Piushaven, Tilburg
Piushaven, Tilburg
Piushaven, Tilburg
Piushaven, Tilburg

Organische gebiedsontwikkeling

7 maart 2017



Het wordt anno 2014 steeds duidelijker dat de stedelijke herontwikkeling in Nederland een nieuwe fase is ingegaan. Deze nieuwe werkelijkheid vereist een meer organische benadering die ten koste gaat van grootschalige en planmatige strategie. Maar wat houdt deze methode in? En wat zijn de consequenties voor de rol en houding van de verschillende spelers, de aanpak en de keuze voor het toegepaste materiaal?

Met de komst van de kredietcrisis brak een periode aan van aanhoudende laagconjunctuur met uitblijvende marktvraag en voorzichtige financiers. De traditionele grootschalige gebiedsontwikkeling loopt hierdoor vast. Projecten lopen averij op of worden zelfs volledig uitgesteld. Daarentegen komen er per jaar nog ruim 60.000 huishoudens bij. Vooral in de steden is de behoefte aan extra woonruimte groot. Bovendien ligt er een flinke herstructureringsopgave voor de bestaande voorraad. Het is dus van groot belang dat de gebiedsontwikkeling wordt vlotgetrokken.

Naar kleinschalig en geleidelijk

Een oplossing is de zogenoemde organische gebiedsontwikkeling. De Nederlandse ruimtelijke planning staat bekend als integraal en grootschalig. Organische gebiedsontwikkeling is juist kleinschalig en geleidelijk. Bij deze vorm van gebiedsontwikkeling wordt niet gewerkt met een blauwdruk van het beoogde eindresultaat. Er is sprake van een open-eindeproces met ruimte voor gevarieerde initiatieven. In de publicatie ‘Vormgeven aan de Spontane Stad - belemmeringen en kansen voor organische stedelijke herontwikkeling’ schetsen het Planbureau voor de Leefomgeving en Urhahn Urban Design in Amsterdam, aan de hand van een achttiental initiatieven, een duidelijk beeld van organische gebiedsontwikkeling, door het af te zetten tegen de traditionele ontwikkelmethode.

Initiatiefnemers ontzorgen

Het schema laat zien dat de organische methode invloed heeft op de rol van verschillende partijen. Gemeenten laten hun regierol los en stellen zich afhankelijk op naar de initiatiefnemers. Dit zijn niet de grote ontwikkelaars, maar kleine professionele partijen of particulieren. Door organische gebiedsontwikkelingen worden niet-professionals als het ware het bouwproces ingetrokken. Architecten, aannemers en andere professionals zullen dus een actieve adviserende rol moeten spelen.

Lange termijn voordelen

De beoogde voordelen van de organische methode reiken verder dan het vlottrekken van de herontwikkeling op korte termijn. De geleidelijke, kleinschalige, strategische opzet met een open einde kan namelijk zorgen voor risicovermindering en meer flexibiliteit. De onzekerheid over de economische ontwikkeling van Nederland is momenteel groot. Daarbij komt dat veranderingen op het gebied van demografie en huishoudenssamenstelling in het verschiet liggen en dat de verschillen tussen topkrimpgebieden en de rest van Nederland oplopen. De precieze vraag is dus onzeker en het verschilt sterk per regio. Een meer geleidelijke vorm van ontwikkelen biedt de mogelijkheid om sneller en flexibeler in te spelen op veranderingen in behoeften, volgens senior onderzoeker en programmaleider Edwin Buitelaar van het Planbureau voor de Leefomgeving. Daarbij komt dat, anders dan bij traditionele ontwikkeling, het omvallen van één onderdeel niet zorgt voor een volledige herziening van het ontwikkelplan. Het traject is dus beter bestand tegen een veranderende context.

Belang architectuur en materialisme
Een ander voordeel is de betrokkenheid van de eindgebruiker en de daarbij horende hogere mate van tevredenheid. Het vergroot de stedelijke diversiteit. In deze kans schuilt echter ook een bedreiging. Omdat organische gebiedsontwikkeling een optelsom is van relatief kleinschalige lokale (her)ontwikkelingen, ligt het gevaar van verrommeling op de loer. Een school die door buurtbewoners opgeknapt wordt, bevindt zich wellicht tussen twee historische panden. De nieuwe of herontwikkelde gebouwen moeten passen in de stedelijke context en bij de uitstraling van de stad. Esthetiek speelt dan ook een belangrijke rol bij organische stedelijke herontwikkeling. Keramisch bouwmateriaal levert door zijn specifieke kenmerken een positieve bijdrage aan de esthetische waarde. Het grote scala aan kleuren, maten en structuren van gevelbakstenen en keramische dakpannen sluit perfect aan bij de keuzemogelijkheid die een organische benadering van stedelijke ontwikkeling vereist. Zo kan aan de hand van bijvoorbeeld de kleur aansluiting worden gezocht bij de bestaande bouw. Tegelijkertijd biedt het ook de mogelijkheid om een eigen moderne identiteit mee te geven aan nieuwe of herontwikkelde panden. Hieronder tref je verschillende voorbeelden van de toepassing keramisch bouwmateriaal in binnenstedelijke herontwikkeling. Zo zijn bij het project De Havenmeester in Tilburg bijvoorbeeld wasserstrich gevelbakstenen toegepast omdat deze door de bijzondere oppervlaktestructuur perfect aansluiten op de bestaande laagbouw. Het project Groote Markt in Vlissingen is een schoolvoorbeeld van de talloze mogelijkheden die keramisch bouwmateriaal biedt om te variëren. Met maar liefst 8 soorten gevelbakstenen is hier de bestaande omgeving eigentijds vertaald.

Flexibiliteit en keuzevrijheid
Een meer organische benadering van stedelijke ontwikkeling vereist een omslag in denken en in doen. Professionele partijen zullen steeds vaker samen met initiatiefnemers op zoek gaan naar mogelijkheden die bij de huidige vraag én de huidige context passen. Keramische bouwmaterialen bieden vanwege vorm en afmeting binnen projecten flexibiliteit en geven aan architecten en ontwikkelende partijen een optimale keuzevrijheid. 
Stel jezelf kort voor! Dan weet het betreffende bedrijf wie hun brochure gedownload heeft.
Wil je niet bij elke download jouw gegevens in hoeven voeren?
Klik dan hier om in te loggen. Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.
Voornaam
Achternaam
E-mailadres
Downloaden
Wanneer je brochures downloadt op Architectenweb.nl worden relevante gegevens van jou – zoals jouw naam en e-mailadres – met het betreffende bedrijf gedeeld. Meer hierover lees je in ons privacybeleid.
Stel jezelf kort voor! Dan weet het betreffende bedrijf wie hun model gedownload heeft.
Wil je niet bij elke download jouw gegevens in hoeven voeren?
Klik dan hier om in te loggen. Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.
Voornaam
Achternaam
E-mailadres
Downloaden
Wanneer je modellen downloadt op Architectenweb.nl worden relevante gegevens van jou – zoals jouw naam en e-mailadres – met het betreffende bedrijf gedeeld. Meer hierover lees je in ons privacybeleid.

Neem contact op met Wienerberger B.V.

Je bent momenteel niet ingelogd. Hierdoor is het alleen mogelijk om meer informatie per e-mail op te vragen. Wil je liever gebeld worden of documentatie per post ontvangen? Klik dan hier om in te loggen.
Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.
Voornaam
Achternaam
E-mailadres
Opmerkingen
Bij iedere aanvraag worden relevante gegevens van jou gedeeld met het betreffende bedrijf. Meer hierover lees je in ons privacybeleid.
KUBUS BV
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen by ODS
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan