‘Personal touch’ versus egocentrisme

3 december 2002, 14:36

Dirk Roosenburg studeerde Civiele Techniek en Bouwkunde aan de TU Delft en gaf vervolgens les aan de TU Eindhoven onder professor Wim Quist. Ondertussen nam hij deel aan de oprichting van het bureau Hoekstra Roosenburg Van Buul Garveling in Nuenen. In 1987 startte hij Roosenburg Architecten dat enkele jaren later fuseerde met LIAG Architecten en Bouwadviseurs in Den Haag. Het huidige LIAG werd in 1919 opgericht door zijn grootvader (die overigens ook de grootvader van Rem Koolhaas is). Roosenburg is een van de vier maten van het 35-koppige bureau.

LIAG is een van de oudste architectenbureaus van Nederland. Wat is er voor zover u kunt nagaan veranderd in de laatste 83 jaar?
Door de introductie van prefabricage, industrialisering en een sterk verbeterde logistiek is vooral de bouwproduktiviteit enorm toegenomen. Tegelijkertijd is de bouw echter onpersoonlijker geworden. Toen ik in dit vak begon baseerde de relatie tussen architect en aannemer zich hoofdzakelijk op vertrouwen. Nu onderhouden ze vooral een juridische relatie waarin voortdurend alles vastgelegd, bewezen en gegarandeerd moet worden. Het bestek lijkt nu in de eerste plaats de rechtszekerheid te dienen. Die ontwikkeling wordt ook sterk gevoed vanuit de overheid. Ik kan me herinneren dat de technische voorschriften (TGB) ooit 3 mm dik waren, nu hebben we te maken met vuistdikke mappen met voorschriften en reglementen. De verzakelijking treft LIAG wel minder dan andere bureaus. Onze opdrachtgevers zijn over het algemeen particuliere gebruikers zoals banken en schoolbesturen die ons het hele proces toevertrouwen. En omdat ons bureau bovendien een groot deel van de bouwdiciplines vertegenwoordigt, is het proces goed beheersbaar. De juridisering en verzakelijking betreffen vooral de relatie met aannemers en de overheid.

Uw persoonlijke interesse komt op een andere manier ook terug in uw taakopvatting. U stelt op uw website dat architectuur de vertaling betreft van de wensen van de opdrachtgever.
We stellen ons welbewust dienstbaar op. Het vertalen laat wel ruimte voor interpretatie, maar we maken dit vak nooit tot een ego-document, tot een show off. We hebben daarvoor te veel respect voor de stem van de opdrachtgever en hechten teveel waarde aan de onderlinge dialoog. Ook in stedenbouwkundig opzicht schuiven we onze ego’s liever terzijde om te komen tot een toevoeging aan en formele samenhang met de omgeving. Daarin verschillen we van veel architecten van het laatste decennium die hun omgeving niet zien staan en enkel schreeuwen “Hier ben IK!”. Dat is een uiting van een doorgeschoten en egocentrisch individualisme waar we ons niet in kunnen vinden.

Toch is uw architectuur niet alleen maar vertaling, ze heeft ook een eigen agenda en karakter.
Op een abstracter niveau komen sommige thematieken wel steeds terug. Onze architectuur laat zich enerzijds karakteriseren door de aandacht voor licht, lucht en ruimte, en anderszijds door de al even moderne fascinatie voor machine-esthetiek en techniek. Je ziet dat het beste terug in de verbouwing en reorganisatie van enkele gebouwen van de TU Delft en in de nieuwbouw van de Arnhemse HTS Autotechniek. Bij de TU Delft en eigenlijk alle scholen speelt bovendien een extra aandacht voor circulatie en ontmoetingen in een in-between. De themathieken van de machine, de circulatie en de ontmoeting komen samen in een vaste aanpak: we werken vanuit het programma toe naar een zo helder mogelijke functionele structuur.

U heeft zelf tenslotte in uw loopbaan al vele tientallen scholen gebouwd. Heeft dat geleid tot een algemene architectonische formule of overdraagbare expertise?
Er is in de loop der jaren vooral heel erg veel veranderd. Zo heeft er een verregaande deregulering plaatsgevonden vanuit de rijksoverheid ten gunste van het individuele schoolbestuur. Daarom gaat het er nu vooral om aan hun specifieke wensen recht te doen. Verder lijkt het onderwijs in z’n geheel zich met bijvoorbeeld het studiehuis definitief verwijderd te hebben van kennisoverdracht sèc en richt het zich nu ook op vaardigheden. Dat heeft vanzelfsprekend grote consequenties voor de architectuur. Toch zijn er ook wel dingen hetzelfde gebleven die zich mogelijk in een duurzame knowhow laten vertalen. Mijn collega’s dringen er vaak op aan dat ik daarover een boek schrijf. Ik wacht echter liefst nog even totdat daar meer tijd voor bestaat; bijvoorbeeld tot na mijn pensioen.
Bron: door: Hajo Schilperoort i.o.v. architectenweb

Trefwoorden

tu delft techniek overheid

1	Wie betaalt de klimaattransitie? donderdag, 28 mei
2	Masterplan voor verdichting rond station Haarlem Spaarnwoude vastgesteld donderdag, 28 mei
3	Kronospan heeft een designcentrum in Milaan donderdag, 28 mei
4	Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen dinsdag, 26 mei
5	Wasl Tower van UNS pronkt met hoge keramische gevel donderdag, 28 mei

Andere nieuwsberichten

Serge Schoemaker creëert loftwoning in Amsterdams grachtenpand

Vandaag, 15:44

Op de eerste verdieping van rijksmonumentaal grachtenhuis aan de Lauriergracht in Amsterdam heeft Serge Schoemaker Architects een appartement verbouwd.

Oud-Zaans koopmanshuis met zeldzame behangsels krijgt nieuwe bestemming

Vandaag, 14:29

Hendrick de Keyser Monumenten is sinds 26 mei eigenaar van het voormalige raadhuis en koopmanshuis aan de Lagedijk in Zaandijk. Het pand geeft een zeldzaam compleet beeld hoe Zaanse kooplieden woonden in de 18e en vroege 19e eeuw.

Julia Vytopil wordt nieuwe directeur Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Vandaag, 11:22

Zij volgt per 1 september Syb Groeneveld op, wiens tweede en laatste termijn dan afloopt.

Tien ontwerpteams geselecteerd voor volgende fase Nationaal Slavernijmuseum

Vandaag, 10:14

De teams zijn gekozen uit een groot aantal nationale en internationale inzendingen, meldt de gemeente Amsterdam.

Kabinet werkt aan komst landelijke grondbank

Vandaag, 13:47

Zo'n organisatie zou grond opkopen om achter de hand te houden voor publieke plannen.

Kabinet voelt zich ondersteund door klimaatadviezen burgerberaad

Vandaag, 12:17

“De samenleving en het kabinet werken in dezelfde richting”, concludeert klimaatminister Stientje van Veldhoven

Minder nieuwbouwwoningen in eerste kwartaal dan 2025

29 mei, 11:06

Er zijn ruim 13.700 nieuwbouwwoningen opgeleverd in het eerste kwartaal van het jaar, meldt het CBS

D66 begint in debat over 'IJstad' in Markermeer, anderen kritisch

29 mei, 9:10

Een nieuwe drijvende stad genaamd 'IJstad' in het Markermeer, daarvoor vroeg D66-Kamerlid Robert van Asten donderdag aandacht in een debat over woningbouw. "De techniek ligt er, het wachten is op de politiek."