‘Invloed Geert Bekaert kan niet worden overschat’

15 september 2016, 15:50

De invloed van de afgelopen zondag overleden Vlaamse architectuurtheoreticus en –criticus Geert Bekaert kan niet worden overschat. Dat zegt de directeur van het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) Christoph Grafe in een reactie tegen Architectenweb. “Hij heeft in Vlaanderen bijna in zijn eentje het debat over architectuur aangewakkerd.”

De 88 jaar geworden Bekaert geldt als een van de meest prominente architectuurtheoretici en critici in het Nederlands taalgebied. Hij heeft tal van boeken, artikelen en andere publicaties op zijn naam staan. Verder was Bekaert docent aan onder meer de universiteiten van Eindhoven, Delft en Leuven. In zijn rol als hoofdredacteur van tijdschrift Archis leverde hij begin jaren negentig een prominente bijdrage aan het destijds levendige architectuurdebat in Nederland.

Na zijn toetreding tot de Jezuïeten in 1946 schreef Bekaert tot diep in de jaren zestig over kerkenbouw enerzijds en geseculariseerde kunst aan de andere kant. Een jaar voor hij uittrad bij de Societas Jesu was Bekaert in 1971 curator van de reizende tentoonstelling Bouwen in België 1945-1970. Deze expositie gaf voor het eerst een kritisch en volledig beeld van de naoorlogse architectuurproductie in het land.

In 1967 was hij eveneens gestart met het maken van films over architectuur voor de Belgische publieke omroep, samen met regisseur Jef Cornelis. Op zijn conto staat onder meer de eerste documentaire over Rem Koolhaas en OMA (1985). Maar het waren vooral zijn artikelen en boeken waarmee Bekaert tot op de dag van vandaag faam verwierf in het gehele Nederlands taalgebied.

Vak serieus nemen
Zeker in Vlaanderen kan Bekaerts invloed niet worden onderschat, zegt VAi-directeur Christoph Grafe in reactie op zijn overlijden. “Hij heeft daar bijna in zijn eentje het debat over architectuur aangewakkerd. Hij heeft architecten ertoe aangezet hun vak serieus te nemen en zichzelf niet alleen als dienstverlener te beschouwen.” Daarnaast was Bekaert betrokken bij de oprichting van instellingen als het VAi.

Ook in Nederland geldt Bekaert als een ‘monument van de architectuurkritiek’, zoals Marc Dubois het formuleert in een In Memoriam op de website architectura.be. Zijn benadering en de kwaliteit van de teksten hebben nog altijd veel invloed, zoals bijvoorbeeld mag blijken uit het feit dat het tijdschrift De Olifantenkooi vernoemd is naar zijn uit 1965 stammende kritiek Inspirerende Olifanten.

Een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse architectuur heeft Bekaert geleverd in zijn hoedanigheid van hoofdredacteur van architectuurtijdschrift Archis. In de jaren tussen de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening (1988) en de Superdutch woedde in Nederland een levendig architectuurdebat, waarbij dit blad onder aanvoering van achtereenvolgens Hans van Dijk en Bekaert een prominente rol vervulde.

Internationalisering
Wat we ook niet mogen vergeten, zegt Grafe, is Bekaerts bijdrage aan de internationalisering van de TU Eindhoven. “Die universiteit is veel internationaler georiënteerd dan de TU Delft en daar heeft Bekaert als de eerste hoogleraar architectuurgeschiedenis een grote rol in gespeeld. Dankzij zijn openheid en generositeit wist hij mensen om zich te verzamelen die hierbij hielpen, waaronder Gerard van Zijl, Joost Meuwissen en de club rond Jo Coenen. Nog altijd heeft de TU profijt van hun werk.”

Toevalligerwijs is Meuwissen amper een week voor Bekaert aan ook overleden, na een slopende ziekte op 66-jarige leeftijd. Grafe omschrijft deze architect en criticus als iemand die gebouwen zeer precies wist te analyseren en in staat was de kijk van anderen op de zaken volledig om te draaien. “Ik ben aan het speculeren, maar ik kan me voorstellen dat zijn dood het hart van Bekaert heeft gebroken.”

Bekaert is in 1988 onderscheiden met de Rotterdam-Maaskant Prijs en in 2002 bekroond met de Frank Devienne Lifetime Achievement Award.

https://youtu.be/38s9linN1u4

Trefwoorden

geert bekaert christoph grafe architectuurkritiek vlaams architectuurinstituut de olifantenkooi overlijden

1	COA kiest houtbouwsysteem Circlewood en OMA als basis voor opvanglocaties asielzoekers woensdag, 14 januari
2	Politicus Bart Vink (58) overleden dinsdag, 13 januari
3	Station Eindhoven krijgt ondergronds busstation en nieuwe hal aan de noordzijde woensdag, 14 januari
4	Houten woonhuis door Unknown Architects geïnspireerd door omgeving Zunderdorp maandag, 12 januari
5	Rijksmuseum richt met schenking van zestig miljoen euro nieuwe beeldentuin in dinsdag, 13 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Nominaties Geert Bekaert-prijs voor architectuurkritiek bekend

1 mei 2025

Figueiredo presenteert boek over het NAi

24 november 2016

Symposium over rol theorie en geschiedenis in huidige architectuur

27 februari 2018

Winnaars Pruys-Bekaert-prijzen bekend

21 maart 2014

Architectenweb-columnist genomineerd voor prijs architectuurkritiek

3 oktober 2019

Expositie Eindhovense School op de plek 'waar het ooit begon'

10 februari 2020

Hilde de Haan (1949-2021) schreef vanuit de mens over architectuur

12 februari 2021

Expositie over eigenzinnige architect en kunstenaar Luc Deleu

30 april 2021

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Ontwerp van UNS voor theater in Hongkong onthuld

Gisteren, 12:45

Het theater maakt deel uit van het ontwikkelgebied Central Yards in Hongkong.

Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam

Gisteren, 10:58

Een rondlopend stelsel van galerijen, terrassen en trappen moet de gemeenschapsvorming in het woonblok ondersteunen en een inclusieve leefomgeving vormen waarin LGBTQ+ normen centraal staan.

Maarten Hajer verzorgt 26e Jan Wilslezing

15 januari, 2:34

De oud-directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving bracht vorig jaar samen met Jeroen Oomen het boek Captured Futures uit. Hierin pleit hij voor een culturele benadering van milieupolitiek, die beter inspeelt op de verbeelding.

Team met Studio Prototype en Hollandse Nieuwe renoveert rijkskantoor Maastricht

15 januari, 12:22

Het gebouw, dat oorspronkelijk is ontworpen door Hubert-Jan Henket, moet worden verduurzaamd en aangepast aan de hedendaagse eisen van kantoorgebruik.

Subsidie voor extra woonlagen en splitsing in Gelderland

15 januari, 12:43

Het geld is zowel voor subsidies om te onderzoeken hoe haalbaar zulke projecten zijn als voor het realiseren ervan.

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari, 11:11

Limburg, Noord-Brabant en Zeeland roepen het Rijk op de rijksmusea en het geld om de rijkscollecties te behouden eerlijker te verdelen over het land.

Zeeland en Rijk onderzoeken samen alternatief voor Zeelandbrug

14 januari, 4:29

De provincie Zeeland en het Rijk gaan samen onderzoek doen naar de mogelijkheden voor vernieuwing of vervanging van de Zeelandbrug.

Katwijk mag na jaren vertraging woonwijk met 5600 huizen bouwen

14 januari, 1:04

De gemeente Katwijk heeft na een jarenlang juridisch proces toestemming gekregen voor de bouw van Valkenhorst.

Europese klimaatdienst: klimaatdoel dreigt al tegen 2030 te sneuvelen

14 januari, 10:31

“De wereld nadert snel de langetermijnlimiet voor de temperatuur die is vastgelegd in de overeenkomst van Parijs”, constateert directeur Carlo Buontempo van Copernicus.

INBO benoemt Fokke de Vries tot partner

13 januari, 2:10

De Vries geeft samen met Trude de Vroomen leiding aan het INBO-filiaal in Heerenveen en werkt zowel in het noorden van het land als daarbuiten aan projecten.

Ga naar het nieuws-archief