Nouvels Philharmonie opent de deuren

15 januari 2015, 16:36

De nieuwe Philharmonie de Paris, die gisteren in de Franse hoofdstad de deuren heeft geopend, is veel meer dan een concertgebouw. Architectuur en programma moeten het gebouw tot een ontmoetingsplaats voor iedereen maken. De architect zelf, Jean Nouvel, kwam niet naar de opening.

De Philharmonie is door Jean Nouvel ontworpen als een onderdeel van - eerder dan een object in - het Parc de la Villette. Parkbezoekers kunnen vrij rondlopen onder, over en door het hoekige complex. Het hellende, begaanbare dak ligt 52 meter boven het maaiveld en biedt een panoramisch zicht over het park; op maaiveldniveau omringt een promenade het gebouw.

Alzijdig
De gevel en wandelroutes worden gesierd door 340.000 vogels, in zeven verschillende vormen en vier tinten van lichtgrijs naar zwart. De vogels zijn toegepast in de vorm van aluminium gevelplaten. Bestrating van onder andere de hellingbanen en de esplanade bestaat uit graniet met in aluminium gegoten vogels en vogels uit beton.

Het gebouw is alzijdig georiënteerd en heeft meerdere entrees. De hoofdentree is gesitueerd bij een theatercafé, waar schermen ook de dagelijkse activiteiten en concerten tonen. Vanaf hier heeft de bezoeker toegang tot onder meer de winkel, de ticketbalie, educatieve ruimtes, tentoonstellingsruimtes en een conferentieruimte.

Een oprit vanaf de Porte de Pantin geeft direct toegang tot de concertzaal; een tweede helling daalt hier af naar het park er onder. Verder is er een toegang in de vorm van een monumentale trappartij, in het verlengde van de metro en de Place de La Fontaine aux Lions, die eveneens rechtstreeks naar de ingang van de zaal voert.

Programma
Verder omvat het complex twee grote oefenruimtes, voor orkestrepetities met of zonder publiek. De wanden bestaan uit onder meer beweegbare panelen om het geluid te richten. Tevens zijn er vijf middelgrote oefenruimtes (voor kleinere ensembles), tien studio's waar muzikanten zelfstandig kunnen werken, tien kleedkamers met badkamer en een bibliotheek van 180 vierkante meter voor partituren.

Een contrast met de hoekige en matte buitenzijde van het gebouw is de concertzaal. Het interieur van de grote zaal (2.400 stoelen) kenmerkt zich door warme tinten, glanzende materialen en organische vormen. Zowel het podium als de akoestische voorzieningen kunnen worden aangepast naar gelang het type muziek dat ten gehore wordt gebracht.

Verbindend gebouw
Nouvel, die met zijn ontwerp voor de Philharmonie de Paris in 2007 de internationale competitie won, heeft het gebouw ontworpen als een uitbreiding van het bestaande Cité de la Musique. Dit door Christian de Portzambac ontworpen complex omvat twee auditoria van 900 en 250 stoelen, een muziekmuseum en een mediabibliotheek.

Het ontwerp van Nouvel voor de Philharmonie nodigt, in lijn met de wens van de Franse regering en de stad Parijs als opdrachtgevers, bewust uit om het gebouw te gebruiken. Dit uit zich in de verschillende openbare wandelroutes door en rond het gebouw, de meerdere entrees, maar ook de locatie: in het Parc de la Villette en bij de ringweg die de cité scheidt van de buitenwijken.

Het gebouw moet een ontmoetingsplaats voor iedereen zijn, wat zich ook moet gaan uiten in de educatieve projecten, een programmering van zowel 'hoge' als 'lage' cultuur en de publieke beschikbaarheid van de oefenruimtes.

De Philharmonie de Paris is gisteravond geopend door president François Hollande; de architect weigerde zelf bij de opening te zijn. "Te vroeg", verklaarde Nouvel. Het gebouw is volgens hem nog niet af en er zijn nog geen akoestische tests gedaan.

Volgens Nouvel zou de Philharmonie in het najaar van 2015 verantwoord in gebruik kunnen worden genomen. Daarnaast verdedigde hij zich tegen berichten dat hij medeverantwoordelijk zou zijn voor de enorme kostenoverschrijdingen die met het project gepaard zijn gegaan.

Trefwoorden

ateliers jean nouvel filharmonie jean nouvel philharmonie de paris concertgebouw parijs parc de la villette frankrijk concert- en congresgebouw

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Nieuw concertgebouw Jekaterinenburg door Zaha Hadid Architects

4 oktober 2018

Rutte geeft startsein nieuwbouw Europees Octrooibureau

25 juni 2014

Nieuw hoofdkantoor politie Charleroi geopend

25 november 2014

Europees Octrooibureau kiest Nouvel en Dam

27 juni 2013

Louvre Abu Dhabi opent zijn deuren

14 november 2017

Nouvel presenteert beeld van National Museum of Qatar in aanbouw

26 april 2018

Snøhetta wint prijsvraag hoofdkantoor Le Monde

19 januari 2015

Spelonkachtige concertzaal voor Poolse stad

8 februari 2016

Jean Nouvel verliest rechtszaak Philharmonie

21 april 2015

Jean Nouvel distantieert zich van Philharmonie

5 maart 2015

De Harmonie in Antwerpen heeft zijn luister terug

13 december 2021

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.