Uitvouwbare parasols voor het buitenplein van Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 2011 door Mahmoud Bodo Rasch

Uitvouwbare parasols voor het binnenplein van Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 2011 door Mahmoud Bodo Rasch

Tenten voor pelgrims in de vallei van Mina, ontworpen in 1997 door Mahmoud Bodo Rasch

Abraj as-Sa’at (de Torens van de Klok) in Mekka, ontworpen in 2012 door Mahmoud Bodo Rasch

Sliding Domes voor Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 1992 door Mahmoud Bodo Rasch

Expositie over leven en werk van onbekende 'architect van de hadj'

21 oktober 2025, 14:50

Op 8 november start in Design Museum Den Bosch een tentoonstelling over architect Mahmoud Bodo Rasch. Deze zoon en neef van Bauhaus-pioniers maakte wereldberoemde ontwerpen voor de islamitische pelgrimstocht, maar bleef zeker in het westen onbekend. In de expositie Van Bauhaus tot Mekka zijn meer dan tweehonderd maquettes, tekeningen, foto’s en andere objecten van de hand van de inmiddels 83-jarige architect te zien.

Rasch verwierf in de Arabische wereld grote bekendheid met het maken van enorme zelf-ontvouwende parasols in de stad Medina. Deze parasols beschermen de pelgrims tegen de brandende zon, die naast verdrukking een van de belangrijkste doodsoorzaken is tijdens de hadj. Wat Rasch’ werk bijzonder maakt, is dat hij functioneel ontwerpt voor een spirituele praktijk. Hij was een van de eersten die de hadj in kaart bracht als een ontwerpopgave.

Rasch is de zoon en neef van de Bauhaus-architecten Bodo sr en Heinz Rasch en zijn moeder was de gevierd schilder en illustrator Lili Rasch-Naegele. Hij studeerde architectuur en ging werken bij de befaamde architect voor lichtgewichtconstructies Frei Otto (1925 – 2015). Otto en Rasch experimenteerden op verschillende manieren met het maken van maquettes. Zij lieten zich inspireren door de natuur en zochten naar vormen die gebruikt konden worden in de architectuur. Wereldberoemd zijn hun met zeepsop ontworpen architectonische overspanningen.

Tentstad
Tijdens een gastdocentschap in de VS raakte Rasch in 1974 betrokken bij een stedenbouwcompetitie voor een enorme tentstad in Mina, Saoedi-Arabië. Hij bekeerde zich tot de islam en richtte samen met vriend Sami Angawi The Hajj Research Center (HRC) op. Daarmee keek hij naar de jaarlijkse hadj in Mekka door de bril van stedenbouwkundig ontwerp en probeerde hij zijn ideeën over Leichtbau, opgedaan bij Frei Otto, hierop toe te passen.

Waar met name de zelf-ontvouwende parasols grote bekendheid verwierven in de Arabische wereld, is de architect ervan zeker in het westen niet zo bekend. Design Museum Den Bosch wil daar verandering in brengen, omdat zijn werk volgens het museum een uitgelezen kans biedt om de hedendaagse wereld van design, architectuur en levensbeschouwing te onderzoeken. Het leven en werk van Rasch bevragen wat over het algemeen in Europa gezien wordt als moderniteit, aldus het Bossche designmuseum.

Jonge ontwerpers
In de tentoonstelling is tevens een selectie te zien van werken te zien van jonge ontwerpers uit West-Azië en Noord-Afrika. Net als Rasch spelen zij met de spanning tussen traditie en modernisering. Ook laten zij volgens het museum zien dat die vermeende tegenstelling een mooie bron van inspiratie kan zijn, en juist leidt tot een nieuwe (beeld)taal, die op een eigentijdse manier oude culturen weer zeggingskracht geeft. Er is werk te zien van onder meer Siba Sahabi, Dina Lebbar, Hakim el Amrani, Amina Zemouli en Anisa Nachett.

De tentoonstelling Van Bauhaus naar Mekka is te bezoeken van 8 november tot en met 5 april volgend jaar.

Trefwoorden

medina islamitische architectuur design museum den bosch tentoonstelling frei otto mahmoud bodo rasch mekka bauhaus

1	Amsterdam schrijft internationale architectenprijsvraag uit voor Nationaal Slavernijmuseum donderdag, 12 februari
2	Singelbloktoren Amsterdam-Noord biedt ook bewoners tussenwoningen overhoeks zicht maandag, 16 februari
3	Bouwstart voor zestig seniorenwoningen in groen landschap Hoorn vrijdag, 13 februari
4	Meerdaags evenement over bouwen met aarde aangekondigd donderdag, 12 februari
5	Leren van Santos dinsdag, 17 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Pritzker Prize 2015 voor overleden Frei Otto

11 maart 2015

Andere nieuwsberichten

AG NOVA ontwerpt woon-zorggebouw voor kwetsbare ouderen op Centrumeiland

Gisteren, 15:15

Het pand is bestemd voor bewoners die complexe zorg nodig hebben en met ondersteuning in de stad kunnen blijven wonen.

Team van Nederlandse en Oekraïense architecten ontwikkelt open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne

Gisteren, 13:57

Een team van Orange Architects, NOVA en ReThink heeft samen met een verschillende vastgoed en productontwikkelaars op het gebied van modulair bouwen een schaalbaar, open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne ontwikkeld.

Expositie toont mogelijkheden voor nieuwe woonruimte in bestaande Rotterdamse wijken

Gisteren, 11:05

Hoe kun je in Rotterdam honderdduizend nieuwe woningen realiseren zonder nieuwe wijken te hoeven aanleggen? In een tentoonstelling bij OMI laten Platform Woonopgave en Recht op de Stad zien op welke manieren dat kan.

Vincent Bijlo en Berlage Saxophone Quartet brengen iconisch ontwerp van Berlage tot leven

17 februari, 3:50

In de nieuwe voorstelling ‘Het Visioen van Berlage’ van cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en het Berlage Saxophone Quartet speelt het iconische ontwerp Pantheon der Menschheid (1915) van architect Berlage een centrale rol.

Ridderkerk hoeft voorlopig niet samen te werken bij verdeling huurwoningen

Gisteren, 16:29

De provincie Zuid-Holland mag Ridderkerk voorlopig niet dringen om hierbij samen te werken met elf andere gemeenten.

Zichtbaar verduurzaamde huizen leveren meer op bij verkoop

Gisteren, 11:59

Cijfers wijzen uit dat in het derde kwartaal van vorig jaar bijna 4700 euro per vierkante meter werd betaald voor woningen met een energielabel A of beter.

Noord-Brabant verdeelt vijftig miljoen euro over regio-Moerdijk

Gisteren, 09:09

Het geld dient om de leefbaarheid op peil te houden in het gebied waar de komende jaren diverse energieprojecten worden uitgevoerd.

Nederland en Vlaanderen maken afspraken over stikstofuitstoot

17 februari, 2:51

Overheden in de grensregio moeten als ze een vergunning geven voor zaken als woningbouw ook kijken naar de mogelijke gevolgen die de uitstoot heeft voor beschermde natuurgebieden aan de andere kant van de grens.