Cornelis Peters, Baksteen architectuur in Groningen, 1880-1920

Bakstenen siertegel A (Groningen), circa 1350

Willem Troost, Gezicht op een stad aan het water, 1832-1893

Arnoldus van Essen, Troffel eerste steenlegging huis Sichterma, 1743

Een bewoner van Overschild verzamelt stenen die het verleden en heden met elkaar verbinden, 2022

Een screenshot van een interieur van een huis in Overschild uit de VR scan installatie, 2026

Groninger Museum belicht cultuurgeschiedenis karakteristieke Groningse baksteen

11 februari, 15:39

Al eeuwenlang bepalen bakstenen, gevormd uit Groningse klei en gebakken tot warme rood-oranje tinten, het uiterlijk van de stad en provincie Groningen. Het Groninger Museum stelt de cultuurgeschiedenis van de karakteristieke stenen centraal in een tentoonstelling. Vanaf 9 mei is de expositie Bakstain te bezoeken in het museum.

In de tentoonstelling komen het vakmanschap, de kennis en de cultuur van de Groninger baksteen aan bod. Ook wordt stilgestaan bij de veerkracht van de regio, waarin verleden en heden volgens het Groninger Museum samenkomen. Bakstain, het Groningse woord voor baksteen, is de gehele zomer te bezoeken tot en met zondag 23 augustus.

De tentoonstelling belicht de Groningse baksteenindustrie, die teruggaat tot de middeleeuwen en uitgroeide tot een van de omvangrijkste lokale industrieën van de provincie. Door haar schaal en lange geschiedenis drukte de baksteen een blijvende stempel op het landschap, de architectuur en het dagelijks leven.

Een bijzondere rol is weggelegd voor de karakteristieke rood-oranje tint van lokaal gebakken klei, ook wel Gronings rood genoemd. Deze kleur is beeldbepalend in zowel stad als de Ommelanden en ontstaat door de specifieke samenstelling van de klei. Tegelijkertijd laat Bakstain zien dat dit vertrouwde materiaal niet vanzelfsprekend is, stelt het Groninger Museum. Door veranderende marktomstandigheden hebben veel fabrieken hun deuren moeten sluiten. Waar er ooit bijna meer dan zestig steenfabrieken waren in de provincie, is er nog maar één actief.

Dragers van cultuur
De tentoonstelling maakt duidelijk dat de Groninger bakstenen niet alleen functionele bouwstenen zijn, maar ook betekenisvolle dragers zijn van cultuur. In een tijd waarin traditionele ambachten onder druk staan, benadrukt Bakstain de culturele rijkdom van vakmanschap, aldus het museum.

In aansluiting op Bakstain presenteert het Groninger Museum werk van kunstenaar Gus Drake, dat speciaal voor deze tentoonstelling is ontwikkeld. Drake is een interdisciplinair kunstenaar die de relatie onderzoekt tussen mensen en hun leefomgeving. In een VR-ervaring brengt Drake herinneringen tot leven van bewoners uit Overschild, een dorp waar bijna alle huizen vanwege aardbevingsschade worden gesloopt. Jarenlang volgde Drake deze bewoners. Bezoekers betreden de woningen en persoonlijke verhalen in een virtuele omgeving, waar muren de verhalen vertellen van het verlies dat schuilgaat achter het verdwijnen van een thuis.

Trefwoorden

gus drake groninger museum baksteen expositie tentoonstelling groningen

1	Rijnboutt aan de slag met herontwikkeling oostzijde Krophollerensemble Waalwijk vrijdag, 25 september
2	Officieel startsein voor bouw Eleven Square in Amsterdam gegeven donderdag, 24 september
3	Architect tot de dood erop volgt dinsdag, 29 september
4	West Architecten verenigt verleden en heden in Rotterdams herenhuis vrijdag, 25 september
5	Realisatie gebouw Oopen op Jaarbeursplein Utrecht gaat niet door maandag, 28 september

Andere nieuwsberichten

Havermans architecten aan de slag met ontwikkeling De Faam in Breda

Gisteren, 14:02

De transformatie van het gebied rond de voormalige snoepfabriek in Breda gaat na het afgeven van een omgevingsvergunning definitief van start.

Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026

Gisteren, 13:00

De genomineerden voor de tweejaarlijkse prijs zijn gekozen uit 24 inzendingen.

Includi aan de slag met herinrichting centrale bibliotheek Amerikaanse stad

Gisteren, 12:16

Includi gaat de centrale bibliotheek van Grand Rapids Public Library (GRPL) in de VS herinrichten. Het Nederlandse bureau zegt in te zetten op het ontwerpen van ‘een uitnodigende bibliotheek die meegroeit met de stad’.

Nog één dag om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026

Gisteren, 10:30

De internationale architectuurprijzen van Archello worden dit jaar beoordeeld door een jury van 111 architecten en ontwerpers uit 29 landen.

Herinrichting en geschiedenis Grote Markt centraal in nieuw boek

Gisteren, 16:14

Deze maand is het boek 'Het Lege Midden' over de recent heringerichte Grote Markt in Groningen verschenen.

ING: voorlopig geen daling huizenprijzen, ondanks stijgende rente

Gisteren, 15:09

Toch verwacht de onderzoekstak van de bank dat de huizenprijzen tot eind volgend jaar maar beperkt stijgen.

Arcadis gaat ongeveer duizend banen schrappen

29 september, 12:12

De Nederlandse onderneming kondigde verder aan het merendeel van zijn architectuuractiviteiten af te stoten, evenals de activiteiten in China.

Limburg scherpt regels aan voor gebruik omstreden bouwstof

29 september, 10:00

De provincie Limburg stelt strengere eisen in voor het gebruik van Beaumix als bouwmateriaal.

Next Venue neemt eventactiviteiten MaterialDistrict over

28 september, 3:43

Next Venue neemt de eventactiviteiten en het merk van MaterialDistrict over. Dat gaat de komende drie jaar gefaseerd gebeuren, laten beide partijen weten.