Stoombootweg
Gisteren, 11:24
Midden in het landelijke groen van Amsterdam, pal naast een weiland waar paarden grazen, ligt een vooroorlogse woning als helft van een tweeling. Wat ooit een krappe, bouwkundig verouderde woning was, is door studio RIANKNOP getransformeerd tot een ruimtelijk, comfortabel en uitgesproken thuis. Meer vierkante meters betekenen niet automatisch meer woonkwaliteit. Studio RIANKNOP koos daarom niet voor een grote optopping, maar voor een radicale herziening van wat er al was. Het resultaat is een uitgesproken, ruimtelijk huis waarin slimme ingrepen het bestaande volume maximaal tot zijn recht laten komen.
Wij kunnen ons voorstellen dat de bewoners hier nooit meer weg willen!
Wie over de Stoombootweg rijdt, waant zich even buiten de stad. De voormalige wandelroute ligt midden in het groen, omzoomd door slootjes en weilanden. Pal naast de woning grazen paarden. De ligging was al bijzonder, de woning zelf vroeg om een nieuwe toekomst.
De vooroorlogse woning voldeed niet langer aan de gebruikerswensen van de bewoners, bovendien waren de bouwkundige staat en constructie onvoldoende. Een ingrijpende renovatie was noodzakelijk en bood een kans. Niet alleen verbeteren wat er was, maar opnieuw onderzoeken hoe gebruik en verschijning van de woning beter aan kon sluiten bij de nieuwe wensen. Hoe maak je van een bestaande woning een nieuw thuis?
Als binnen de bestaande contouren vrijwel alles mogelijk is, wat wil je dan eigenlijk toevoegen?
Het aanvankelijke onderzoek leidde tot een uitgebreide optopping. Meer volume, meer vierkante meters, meer mogelijkheden. Maar tijdens het ontwerp- en onderzoekstraject bleek dat de extra meters niet in verhouding stonden tot het extra woongenot. De conclusie was helder: de woning hoefde niet veel groter, de woning moest slimmer.
Die keuze vormt de basis van het uiteindelijke ontwerp. Door hoogte, zichtlijnen, maatwerk en doorzichten strategisch in te zetten, wist studio RIANKNOP de bestaande vierkante meters veel meer betekenis te geven.
Een verdieping die eindelijk gaat werken
Een deel van de ruimtelijke winst zit letterlijk tussen de verdiepingen. De oorspronkelijke verdieping was laag en voelde daardoor niet als een volwaardige verblijfsruimte. Door de verdiepingsvloer te laten zakken, ontstond voldoende hoogte voor een slaap- en werkzone, terwijl de begane grond zijn ruimtelijkheid behield.
Ook de trap werd opnieuw ontworpen. De voormalige steile en smalle trap maakte plaats voor een meer vanzelfsprekende en volwaardige toegang tot de verdieping, passend bij de ruimtelijke entree en overloop.
Deze, ogenschijnlijk eenvoudige, ingrepen veranderen de beleving van de woning ingrijpend. De ontwerpstrategie van studio RIANKNOP is daarbij niet gericht op zoveel mogelijk toevoegen, maar juist op ruimte laten ontstaan.
Dat gebeurt ook in het interieur. Het slanke, gepoedercoate staal van de trap, spiegelende oppervlakken in de nauwere keuken en wanden die niet als neutrale bouwkundige scheidingen maar als volwaardige interieurelementen zijn benaderd, versterken het gevoel van ruimte.
Maatwerk als ruimtelijke architectuur
Maatwerk is in de woning niet alleen een kwestie van opbergruimte, maar een belangrijk onderdeel van de architectuur. In de entree loopt een kastenwand over de volledige hoogte van de verdieping. De kast biedt bergruimte én vormt tegelijkertijd de afscheiding van de leefzone.
De keuken en overige kasten zijn volledig op maat gemaakt. Daarmee konden lastige hoeken en beperkte afmetingen juist als uitgangspunt voor het ontwerp worden gebruikt. Een half transparante roomdivider verbindt de kook- en eetzone met de woonkamer en creëert tegelijkertijd twee duidelijk herkenbare leefgebieden.
Het weiland als onderdeel van de woonkamer
De meest bijzondere ruimtewinst zit misschien wel buiten de gevel. Het uitzicht over het aangrenzende weiland is een volwaardig onderdeel van de woning geworden.
Een deel van de diepe tuin is ingericht als verlengstuk van de woonkamer. De gekleurde, gevlinderde betonvloer loopt zonder onderbreking van het zitgedeelte naar het overkapte terras. Binnen en buiten worden daardoor één doorlopende leefzone.
Onder de overkapping is een beschutte zitnis ontstaan: een plek die ook op minder zonnige zomerdagen uitnodigt om buiten te zijn. De verlichting boven de buitentafel is bewust afgestemd op de verlichting binnen, waardoor de relatie tussen beide ruimtes ook ’s avonds voelbaar blijft.
Oud en nieuw naast elkaar
Hoewel de woning volledig opnieuw is ontworpen, is het oorspronkelijke karakter behouden en waar mogelijk in ere hersteld. Het oude ornament op de voorgevel, de makelaar, is teruggebracht. Het oorspronkelijke detail vormt een subtiele herinnering aan de geschiedenis van het huis.
In het interieur staat daar een eigentijdse materialisatie tegenover waarin stoer, robuust en warm samenkomen, gecombineerd met warme kleuren en spiegelende oppervlakken. In de details is gezocht naar bijzondere en duurzame oplossingen. De tegels in het toilet zijn vervaardigd uit geperst bouwafval en vervolgens geglazuurd volgens een eigen recept en kleur.
Een geleefde houten balletvloer vormt een tegenhanger van het nieuwe gekleurde beton. Dat beton loopt door naar het terras en wordt zo letterlijk de verbindending tussen binnen en buiten. De kleur van de bakstenen gevel keert terug in de trap en in het linoleum op de volledige verdieping.
De basis van het kleurenpalet is door de woning heen herkenbaar en krijgt per ruimte een eigen karakter. In de ouderslaapkamer wordt de basis aangevuld met meranti en warmroze. De kinderkamer krijgt een stoerder palet van grijs en metaalblauw.
Een huis dat kan meegroeien
In de masterbedroom vormen de separatiekasten van meranti een krachtig ruimtelijk element. Het materiaal loopt door in de toegangsdeur. Een ingebouwde schuifdeur maakt het mogelijk om de werkruimte af te sluiten en er een zelfstandige verblijfsplek van te maken. Dankzij een daybed, dat tevens als logeerbed dient, en het uitzicht over het weiland, is deze ruimte meer dan alleen een werkplek.
Ook de kinderkamer is volledig op maat ontworpen. Iedere hoek is benut voor kasten en een bed, waarbij het ontwerp tot stand kwam in nauwe samenwerking met de jonge opdrachtgever. De kamer kan meegroeien met de bewoner en is daarmee ontworpen om nog jarenlang mee te gaan.
Meubels en verlichting zorgen voor extra warmte en speelsheid. Daarbij is veelal gekozen voor Nederlandse en lokale ontwerpen en voor kleinschalige productie.
Niet groter, maar beter
De transformatie aan de Stoombootweg laat zien dat ruimtelijke kwaliteit niet per definitie ontstaat door vierkante meters toe te voegen. Soms zit de grootste winst in het opnieuw bekijken van wat er al is. Het resultaat is geen grotere woning, maar wel een woning die groter voelt, beter functioneert en volledig aansluit bij het leven van de bewoners.
Dit nieuwe thuis is het resultaat van een intensief en vertrouwensvol ontwerpproces tussen studio RIANKNOP en de opdrachtgever. Een eigen thuis, midden in het groen, waar ruimte, karakter en comfort samenkomen en waar nog vele levensfasen kunnen worden doorgebracht. Niet door simpelweg méér ruimte toe te voegen, maar zorgvuldig te onderzoeken hoe de bestaande woning optimaal kon functioneren, is een huis ontstaan dat volledig aansluit bij de bewoners.