De ‘Baljurk’ wint Haagse prijs

2 december 2005, 11:11

Het project “Baljurk” naar ontwerp van Archipelontwerpers heeft de Haagse Nieuwe Stad Prijs 2005 gewonnen. De gemeente geeft de prijs als blijk van waardering voor de inzet van Haagse burgers en organisaties op het terrein van de woon- en werkomgeving.

Kettingstraat/Achterom, de Baljurk
De Baljurk staat symbool voor het opknappen van een heel gebied; een geslaagde invulling van een lastig stukje stad. De Geste Groep wist dit project ondanks zeer complexe factoren te realiseren: een gedurfde investering van een particulier initiatiefnemer. Op indrukwekkende wijze levert deze ontwikkeling een enorme bijdrage aan het leefbaar maken van een belangrijk stukje binnenstad dat veel Hagenaars de laatste decennia liever meden. Er is een spraakmakende mix van oud en nieuw tot stand gebracht met woningen boven de winkels. Klik hier voor het filmpje over de Baljurk.

Plantoelichting: Een keuze tussen dode monumenten of een levende stad.
De Kettingstaat bevindt zich in de directe omgeving van de grote Passage. Zoals gebruikelijk in een historisch centrum bestaat de omgeving uit een heterogene collectie van gebouwen uit verschillen tijden. Allen onder verschillende opvattingen en stromingen gebouwd. Opmerkelijk in de omgeving zijn een aantal Art-Nouveau gebouwen uit de vorige eeuw.

Zoals bekend heeft Den Haag een orthogonale structuur gebaseerd op de strandwallen die min of meer evenwijdig met de kust lopen. In het centrum vormde één straat hier een uitzondering op: het Achterom, deze volgde de golvende lijn van een meanderend beekje. Door de bouw van de Passage in 1882 werd deze vloeiende overgang van de Kettingstraat en het Achterom veranderd in een rechte hoek.

Precies op deze plek is de ‘Baljurk’ gesitueerd. Al enkele decennia is dit een verloederd stukje Den Haag en ondanks dat de locatie een beschermd stadsgezicht is, inclusief een aantal monumenten, stak niemand zijn hand uit om de omgeving op te knappen. Het Achterom, met zijn dichtgetimmerde gevels en rolluiken, werd voornamelijk als openbaar urinoir gebruikt, en daarnaast bestond de enige andere activiteit uit drugshandel. Kortom, op loopafstand van het Binnenhof was dit de schaduwzijde van de residentie.

Een aantal jaren terug heeft Geste een aantal panden / straten in de omgeving gekocht en is op eigen initiatief begonnen met een revitalisering van dit gedeelte van het centrum. De Baljurk moest de katalysator van dit proces worden. Het project beslaat acht historische winkelpanden. Boven de winkelruimten werd vroeger gewoond. Omdat winkeliers vanaf de jaren vijftig niet meer boven hun winkels wonen, staan in veel oude centra dit soort woonruimten leeg.

In het ontwerp van Archipelontwerpers zijn negen van de tien historische gevels behouden of herbouwd. Hierachter zijn aan een opgetild maaiveld, wat als gemeenschappelijk terras functioneert, de woningen gebouwd. Vanuit dit rolstoeltoegankelijke niveau worden alle woningen ontsloten. Onder dit maaiveld bevind zich een grote, nader te compartimenteren winkelruimte. Als een herinnering aan de vloeibare loop van het oorspronkelijke Achterom en met een referentie naar de Art Nouveau architectuur uit de omgeving, heeft Archipelontwerpers er voor gekozen in het achtste pand de geschiedenis door te laten lopen. Dit pand heeft de bijnaam de ‘Baljurk’ gekregen. De gevel van dit pand bestaat uit een ‘dubbele’ constructie: een glazen pui als bouwfysische huid en daar om heen is een voile van geweven staal gedrapeerd.

Vanuit het interieur wordt het felle licht op deze zuidgevel gefilterd en vanuit het exterieur vertegenwoordigt deze gevel vooral het nieuwe elan wat Geste aan deze omgeving wil meegeven.

Winnaar kleine prijs:
Verkeerstuin aan het Deltaplantsoen Het Deltaplantsoen heeft met de verkeerstuin een bijzondere en creatieve invulling gekregen. Buurtkinderen maken hier op speelse manier kennis met het verkeer. Vele partijen sloegen de handen ineen voor de opzet en het beheer.

Winnaar Publieksprijs:
Het Nutshuis aan de Riviervismarkt Het voormalige bankgebouw is fraai gerestaureerd en biedt onderdak aan sociaal-maatschappelijke en culturele functies die tal van activiteiten voor de Haagse samenleving organiseren. Het Fonds 1818 heeft een markant gebouw op een voorbeeldige wijze teruggegeven aan het centrum van de stad. Bovendien is veel aandacht besteed aan het gebruik van duurzame materialen en aan beperking van energieverbruik. Klik hier voor het filmpje over het Nutshuis

1	Wie betaalt de klimaattransitie? donderdag, 28 mei
2	Masterplan voor verdichting rond station Haarlem Spaarnwoude vastgesteld donderdag, 28 mei
3	Kronospan heeft een designcentrum in Milaan donderdag, 28 mei
4	Tien ontwerpteams geselecteerd voor volgende fase Nationaal Slavernijmuseum maandag, 1 juni
5	Wasl Tower van UNS pronkt met hoge keramische gevel donderdag, 28 mei

Andere nieuwsberichten

Eigentijdse stolp in West-Friesland door Snitker/Borst Architecten

2 uur geleden

De energieneutrale woning bezit een verrassend ruimtelijk interieur en is gerealiseerd met biobased materialen: de constructie bestaat uit gelamineerd hout en CLT, de gevels zijn uitgevoerd in hout en het dak is met riet gedekt.

Serge Schoemaker creëert loftwoning in Amsterdams grachtenpand

Gisteren, 15:44

Op de eerste verdieping van rijksmonumentaal grachtenhuis aan de Lauriergracht in Amsterdam heeft Serge Schoemaker Architects een appartement verbouwd.

Oud-Zaans koopmanshuis met zeldzame behangsels krijgt nieuwe bestemming

Gisteren, 14:29

Hendrick de Keyser Monumenten is sinds 26 mei eigenaar van het voormalige raadhuis en koopmanshuis aan de Lagedijk in Zaandijk. Het pand geeft een zeldzaam compleet beeld hoe Zaanse kooplieden woonden in de 18e en vroege 19e eeuw.

Julia Vytopil wordt nieuwe directeur Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Gisteren, 11:22

Zij volgt per 1 september Syb Groeneveld op, wiens tweede en laatste termijn dan afloopt.

Kosten renovatie Kunstmuseum in Den Haag richting 200 miljoen

3 uur geleden

Het Kunstmuseum in Den Haag zal vanaf 2030 de deuren moeten sluiten vanwege een grote renovatie.

Kabinet werkt aan komst landelijke grondbank

Gisteren, 13:47

Zo'n organisatie zou grond opkopen om achter de hand te houden voor publieke plannen.

Kabinet voelt zich ondersteund door klimaatadviezen burgerberaad

Gisteren, 12:17

“De samenleving en het kabinet werken in dezelfde richting”, concludeert klimaatminister Stientje van Veldhoven

Minder nieuwbouwwoningen in eerste kwartaal dan 2025

29 mei, 11:06

Er zijn ruim 13.700 nieuwbouwwoningen opgeleverd in het eerste kwartaal van het jaar, meldt het CBS

D66 begint in debat over 'IJstad' in Markermeer, anderen kritisch

29 mei, 9:10

Een nieuwe drijvende stad genaamd 'IJstad' in het Markermeer, daarvoor vroeg D66-Kamerlid Robert van Asten donderdag aandacht in een debat over woningbouw. "De techniek ligt er, het wachten is op de politiek."