Toeristen op de Oosterkade, August van Voorden, ca. 1915

Leuvehaven, Johan Barthold Jongkind, 1873

Spoorviaduct over de Kolk, Marius Richters, ca. 1915

Raadhuis aan de Kaasmarkt, Frans van Gulik, ca 1880

Souvenir van Rotterdam, ca. 1925

Uitzicht op de Nieuwe Maas, Jakob Nieweg, 1931

Maashaven, Johan Hendrik van Mastenbroek, 1915

Witte Huis, Herman Heijenbrock, ca. 1930

Delftsche Poort, Marius Richters, 1935

Expositie in Kunsthal belicht eerdere toeristische periode Rotterdam

18 november 2025, 13:41

In de afgelopen tien, vijftien jaar is Rotterdam uitgegroeid tot een stad die veel toeristen trekt. Dat laatste was in de negentiende eeuw en in de eerste decennia van de twintigste eeuw ook al het geval. Vanaf 13 december wijdt de Rotterdamse Kunsthal een tentoonstelling aan deze toeristische periode.

Rotterdam is in 2025 door The New York Times uitgeroepen tot een van de tien steden die je absoluut moet bezoeken, nadat de toonaangevende reisgids Lonely Planet dat in 2016 al had gedaan. Meer dan 125 jaar geleden trekken nieuwsgierige reizigers ook al naar Rotterdam, gewapend met de iconische rode Baedeker-reisgids.

Toeristen ontdekten toen de mooiste plekjes in een stad in volle transitie: van een klassieke koopmansstad tot moderne metropool. De tentoonstelling Bestemming Rotterdam belicht deze periode van snelle groei, vernieuwingsdrang en internationale allure, en laat zien hoe een stad als Rotterdam anno 1900 steeds aantrekkelijker werd als bestemming voor toeristen van over de hele wereld.

De rode Baedeker-gidsen van de Duitse uitgever Karl Baedeker verschijnen in diverse talen en bieden reizigers praktische informatie, gedetailleerde kaarten en een overzicht van bezienswaardigheden. In 1835 nam de gids Rotterdam voor het eerst op als bestemming voor een reis langs de Rijn.

Baedeker-gids als leidraad
Bij de tentoonstelling in de Kunsthal vormt de Baedeker-gids de leidraad: plekken die hierin worden beschreven en aangeprezen, komen tot leven in twintig schilderijen die deze locaties verbeelden. De werken zijn afkomstig uit de collectie van Museum Rotterdam.

De bezoeker volgt de voetsporen van toeristen die een stad in volle ontwikkeling ontdekken. De Baedeker-gids noemt Rotterdam in 1871 ‘een van de schoonste, minst rokerige en meest aangename van alle handelssteden’. Niet veel later zorgen de aanleg van de Nieuwe Waterweg en de sprong naar Zuid voor een explosieve groei van havens, scheepvaart en bevolking.

Kunstenaars als Jongkind en Richters leggen die veranderingen vast in hun schilderijen - van de levendige Leuvehaven tot het imposante spoorviaduct over de Kolk. Het Witte Huis benadrukt de verandering van een Oudhollandse binnenhaven naar een modern stadsdeel. Rotterdam wordt niet alleen drukker en voller, maar ook levendiger.

Zo toont Van Voorden in zijn schilderij het toeristische avontuur van drie elegante dames op de Oosterkade, verdiept in hun rode Baedeker-gids, en legt hij de Oudehaven vast, waar grote posters de kades sieren en toeristen lokken naar theaters en dansgelegenheden.

Wederopbouw
Delen van de stad die in de tentoonstelling worden belicht zijn in de Tweede Wereldoorlog beschadigd of vernietigd. De huidige opleving van het toerisme komt na wat wel wordt beschouwd als de afronding van de Wederopbouw; ongeveer tegelijk met de voltooiing van gebouwen als de Markthal, De Rotterdam en het nieuwe centraal station kwamen ook de bezoekersstromen van buiten Rotterdam weer op gang.

Bestemming Rotterdam is van 13 december tot en met 8 maart te bezoeken.

Trefwoorden

tentoonstelling expositie kunsthal rotterdam toerisme

1	Koen van Velsen stopt met zijn bureau maandag, 19 januari
2	Masterplan voor Overvecht Centrum van PosadMaxwan zet in op meer verdichting, groen, levendigheid en inclusiviteit maandag, 19 januari
3	Woontoren De Piek naar ontwerp van KCAP voltooid vrijdag, 16 januari
4	Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam vrijdag, 16 januari
5	Pre-modern bouwen is een belofte voor de 21e eeuw donderdag, 15 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Toerisme wereldwijd in 2025 naar record, meeste toeristen naar Europa

Gisteren, 14:56

Nederlands Fotomuseum toont fotografische verbeelding van Rotterdam

2 december 2025

Andere nieuwsberichten

BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects publiceren onderzoek naar CO2-voetafdruk van stedelijk ontwerp

Gisteren, 16:00

Publicatie biedt inzicht in de CO2-impact van cruciale ontwerpkeuzes in beleid, gebiedsvisies en stedenbouwkundige plannen

Binst Architects ontwerpt nieuw gemeentehuis Middelkerke

Gisteren, 11:53

Het gebouw verrijst op de plek van een voormalig zwembad aan het Marktplein. De nieuwbouw is ontworpen volgens het beeld van een hand met gestrekte vingers die de burger de hand reikt, meldt het architectenbureau.