De ‘Baljurk’ wint Haagse prijs

2 december 2005, 11:11

Het project “Baljurk” naar ontwerp van Archipelontwerpers heeft de Haagse Nieuwe Stad Prijs 2005 gewonnen. De gemeente geeft de prijs als blijk van waardering voor de inzet van Haagse burgers en organisaties op het terrein van de woon- en werkomgeving.

Kettingstraat/Achterom, de Baljurk
De Baljurk staat symbool voor het opknappen van een heel gebied; een geslaagde invulling van een lastig stukje stad. De Geste Groep wist dit project ondanks zeer complexe factoren te realiseren: een gedurfde investering van een particulier initiatiefnemer. Op indrukwekkende wijze levert deze ontwikkeling een enorme bijdrage aan het leefbaar maken van een belangrijk stukje binnenstad dat veel Hagenaars de laatste decennia liever meden. Er is een spraakmakende mix van oud en nieuw tot stand gebracht met woningen boven de winkels. Klik hier voor het filmpje over de Baljurk.

Plantoelichting: Een keuze tussen dode monumenten of een levende stad.
De Kettingstaat bevindt zich in de directe omgeving van de grote Passage. Zoals gebruikelijk in een historisch centrum bestaat de omgeving uit een heterogene collectie van gebouwen uit verschillen tijden. Allen onder verschillende opvattingen en stromingen gebouwd. Opmerkelijk in de omgeving zijn een aantal Art-Nouveau gebouwen uit de vorige eeuw.

Zoals bekend heeft Den Haag een orthogonale structuur gebaseerd op de strandwallen die min of meer evenwijdig met de kust lopen. In het centrum vormde één straat hier een uitzondering op: het Achterom, deze volgde de golvende lijn van een meanderend beekje. Door de bouw van de Passage in 1882 werd deze vloeiende overgang van de Kettingstraat en het Achterom veranderd in een rechte hoek.

Precies op deze plek is de ‘Baljurk’ gesitueerd. Al enkele decennia is dit een verloederd stukje Den Haag en ondanks dat de locatie een beschermd stadsgezicht is, inclusief een aantal monumenten, stak niemand zijn hand uit om de omgeving op te knappen. Het Achterom, met zijn dichtgetimmerde gevels en rolluiken, werd voornamelijk als openbaar urinoir gebruikt, en daarnaast bestond de enige andere activiteit uit drugshandel. Kortom, op loopafstand van het Binnenhof was dit de schaduwzijde van de residentie.

Een aantal jaren terug heeft Geste een aantal panden / straten in de omgeving gekocht en is op eigen initiatief begonnen met een revitalisering van dit gedeelte van het centrum. De Baljurk moest de katalysator van dit proces worden. Het project beslaat acht historische winkelpanden. Boven de winkelruimten werd vroeger gewoond. Omdat winkeliers vanaf de jaren vijftig niet meer boven hun winkels wonen, staan in veel oude centra dit soort woonruimten leeg.

In het ontwerp van Archipelontwerpers zijn negen van de tien historische gevels behouden of herbouwd. Hierachter zijn aan een opgetild maaiveld, wat als gemeenschappelijk terras functioneert, de woningen gebouwd. Vanuit dit rolstoeltoegankelijke niveau worden alle woningen ontsloten. Onder dit maaiveld bevind zich een grote, nader te compartimenteren winkelruimte. Als een herinnering aan de vloeibare loop van het oorspronkelijke Achterom en met een referentie naar de Art Nouveau architectuur uit de omgeving, heeft Archipelontwerpers er voor gekozen in het achtste pand de geschiedenis door te laten lopen. Dit pand heeft de bijnaam de ‘Baljurk’ gekregen. De gevel van dit pand bestaat uit een ‘dubbele’ constructie: een glazen pui als bouwfysische huid en daar om heen is een voile van geweven staal gedrapeerd.

Vanuit het interieur wordt het felle licht op deze zuidgevel gefilterd en vanuit het exterieur vertegenwoordigt deze gevel vooral het nieuwe elan wat Geste aan deze omgeving wil meegeven.

Winnaar kleine prijs:
Verkeerstuin aan het Deltaplantsoen Het Deltaplantsoen heeft met de verkeerstuin een bijzondere en creatieve invulling gekregen. Buurtkinderen maken hier op speelse manier kennis met het verkeer. Vele partijen sloegen de handen ineen voor de opzet en het beheer.

Winnaar Publieksprijs:
Het Nutshuis aan de Riviervismarkt Het voormalige bankgebouw is fraai gerestaureerd en biedt onderdak aan sociaal-maatschappelijke en culturele functies die tal van activiteiten voor de Haagse samenleving organiseren. Het Fonds 1818 heeft een markant gebouw op een voorbeeldige wijze teruggegeven aan het centrum van de stad. Bovendien is veel aandacht besteed aan het gebruik van duurzame materialen en aan beperking van energieverbruik. Klik hier voor het filmpje over het Nutshuis

1	Architecten zien dat opdrachtgevers door opkomst van AI meer van hen verwachten donderdag, 15 oktober
2	Omgevingsvergunning verleend voor verticale buurt MARK in Leidsche Rijn Centrum donderdag, 15 oktober
3	Diederendirrix presenteert definitief ontwerp renovatie Stadsschouwburg Nijmegen woensdag, 14 oktober
4	Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026 dinsdag, 13 oktober
5	Rapport: bij optoppen moet je denken vanuit de doorsnede woensdag, 14 oktober

Andere nieuwsberichten

Eerste graphic novel van architect Pero Puljiz ziet het daglicht

1 uur geleden

De publicatie Evening Drawings van de voormalige partner van de Architekten Cie. bevat meer dan 100 zwartwittekeningen, alsmede korte notities.

Genomineerden Lieven de Key Penning 2026 bekend

Gisteren, 23:59

Vanaf dinsdag tot en met zondag 22 november kan het publiek stemmen op zijn favoriet voor de Haarlemse architectuurprijs. Uiteraard wijst ook de vakjury een winnaar aan.

NAMO Architecture opent Jenaplanschool op twee verdiepingen naar groene buitenruimte

Gisteren, 10:30

Tussen de grote rivieren, in Hendrik-Ido-Ambacht, heeft NAMO Architecture in de nieuwe buurt De Hofjes basisschool De Klimboom ontworpen.

Tijdelijke woningen van VLOT architecten bieden onderdak aan ontheemden

Gisteren, 10:00

De woningen in Leiden worden de komende drie jaar gebruikt voor de opvang van 150 Oekraïense ontheemden, waarna ze in de reguliere verhuur gaan.

Minister Karremans bezweert gepauzeerde projecten later weer te hervatten

16 oktober, 5:30

Van uitstel komt volgens de minister geen afstel: "De opgave die er lag voor die projecten is niet weg. Die zal op een gegeven moment weer worden opgepakt."

Tien bedrijven moeten plaatsmaken voor F-35's op Lelystad Airport

16 oktober, 4:30

Vier boerderijen en zes andere bedrijven moeten plaatsmaken voor de uitbreiding van Lelystad Airport, die nodig is om daar F-35-gevechtsvliegtuigen te kunnen stationeren.

Gemeenten en bedrijven: nog meer geld nodig voor infrastructuur

16 oktober, 4:00

De keuzes die het kabinet maakt om de infrastructuur in Nederland weer op orde te krijgen zijn een belangrijke eerste stap, "maar extra geld blijft nodig". Dat stellen onder andere gemeenten, provincies, vervoerregio's en het bedrijfsleven.

Met 18 miljard wil kabinet vooral bestaande infrastructuur weer op orde brengen

16 oktober, 3:00

Om de basis van de infrastructuur weer op orde te krijgen, steekt het kabinet 18 miljard euro extra in onderhoud en vernieuwing van wegen, bruggen, spoor en waterwerken.

Een derde aangevraagde stroom komt van datacenters

15 oktober, 5:30

Bijna een derde van het aangevraagd vermogen op de wachtlijst voor stroomaansluitingen komt van datacenters. Dat hebben netbeheerders aan Nieuwsuur laten weten.