-Holland.

Provincie en consortium van adviesbureaus presenteren Toekomstvisie Limburg 2050

Gisteren, 14:31

De provincie Limburg heeft samen met een consortium van adviesbureaus de Toekomstvisie Limburg 2050 opgesteld die onlangs werd vastgesteld.

Amsterdam bouwt aparte fietsbrug tussen Zeeburgereiland en Indische Buurt

Gisteren, 11:18

Vanwege een forse verwachte groei van het aantal fietsers moet de nieuwe brug de bestaande Amsterdamse brug ontlasten. De gemeente verwacht dat de brug, die nog moet worden ontworpen, er rond 2032 ligt.

Onderzoek: kinderen spelen vaker buiten, groot verschil per plaats

Gisteren, 17:04

Meer dan de helft van de kinderen geeft aan vaker buiten te willen spelen dan ze nu doen.

'Gemeenten gaan weer voor grondbezit'

Gisteren, 13:45

Gemeenten zijn weer veel actiever bezig met het kopen van grond, zo blijkt uit onderzoek van BNR, met behulp van data-analyses van vastgoedadviseur Savills.

Terugkijken: KRO-NCRV Pointer onderzoekt waarom lege winkels geen woningen worden

Gisteren, 12:06

Met de hoge woningnood en dito leegstand in Nederlandse winkelstraten zou je zeggen dat een plus een twee is.

OVV over fataal brugongeluk Lochem: onderlinge controle ontbrak

26 februari, 11:49

De partijen die betrokken waren bij de bouw van een brug over het Twentekanaal bij Lochem hebben de risico's van dit bouwproject van tevoren onvoldoende in kaart gebracht.