Fries erfgoed in een duurzaam collectiecentrum

11 mei 2016, 17:02

Vijf Friese musea bewaren hun museale collecties voortaan in een gezamenlijk depot in Leeuwarden. Het energieneutrale archiefgebouw, ontworpen door LEVS architecten, wordt morgen officieel geopend.

Na een bouwtijd van tien maanden is het Kolleksjesintrum Fryslân gereed en zijn vijf musea – het Fries Museum, Tresoar, Natuurmuseum Fryslân, het Fries Scheepvaartmuseum en het Frysk Lânbou Museum – hun collecties aan het inhuizen. Het programma omvat 2.000 m² depotruimte en 1.000 m² facilitaire ruimte. Voor het depot is een innovatief klimaat- en opslagconcept ontwikkeld, aldus LEVS.

De collecties worden opgeslagen in een ‘black box’ met roestrode gevels van gepoedercoat aluminium. Slanke ribben geleden deze box en vormen diepe nissen waar klimplanten de gevel begroeien en het gebouw verbinden met het landschap. Doordat het gebouw is gerealiseerd op een speciaal aangelegde terp, liggen de collecties ruim boven maaiveldniveau opgeslagen.

Aarde
Om de juiste klimaatcondities voor de opslag van het erfgoed te bereiken, wordt gebruik gemaakt van het natuurlijke accumulatievermogen van de aarde en niet van technische installaties. De basis voor het klimaatconcept is een luchtdichte schil met een buitengewoon hoge Rc-waarde van 10 m²K/W en een juist niet geïsoleerde betonnen vloer, zo legt het architectenbureau uit.

De betonvloer werkt als een accumulator van aardwarmte en -koude. Zo zijn het hele jaar, zowel overdag als ’s nachts, binnentemperatuur en luchtvochtigheid zeer gelijkmatig. De installatietechniek is minimaal gehouden. “Het totale vermogen aan installaties voor de depotruimten is met 26 kW vergelijkbaar met dat van de cv-ketel van een grote eengezinswoning”, aldus LEVS.

Anders dan bij traditionele depots worden de collecties van de musea gecombineerd en ingedeeld naar opslag- en klimaatcondities. Het depot is via een centrale ontsluitingsgang gekoppeld aan een tweede volume met werkruimten.

Halvering exploitatiekosten
De goed geïsoleerde en relatief gesloten strook met facilitaire vertrekken wordt verwarmd en gekoeld met een luchtgekoelde warmtepomp. Ledverlichting en bewegingssensoren minimaliseren het energieverbruik. De geplaatste vierhonderd pv-panelen leveren meer stroom op dan het collectiegebouw verbruikt.

Door in te zetten op een installatie-arm gebouw en dat zijn eigen energie te laten opwekken, blijven de exploitatiekosten volgens het architectenbureau laag. Deze kosten dalen met bijna de helft in vergelijking met die van een ‘traditioneel’ depot.

Expertteam
Het concept is ontwikkeld door een expertteam, gevormd door met LEVS partners (procesmanagement, PvE, duurzaamheid en kosten), LBP|SIGHT (bouwfysica, energie, duurzaamheid en brandveiligheid), Crown Fine Art (beheer- en opslagconcepten en inventarisatie van de collecties) en Galjema (installatie).

VLUGP heeft het landschapsontwerp verzorgd. Momenteel wordt een bloemenrijk grasland op de terp aangelegd; in het najaar moet het roestrode Kolleksjesintrum Fryslân op de dan groene terp een markante blinkvanger zijn.

Trefwoorden

museum collectiecentrum museumdepot levs partners levs architecten duurzaam leeuwarden kolleksjesintrum fryslân energieneutraal

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
3	Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn woensdag, 7 oktober
4	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober
5	RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland maandag, 12 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Horeca en werkfuncties in kop markant Aegongebouw

3 maart 2020

Energiekenniscentrum Leeuwarden rust op verstelbare kolommen

11 september 2019

J.O.N.G. architecten ontwerpt Campus Fryslân

4 oktober 2016

Powerhouse Company ontwerpt paviljoen TaalExpo

29 juli 2016

LEVS wint selectie seniorenwoningen Etten-Leur

6 juli 2016

Robuuste uitbreiding demonstreert vakmanschap

7 juni 2016

Cepezed ontwerpt collectiedepot rijksmusea

26 mei 2016

LEVS ontwerpt buurt in Russisch Vidnoje

13 januari 2016

LEVS ontwerpt woongebouw in Amsterdam-Noord

12 januari 2016

LEVS spiegelt werk Europa en Afrika

11 september 2015

Bouw bijzonder duurzaam museumdepot gestart

29 april 2015

Eerste paal voor Square in Kop Zuidas

11 februari 2015

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026

Vandaag, 11:58

Vanaf vrijdag 4 december zijn bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam de inzendingen van de finalisten voor de Prix de Rome Architectuur 2026 te zien.

Van de Ven, Nudus en Buro Sant en Co ontwerpen 265 woningen in Vliertpoort Den Bosch

Vandaag, 10:54

De combinatie Van de Ven Bouw en Ontwikkeling, Nudus en Buro Sant en Co heeft de tender voor Vliertpoort-Zuidoost in ’s-Hertogenbosch gewonnen. Het plan SamenStad behelst 265 woningen in verschillende prijsklassen.

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027

Gisteren, 16:22

De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek

Gisteren, 14:35

Het monumentale kantoorgebouw wordt gedurende het dans event tijdelijk gebruikt als podium voor radio, kunst en sport.

RLi: handhaving moeilijker onder nieuwe Omgevingswet

4 uur geleden

Toezicht op regels voor de omgeving is ingewikkelder geworden onder de Omgevingswet, die sinds bijna drie jaar veel van die regels bundelt.

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan

Vandaag, 09:20

De problemen zijn ontstaan omdat de realisatie en ingebruikname van de nieuwe locatie, die opende in april 2025, ‘onverwachte kosten’ met zich meebrachten.

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder

Gisteren, 15:31

De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n twee procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder.

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek

Gisteren, 09:54

Ook nu de woningmarkt een afkoeling laat zien, is het verstandig om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, stelt Olaf Sleijpen.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.