Uitvouwbare parasols voor het buitenplein van Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 2011 door Mahmoud Bodo Rasch

Uitvouwbare parasols voor het binnenplein van Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 2011 door Mahmoud Bodo Rasch

Tenten voor pelgrims in de vallei van Mina, ontworpen in 1997 door Mahmoud Bodo Rasch

Abraj as-Sa’at (de Torens van de Klok) in Mekka, ontworpen in 2012 door Mahmoud Bodo Rasch

Sliding Domes voor Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 1992 door Mahmoud Bodo Rasch

Expositie over leven en werk van onbekende 'architect van de hadj'

21 oktober 2025, 14:50

Op 8 november start in Design Museum Den Bosch een tentoonstelling over architect Mahmoud Bodo Rasch. Deze zoon en neef van Bauhaus-pioniers maakte wereldberoemde ontwerpen voor de islamitische pelgrimstocht, maar bleef zeker in het westen onbekend. In de expositie Van Bauhaus tot Mekka zijn meer dan tweehonderd maquettes, tekeningen, foto’s en andere objecten van de hand van de inmiddels 83-jarige architect te zien.

Rasch verwierf in de Arabische wereld grote bekendheid met het maken van enorme zelf-ontvouwende parasols in de stad Medina. Deze parasols beschermen de pelgrims tegen de brandende zon, die naast verdrukking een van de belangrijkste doodsoorzaken is tijdens de hadj. Wat Rasch’ werk bijzonder maakt, is dat hij functioneel ontwerpt voor een spirituele praktijk. Hij was een van de eersten die de hadj in kaart bracht als een ontwerpopgave.

Rasch is de zoon en neef van de Bauhaus-architecten Bodo sr en Heinz Rasch en zijn moeder was de gevierd schilder en illustrator Lili Rasch-Naegele. Hij studeerde architectuur en ging werken bij de befaamde architect voor lichtgewichtconstructies Frei Otto (1925 – 2015). Otto en Rasch experimenteerden op verschillende manieren met het maken van maquettes. Zij lieten zich inspireren door de natuur en zochten naar vormen die gebruikt konden worden in de architectuur. Wereldberoemd zijn hun met zeepsop ontworpen architectonische overspanningen.

Tentstad
Tijdens een gastdocentschap in de VS raakte Rasch in 1974 betrokken bij een stedenbouwcompetitie voor een enorme tentstad in Mina, Saoedi-Arabië. Hij bekeerde zich tot de islam en richtte samen met vriend Sami Angawi The Hajj Research Center (HRC) op. Daarmee keek hij naar de jaarlijkse hadj in Mekka door de bril van stedenbouwkundig ontwerp en probeerde hij zijn ideeën over Leichtbau, opgedaan bij Frei Otto, hierop toe te passen.

Waar met name de zelf-ontvouwende parasols grote bekendheid verwierven in de Arabische wereld, is de architect ervan zeker in het westen niet zo bekend. Design Museum Den Bosch wil daar verandering in brengen, omdat zijn werk volgens het museum een uitgelezen kans biedt om de hedendaagse wereld van design, architectuur en levensbeschouwing te onderzoeken. Het leven en werk van Rasch bevragen wat over het algemeen in Europa gezien wordt als moderniteit, aldus het Bossche designmuseum.

Jonge ontwerpers
In de tentoonstelling is tevens een selectie te zien van werken te zien van jonge ontwerpers uit West-Azië en Noord-Afrika. Net als Rasch spelen zij met de spanning tussen traditie en modernisering. Ook laten zij volgens het museum zien dat die vermeende tegenstelling een mooie bron van inspiratie kan zijn, en juist leidt tot een nieuwe (beeld)taal, die op een eigentijdse manier oude culturen weer zeggingskracht geeft. Er is werk te zien van onder meer Siba Sahabi, Dina Lebbar, Hakim el Amrani, Amina Zemouli en Anisa Nachett.

De tentoonstelling Van Bauhaus naar Mekka is te bezoeken van 8 november tot en met 5 april volgend jaar.

Trefwoorden

medina islamitische architectuur design museum den bosch tentoonstelling frei otto mahmoud bodo rasch mekka bauhaus

1	Nominaties Interieur van het Jaar 2026 bekend woensdag, 30 september
2	Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026 woensdag, 30 september
3	Gelders gemaal uitgebreid en deels herbestemd door Open Kaart donderdag, 1 oktober
4	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
5	MVRDV ontwerpt collectie straatmeubilair voor Escofet vrijdag, 2 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Pritzker Prize 2015 voor overleden Frei Otto

11 maart 2015

Andere nieuwsberichten

Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid

Gisteren, 16:25

Waar ooit een garage voor Harley Davidson motoren stond zijn vier bouwblokken met 51 compacte sociale huurwoningen verrezen.

Dutch Design Week 2026 in teken van ongepolijst en onderzoekend ontwerp

Gisteren, 15:29

Van 17 tot en met 25 oktober vindt in Eindhoven de 26e editie van de Dutch Design Week. In de Lichtstad komen die week onder het thema R.A.W. ruim 2.500 ontwerpers samen.

Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026!

Gisteren, 11:35

Aanstaande zondag vanaf 13.00 wordt in het Rotterdamse theater LantarenVenster een selectie van de vier beste films getoond die tijdens ’s werelds grootste architectuurfilmfestival te zien waren.

Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne

Gisteren, 10:20

Naar ontwerp van Arons en Gelauff architecten is op het terrein van de voormalige VerBliFa-fabriek in Dordrecht een hof met 28 woningen gerealiseerd. Ook heeft het bureau er een brandweerkazerne ontworpen.

INBO benoemt Frank Zewald tot associate

Gisteren, 12:23

De architect werkt sinds 2003 bij het bureau en geeft al geruime tijd mede richting aan de vestiging in Eindhoven.

123 miljoen euro voor natuurherstel in Brainport-regio

Gisteren, 11:06

Het geld komt uit een pot van vijfhonderd miljoen euro voor ‘prioritaire gebieden’.

Opnieuw minder nieuwbouwwoningen verkocht dan jaar eerder

5 oktober, 3:17

Het is het vierde kwartaal op rij dat minder nieuwbouwwoningen zijn verkocht.

Katwijk stemt in met komst miljardenfabriek Amerikaanse farmaceut

5 oktober, 10:01

Het Amerikaanse bedrijf Eli Lilly kan voor drie miljard dollar een medicijnfabriek gaan bouwen in Katwijk.

Vol stroomnet zet ook bijna voltooide woningbouwprojecten klem

2 oktober, 3:35

Zelfs nieuwbouwwoningen die te koop staan en woningen die al zijn verkocht, kunnen vaak niet op tijd op het stroomnet worden aangesloten, waarschuwt brancheorganisatie WoningBouwersNL.