De ‘Baljurk’ wint Haagse prijs

2 december 2005, 11:11

Het project “Baljurk” naar ontwerp van Archipelontwerpers heeft de Haagse Nieuwe Stad Prijs 2005 gewonnen. De gemeente geeft de prijs als blijk van waardering voor de inzet van Haagse burgers en organisaties op het terrein van de woon- en werkomgeving.

Kettingstraat/Achterom, de Baljurk
De Baljurk staat symbool voor het opknappen van een heel gebied; een geslaagde invulling van een lastig stukje stad. De Geste Groep wist dit project ondanks zeer complexe factoren te realiseren: een gedurfde investering van een particulier initiatiefnemer. Op indrukwekkende wijze levert deze ontwikkeling een enorme bijdrage aan het leefbaar maken van een belangrijk stukje binnenstad dat veel Hagenaars de laatste decennia liever meden. Er is een spraakmakende mix van oud en nieuw tot stand gebracht met woningen boven de winkels. Klik hier voor het filmpje over de Baljurk.

Plantoelichting: Een keuze tussen dode monumenten of een levende stad.
De Kettingstaat bevindt zich in de directe omgeving van de grote Passage. Zoals gebruikelijk in een historisch centrum bestaat de omgeving uit een heterogene collectie van gebouwen uit verschillen tijden. Allen onder verschillende opvattingen en stromingen gebouwd. Opmerkelijk in de omgeving zijn een aantal Art-Nouveau gebouwen uit de vorige eeuw.

Zoals bekend heeft Den Haag een orthogonale structuur gebaseerd op de strandwallen die min of meer evenwijdig met de kust lopen. In het centrum vormde één straat hier een uitzondering op: het Achterom, deze volgde de golvende lijn van een meanderend beekje. Door de bouw van de Passage in 1882 werd deze vloeiende overgang van de Kettingstraat en het Achterom veranderd in een rechte hoek.

Precies op deze plek is de ‘Baljurk’ gesitueerd. Al enkele decennia is dit een verloederd stukje Den Haag en ondanks dat de locatie een beschermd stadsgezicht is, inclusief een aantal monumenten, stak niemand zijn hand uit om de omgeving op te knappen. Het Achterom, met zijn dichtgetimmerde gevels en rolluiken, werd voornamelijk als openbaar urinoir gebruikt, en daarnaast bestond de enige andere activiteit uit drugshandel. Kortom, op loopafstand van het Binnenhof was dit de schaduwzijde van de residentie.

Een aantal jaren terug heeft Geste een aantal panden / straten in de omgeving gekocht en is op eigen initiatief begonnen met een revitalisering van dit gedeelte van het centrum. De Baljurk moest de katalysator van dit proces worden. Het project beslaat acht historische winkelpanden. Boven de winkelruimten werd vroeger gewoond. Omdat winkeliers vanaf de jaren vijftig niet meer boven hun winkels wonen, staan in veel oude centra dit soort woonruimten leeg.

In het ontwerp van Archipelontwerpers zijn negen van de tien historische gevels behouden of herbouwd. Hierachter zijn aan een opgetild maaiveld, wat als gemeenschappelijk terras functioneert, de woningen gebouwd. Vanuit dit rolstoeltoegankelijke niveau worden alle woningen ontsloten. Onder dit maaiveld bevind zich een grote, nader te compartimenteren winkelruimte. Als een herinnering aan de vloeibare loop van het oorspronkelijke Achterom en met een referentie naar de Art Nouveau architectuur uit de omgeving, heeft Archipelontwerpers er voor gekozen in het achtste pand de geschiedenis door te laten lopen. Dit pand heeft de bijnaam de ‘Baljurk’ gekregen. De gevel van dit pand bestaat uit een ‘dubbele’ constructie: een glazen pui als bouwfysische huid en daar om heen is een voile van geweven staal gedrapeerd.

Vanuit het interieur wordt het felle licht op deze zuidgevel gefilterd en vanuit het exterieur vertegenwoordigt deze gevel vooral het nieuwe elan wat Geste aan deze omgeving wil meegeven.

Winnaar kleine prijs:
Verkeerstuin aan het Deltaplantsoen Het Deltaplantsoen heeft met de verkeerstuin een bijzondere en creatieve invulling gekregen. Buurtkinderen maken hier op speelse manier kennis met het verkeer. Vele partijen sloegen de handen ineen voor de opzet en het beheer.

Winnaar Publieksprijs:
Het Nutshuis aan de Riviervismarkt Het voormalige bankgebouw is fraai gerestaureerd en biedt onderdak aan sociaal-maatschappelijke en culturele functies die tal van activiteiten voor de Haagse samenleving organiseren. Het Fonds 1818 heeft een markant gebouw op een voorbeeldige wijze teruggegeven aan het centrum van de stad. Bovendien is veel aandacht besteed aan het gebruik van duurzame materialen en aan beperking van energieverbruik. Klik hier voor het filmpje over het Nutshuis

1	MVRDV wint prijsvraag voor Shift Embassy in Rotterdam dinsdag, 21 juli
2	Kraaijvanger Architects en Mulderblauw ontwerpen stadsentree Zuidplein in Rotterdam maandag, 20 juli
3	Oorspronkelijke gevel Huis van Delft toegepast in Utrechts appartementengebouw woensdag, 22 juli
4	Benthem Crouwel Architects levert eerste gebouw van nieuw stedelijk ensemble in Bratislava op dinsdag, 21 juli
5	Zoetermeer kiest plan UP! voor 235 woningen in centrum maandag, 20 juli

Andere nieuwsberichten

Carbon Stories organiseert debat over Shift Embassy

24 juli, 3:59

Het project en ontwerp van MVRDV maakt de tongen los. Reden voor Carbon Stories om er op donderdag 24 september een debat met voor- en tegenstanders van het project te organiseren, waaronder initiatiefnemer Don Ritzen.

Kindcentrum van Spring architecten is een paviljoen in het groen

24 juli, 2:44

Het kindcentrum Koos Meinderts staat in de Haagse wijk Loosduinen op de overgang van een woonwijk, sportvelden en een park.

LEVS verdicht Utrechtse wijk Ondiep met nieuwe woongebouwen

24 juli, 10:54

In de Utrechtse wijk Ondiep zijn naar ontwerp van LEVS architecten vier nieuwe woongebouwen gerealiseerd. Bij het sloop-nieuwbouwproject Omloop zijn 168 verouderde woningen vervangen door 273 nieuwe.

Gemeente Rotterdam zoekt architectenbureaus die project willen laten doorrekenen met CO2-rekenmethode

23 juli, 3:35

Er wordt gezocht naar 25 architectenbureaus die hun woningbouwproject willen doorrekenen met de Rotterdamse CO2-rekenmethode.

Topman Heijmans: Nederland investeert te weinig in infrastructuur

24 juli, 11:47

Nederland kan zich geen infrastructuurbeleid veroorloven dat van incident naar incident beweegt, stelt Ton Hillen.

Grote stroomaanvraag provincies voor woningbouw afgewezen

24 juli, 9:31

De netbeheerders hebben een collectieve stroomaanvraag van de provincies Utrecht en Zuid-Holland afgewezen.

Historische binnenstad Paramaribo is nu bedreigd werelderfgoed

23 juli, 1:25

De ‘degradatie’ hangt samen met de bouw van twee panden die het aanzicht van het gebied aantasten.

Team V benoemt Noortje ter Heege tot associate architect

23 juli, 11:51

Met de benoeming beloont het bureau haar uitmuntende ontwerpkwaliteiten en groeiende verantwoordelijkheden.

Hitlers geboortehuis in Oostenrijk gaat open als politiebureau

22 juli, 2:28

Het huis is voor ongeveer twintig miljoen euro gerenoveerd.

DNB: beter investeringsklimaat nodig voor bouw huurwoningen

22 juli, 9:20

DNB zegt dat de woningbouwopgave niet alleen om voldoende bouwlocaties, stikstofruimte en personeel vraagt, maar ook om aanzienlijke financiële middelen.

Ga naar het nieuws-archief