Tentoonstelling Twentse architect Nico Zantinge

11 oktober 2005, 20:17

Overzichtstentoonstelling in het Rijksmuseum Twente van 8 oktober t/m 15 januari 2006

Met een oeuvretentoonstelling, rondleidingen, een fietsroute, een lezing en een uit te brengen cd-rom, wil het Architectuurcentrum Twente het publiek kennis laten nemen van het werk - en de betekenis daarvan voor Twente in relatie tot de architectuur in Nederland in de jaren 70 en 80 - van architect Nico Zantinge.
De ontwerpen van Nico Zantinge (1928-1983) nemen binnen de Twentse architectuurcultuur een bijzondere plaats in. Uit het relatief grote oeuvre van Zantinge vallen vooral de woonhuizen op. Een karakteristieke vormentaal, het principiële gebruik van inheemse materialen maar vooral het centraal stellen van de gebruikers, waren de kenmerken van de ontwerpfilosofie van architect Zantinge. Ofschoon Zantinge zich nauwelijks met vakgenoten onderhield, past zijn werk binnen een destijds heersende tegenstroming.

Het oeuvre van Nico Zantinge is relatief groot, vooral als we bedenken dat hij overwegend alleen heeft gewerkt. Opzichter/tekenaar Henk de Reus heeft hem als enige werknemer gedurende een groot aantal jaren kunnen ondersteunen. Zijn eerste opdracht kreeg hij van Frits Sachse, hockeyvriend en eigenaar van een delicatessenzaak in Enschede die verbouwd moest worden. Volgens Aaltje Zantinge heeft haar man nooit zonder werk gezeten. Zijn vele persoonlijke contacten in Twente, bij kunstenaars, in de medische wereld, in de sportwereld en in het onderwijs, leverden hem veel opdrachten op. “ Soms zei hij dat er wel wat bij kon maar vaak was er eigenlijk te veel werk” herinnert zij zich. “Zijn opdrachtgevers zaten meestal wel op één lijn met hem, maar Nico was er ook niet de man naar om concessies te doen en de inbreng van de vrouwelijke opdrachtgevers beperkte hij. Hij vond dat zij zich maar met de keuken en de badkamer moesten bezighouden en niet met architectuur” voegt zij daar nog aan toe. Ook volgens zijn dochter Aline deed haar vader weinig concessies en sloot hij zelden een compromis. “Een enkele keer botste dat en wilde hij zo snel mogelijk van ze af als de oplevering was geweest zodat hij niet hoefde te zien hoe hun inrichting - met de in zijn ogen afschuwelijke meubels - zijn ontwerp verkrachtten.”
Expositie en fietsroutes
Het is niet precies bekend hoeveel opdrachten Nico Zantinge heeft gehad, maar het zijn er vele honderden geweest. Sinds zijn dood in 1983 is het archief van Zantinge onaangeroerd geweest. Voor de samenstelling van een expositie over het werk van Zantinge heeft het Architectuurcentrum Twente onderzoek gedaan en de enorme stapel bouwtekeningen systematisch doorgewerkt. De selectie die nu in het Rijksmuseum Twenthe is te zien, toont enkele van zijn werken waarin de meest karakteristieke kwaliteiten van deze Twentse architect zichtbaar zijn. Voor belangstellenden zijn er verschillende fietsroutes ontwikkeld die langs een groot aantal ontwerpen voeren.

Betekenis van Zantinge
Bezoekers en fietsers kunnen constateren dat de kracht van Zantinge zit in het terugbrengen van de ontwerpopdracht naar haar essentie en dat het centraal stellen van de mens, het leidinggevende principe in zijn architectuur was. De herkenbare architectuur vindt nu, na zoveel jaren, nog steeds veel waardering bij de gebruikers. Ofschoon veel van zijn opdrachtgevers tot de upper-class in Twente behoorden, toont zijn werk zich als zeer toegankelijk en weinig elitair. Er was dan ook geen sprake van een architectuurhistorisch fundament. Nico Zantinge kan als een goede kok worden beschouwd die de ingrediënten van zijn tijd op bijzondere wijze wist te combineren in herkenbare architectuur. Het is geen hoogdravende architectuur. Zantinge wist op intuïtieve wijze de functies van de woonhuizen goed te organiseren in een afleesbare hiërarchie. Met een slimme plaatsing van het gebouw op de locatie en veel aandacht voor de relaties tussen ´binnen´ en ´buiten´ kwam hij tot herkenbare vormgeving. Het gebruik van aardse materialen droeg er aan bij dat zijn architectuur bleef passen binnen de no-nonsense cultuur van Twente.

De expositie over architect Nico Zantinge is te zien in het Rijksmuseum Twenthe te Enschede. Opening op 8 oktober 2005, sluiting 15 januari 2006. Het Architectuurcentrum Twente, dat de expositie organiseert, geeft ter gelegenheid hiervan ook enkele fietsroutes uit die langs veel werken van Nico Zantinge leiden.

GEZOCHT!
Het Architectuurcentrum Twente is op zoek naar mensen die in het bezit zijn van een woning die is ontworpen door de Twentse architect Nico Zantinge. De ontwerpen van Nico Zantinge (1928-1983) nemen binnen de Twentse architectuurcultuur een bijzondere plaats in. Uit het relatief grote oeuvre van Zantinge vallen vooral de woonhuizen op. De architectuur van Zantinge biedt ruimte om gelukkig te worden.

Voor de samenstelling van een expositie in het Rijksmuseum Twente (vanaf 8 oktober) over het werk van Zantinge heeft het Architectuur centrum Twente honderden bouwtekeningen systematisch doorgewerkt. Tot op heden zijn nog niet alle woonhuizen bekend. Wellicht woont u in een huis van Zantinge? Dan willen wij graag met u in contact komen. Of weet u iemand die in een ontwerp van Zantinge woont? Laat het ons dan weten.

Architectuurcentrum Twente Deurningerstraat 6 7514 BH Enschede tel: 053-4837985
info@architectuurcentrumtwente.nl
www.architectuurcentrumtwente.nl

Bron: Tom de Vries, Architectuurcentrum Twente

1	Rijnboutt aan de slag met herontwikkeling oostzijde Krophollerensemble Waalwijk vrijdag, 25 september
2	Officieel startsein voor bouw Eleven Square in Amsterdam gegeven donderdag, 24 september
3	Architect tot de dood erop volgt dinsdag, 29 september
4	West Architecten verenigt verleden en heden in Rotterdams herenhuis vrijdag, 25 september
5	Realisatie gebouw Oopen op Jaarbeursplein Utrecht gaat niet door maandag, 28 september

Andere nieuwsberichten

Havermans architecten aan de slag met ontwikkeling De Faam in Breda

Gisteren, 14:02

De transformatie van het gebied rond de voormalige snoepfabriek in Breda gaat na het afgeven van een omgevingsvergunning definitief van start.

Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026

Gisteren, 13:00

De genomineerden voor de tweejaarlijkse prijs zijn gekozen uit 24 inzendingen.

Includi aan de slag met herinrichting centrale bibliotheek Amerikaanse stad

Gisteren, 12:16

Includi gaat de centrale bibliotheek van Grand Rapids Public Library (GRPL) in de VS herinrichten. Het Nederlandse bureau zegt in te zetten op het ontwerpen van ‘een uitnodigende bibliotheek die meegroeit met de stad’.

Nog één dag om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026

Gisteren, 10:30

De internationale architectuurprijzen van Archello worden dit jaar beoordeeld door een jury van 111 architecten en ontwerpers uit 29 landen.

Herinrichting en geschiedenis Grote Markt centraal in nieuw boek

Gisteren, 16:14

Deze maand is het boek 'Het Lege Midden' over de recent heringerichte Grote Markt in Groningen verschenen.

ING: voorlopig geen daling huizenprijzen, ondanks stijgende rente

Gisteren, 15:09

Toch verwacht de onderzoekstak van de bank dat de huizenprijzen tot eind volgend jaar maar beperkt stijgen.

Arcadis gaat ongeveer duizend banen schrappen

29 september, 12:12

De Nederlandse onderneming kondigde verder aan het merendeel van zijn architectuuractiviteiten af te stoten, evenals de activiteiten in China.

Limburg scherpt regels aan voor gebruik omstreden bouwstof

29 september, 10:00

De provincie Limburg stelt strengere eisen in voor het gebruik van Beaumix als bouwmateriaal.

Next Venue neemt eventactiviteiten MaterialDistrict over

28 september, 3:43

Next Venue neemt de eventactiviteiten en het merk van MaterialDistrict over. Dat gaat de komende drie jaar gefaseerd gebeuren, laten beide partijen weten.