Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Van Gogh Museum opent nieuw entreegebouw

2 september 2015, 11:03

Komende zaterdag opent het Van Gogh Museum in Amsterdam diens nieuwe entreegebouw. Op de plek van de oude vijver aan het Museumplein is een glazen constructie verrezen, die een ruim en licht entreegebied overkapt. Architectenweb heeft dinsdag alvast een kijkje genomen.

Tekst Ronnie Weessies

Het lijkt nu al een vanzelfsprekend geheel, de bestaande vleugel voor tijdelijke tentoonstellingen en de nieuwe entree. Twee ellipsvormige bouwdelen, die als een architectonische variant van yin en yang tegen elkaar zijn geplakt. Toch heeft het lange tijd ondenkbaar geleken dat de voormalige vijver plaats zou maken voor een nieuw gebouw. Het waterbassin vormde namelijk ook een onlosmakelijk geheel met de vleugel, want ze behoorden tot hetzelfde ontwerp (1999, Kisho Kurokawa).

Axel Rüger, sinds 2006 directeur van het Van Gogh, las het zelfs terug in de overdrachtsbrief van zijn voorganger John Leighton. “De vijver zal zeker een bron van irritatie voor je zijn, maar pieker er niet over om er iets aan te gaan veranderen”, citeerde Rüger dinsdag tijdens de persvoorbezichtiging. De vijver kwam echter nooit goed tot zijn recht en vertoonde bovendien de nodige mankementen.

Daarnaast kreeg het museum steeds meer behoefte aan een nieuwe entree en het zag dat het Stedelijk en het Rijksmuseum hun entree naar het Museumplein verplaatsten. Reden voor Rüger om toch eens de stoute schoenen aan te trekken en een gesprek aan te gaan met het bureau van Kurokawa, die zelf inmiddels was overleden. “Ik ben er naar toe gereisd en heb er drie uur omheen geluld, maar toen we eindelijk het onderwerp aansneden, reageerden ze ineens zeer on-Japans. Is de vijver het probleem, vroegen ze, wat wil je dan?”, vertelde Rüger.

De Duitser wilde en kreeg een schetsontwerp voor een nieuw entreegebouw, waarmee het Van Gogh Museum meer zou aansluiten op het Museumplein. Bovendien kon op deze wijze een einde worden gemaakt aan de notoire lange rijen bezoekers voor de oude entree aan de Paulus Potterstraat, die voor hinder en soms ronduit gevaarlijke situaties langs de drukke verkeersweg zorgden.

Uitvoerend architect
Hans van Heeswijk werd aangesteld als uitvoerend architect. In deze op het oog bescheiden rol heeft hij veel invloed op het gebouwde resultaat kunnen uitoefenen. Het entreegebouw oogt transparanter en is anders gematerialiseerd en ingedeeld dan was voorgespiegeld in het schetsontwerp. Het lijkt zelfs op de vorig jaar geopende entreezone van het Mauritshuis in Den Haag, waarvoor Van Heeswijk het ontwerp vanaf het prille begin heeft verzorgd.

De architect omschrijft de nieuwe entree van het Van Gogh Museum als een overdekte buitenruimte, een ‘open en lege’ plek waar de bezoeker zich kan oriënteren op de verschillende onderdelen van het museum. Hierbij passen volgens Van Heeswijk ingetogen materialen en kleurstellingen, die het geheel een tijdloze uitstraling moeten geven. Om de ruimte ook echt ‘leeg’ te krijgen, zijn functies als een koffiebar en een informatiebalie, die pal naast de centrale trap waren ingetekend, verplaatst.

De overkappende glasconstructie biedt zicht op het hoofdgebouw van Rietveld (1965), de Kurokawa-vleugel en een stukje van het Stedelijk Museum. Het bouwteam heeft zich flink ingespannen om er een technisch hoogstandje van te maken, met name op het gebied van glas. Het moest een gebouw worden dat de technische mogelijkheden van dit materiaal anno 2015 demonstreert. Meest zichtbaar is dit in het dak, dat is vormgegeven als een schaal onder een hoek van 16,5 graden.

Proefmontage
In de hoofdconstructie is staal voor een groot deel vervangen door glas. Aan een 3D-gevormde stalen buisconstructie zijn dragende glazen kolommen en liggers bevestigd. De twintig ‘vinnen’ die het dak ondersteunen zijn allemaal uniek en de langste is twaalf meter; een Nederlands record. Vanwege de complexe geometrie en de aansluiting van de glasvinnen heeft Octatube eerst een proefmontage van de constructie (schaal 1:1) gemaakt in diens fabriek.

Bijzonder is verder het glazen portaal onder de (eveneens glazen) trap die de bezoeker vanaf de ingang naar het entreegebied voert. Het drielaags gelamineerd element draagt de hoogste belasting van de trap af en stabiliseert deze. De trap is overigens multifunctioneel, want het kan ook als tribune, podium en balkon worden gebruikt. In de glazen treden is LED-verlichting geïntegreerd.

Voltooid
De bouw van de nieuwe entree kostte twintig miljoen euro, dat het museum met steun van bedrijven, fondsen, stichtingen en particulieren kon financieren. Met het gebouw is het Museumplein voorlopig voltooid, want volgens het bestemmingsplan mag er niets meer worden bijgebouwd. De opening voor het publiek wordt komend weekend gevierd met een labyrint van 125.000 zonnebloemen.

Trefwoorden

hans van heeswijk architecten museumplein kisho kurokawa museum hans van heeswijk octatube van gogh museum amsterdam

1	Woontoren DownTown in centrum Rotterdam biedt ruimte aan verschillende typen woningen dinsdag, 30 juni
2	Berninitoren van MIX architectuur vult aan en verrijkt dinsdag, 30 juni
3	Team aan de Schie presenteert structuurontwerp nieuwbouw Erasmus MC donderdag, 2 juli
4	De Playlist: Mees Wijnants houdt van klassieke muziek en queer techno woensdag, 1 juli
5	Vijf ontwerpteams in volgende ronde nieuwbouw De Meervaart vrijdag, 3 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

Geen rechtszaak over subsidie ministerie aan Van Gogh Museum

15 april

Van Gogh Museum steggelt met overheid over financiering renovatie

28 augustus 2025

Bouw uitbreiding Vincentre Nuenen gestart

22 maart 2022

Schetsontwerp uitbreiding Vincentre Nuenen gepresenteerd

24 juni 2020

Eigen stek voor Concertgebouworkest officieel geopend

21 januari 2019

Hans van Heeswijk architecten transformeert school tot ZERO-museum

6 november 2018

Expositie over architectuurfotograaf Ronald Tilleman bij BNA

23 oktober 2018

Stedelijk Museum Breda in verduurzaamd rijksmonument

3 augustus 2017

Glazen toegangsbrug voor bezoekers Kasteel Ruurlo

26 juli 2017

Museum MORE ontvangt 100.000ste bezoeker

22 april 2016

Video: Kunstuur - het ideale museum

5 februari 2016

‘Entreehal Van Gogh multifunctioneel door theaterverlichting’

29 september 2015

Twee winnaars competitie Bauhaus Museum

10 september 2015

40.000 bezoekers voor entreegebouw Van Gogh

7 september 2015

Zonnebloemenlabyrint bij entree Van Gogh

24 augustus 2015

Gerenoveerd en uitgebreid Mauritshuis opent

23 juni 2014

Bouw nieuwe entree Van Gogh Museum gestart

17 april 2014

Van Gogh Museum bouwt nieuw entreegebouw

5 februari 2014

Akkoord voor nieuwe entree Van Gogh Museum

25 juli 2013

Video: Van Gogh Museum heropend

3 mei 2013

Van Gogh Museum weer open

1 mei 2013

Renovatie Van Gogh Museum voltooid

2 april 2013

Van Gogh toont ontwerp nieuwe entree

13 februari 2013

Van Gogh Museum dicht voor renovatie

24 september 2012

Via Google wandelen door cultuurgebouwen

3 april 2012

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Arons en en Gelauff laat zich voor ontwerp woongebouw inspireren door Steltman-stoel

Gisteren, 13:23

Deze zomer wordt in Amsterdam Sloterdijk gestart met de bouw van woningbouwcomplex Stelt. Arons en en Gelauff architecten liet zich voor het ontwerp van het 186 woningen omvattend blok inspireren door de Steltman-stoel van Rietveld.

Monoliet van Space Encounters dient kunstverzameling

Gisteren, 10:40

Voor de kunstcollectie van een verzamelaars- en kunstenaarsduo ontwierp het bureau een collectie- en tentoonstellingsgebouw in Arnhem.

De Playlist: stil buiten dansen met Jurgen van der Ploeg

Gisteren, 09:15

Architectenweb interviewt deze zomer architecten over hun muzikale kant. In de tweede aflevering van onze zomerserie De Playlist spreken we met Jurgen van der Ploeg, die als DJ Baobab silent disco organiseert in de openbare ruimte.

‘Regeneratieve Architectuur’ is thema van Architect@Work in Rotterdam

Gisteren, 09:00

Architect@Work vindt op woensdag 9 en donderdag 10 september plaats in Rotterdam Ahoy en staat dit jaar in het teken van ‘Regeneratieve Architectuur’.

Kabinet trekt extra geld uit voor gezamenlijke ouderenwoningen

31 minuten geleden

Het kabinet legt 420 miljoen extra klaar om tot 2030 meer geclusterde en zorggeschikte woningen te bouwen.

Gelderland wijst miljoenen toe voor opstarten nieuwbouwprojecten

Gisteren, 14:38

Meerdere bouwprojecten in Gelderland krijgen in totaal 27,5 miljoen euro van de provincie om de bouw van circa 12.500 woningen op gang te helpen.

Kabinet steekt 450 miljoen euro in ondergrondse waterstofopslag

Gisteren, 11:11

Waterstof is van groot belang voor de omschakeling van fossiele naar hernieuwbare energie.

Aantal aangevraagde hypotheken daalt voor het eerst in drie jaar

3 juli, 1:05

Vooral voor bijvoorbeeld het verbouwen of verduurzamen van een woning zijn minder verzoeken gedaan.

SER stelt nieuwe organisatie voor om stikstofdoelen te halen

3 juli, 9:31

Het adviesorgaan roept op tot samenwerking van boeren, tuinders, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties.

BNO opent voordrachtsronde voor vernieuwde Piet Zwart Prijs

2 juli, 2:34

Het is sinds de meest recente uitreiking van de BNO Piet Zwart Prijs (in 2023, aan grafisch ontwerper Karel Martens) een tijd stil geweest rond de prijs.

Ga naar het nieuws-archief