‘Personal touch’ versus egocentrisme

3 december 2002, 14:36

Dirk Roosenburg studeerde Civiele Techniek en Bouwkunde aan de TU Delft en gaf vervolgens les aan de TU Eindhoven onder professor Wim Quist. Ondertussen nam hij deel aan de oprichting van het bureau Hoekstra Roosenburg Van Buul Garveling in Nuenen. In 1987 startte hij Roosenburg Architecten dat enkele jaren later fuseerde met LIAG Architecten en Bouwadviseurs in Den Haag. Het huidige LIAG werd in 1919 opgericht door zijn grootvader (die overigens ook de grootvader van Rem Koolhaas is). Roosenburg is een van de vier maten van het 35-koppige bureau.

LIAG is een van de oudste architectenbureaus van Nederland. Wat is er voor zover u kunt nagaan veranderd in de laatste 83 jaar?
Door de introductie van prefabricage, industrialisering en een sterk verbeterde logistiek is vooral de bouwproduktiviteit enorm toegenomen. Tegelijkertijd is de bouw echter onpersoonlijker geworden. Toen ik in dit vak begon baseerde de relatie tussen architect en aannemer zich hoofdzakelijk op vertrouwen. Nu onderhouden ze vooral een juridische relatie waarin voortdurend alles vastgelegd, bewezen en gegarandeerd moet worden. Het bestek lijkt nu in de eerste plaats de rechtszekerheid te dienen. Die ontwikkeling wordt ook sterk gevoed vanuit de overheid. Ik kan me herinneren dat de technische voorschriften (TGB) ooit 3 mm dik waren, nu hebben we te maken met vuistdikke mappen met voorschriften en reglementen. De verzakelijking treft LIAG wel minder dan andere bureaus. Onze opdrachtgevers zijn over het algemeen particuliere gebruikers zoals banken en schoolbesturen die ons het hele proces toevertrouwen. En omdat ons bureau bovendien een groot deel van de bouwdiciplines vertegenwoordigt, is het proces goed beheersbaar. De juridisering en verzakelijking betreffen vooral de relatie met aannemers en de overheid.

Uw persoonlijke interesse komt op een andere manier ook terug in uw taakopvatting. U stelt op uw website dat architectuur de vertaling betreft van de wensen van de opdrachtgever.
We stellen ons welbewust dienstbaar op. Het vertalen laat wel ruimte voor interpretatie, maar we maken dit vak nooit tot een ego-document, tot een show off. We hebben daarvoor te veel respect voor de stem van de opdrachtgever en hechten teveel waarde aan de onderlinge dialoog. Ook in stedenbouwkundig opzicht schuiven we onze ego’s liever terzijde om te komen tot een toevoeging aan en formele samenhang met de omgeving. Daarin verschillen we van veel architecten van het laatste decennium die hun omgeving niet zien staan en enkel schreeuwen “Hier ben IK!”. Dat is een uiting van een doorgeschoten en egocentrisch individualisme waar we ons niet in kunnen vinden.

Toch is uw architectuur niet alleen maar vertaling, ze heeft ook een eigen agenda en karakter.
Op een abstracter niveau komen sommige thematieken wel steeds terug. Onze architectuur laat zich enerzijds karakteriseren door de aandacht voor licht, lucht en ruimte, en anderszijds door de al even moderne fascinatie voor machine-esthetiek en techniek. Je ziet dat het beste terug in de verbouwing en reorganisatie van enkele gebouwen van de TU Delft en in de nieuwbouw van de Arnhemse HTS Autotechniek. Bij de TU Delft en eigenlijk alle scholen speelt bovendien een extra aandacht voor circulatie en ontmoetingen in een in-between. De themathieken van de machine, de circulatie en de ontmoeting komen samen in een vaste aanpak: we werken vanuit het programma toe naar een zo helder mogelijke functionele structuur.

U heeft zelf tenslotte in uw loopbaan al vele tientallen scholen gebouwd. Heeft dat geleid tot een algemene architectonische formule of overdraagbare expertise?
Er is in de loop der jaren vooral heel erg veel veranderd. Zo heeft er een verregaande deregulering plaatsgevonden vanuit de rijksoverheid ten gunste van het individuele schoolbestuur. Daarom gaat het er nu vooral om aan hun specifieke wensen recht te doen. Verder lijkt het onderwijs in z’n geheel zich met bijvoorbeeld het studiehuis definitief verwijderd te hebben van kennisoverdracht sèc en richt het zich nu ook op vaardigheden. Dat heeft vanzelfsprekend grote consequenties voor de architectuur. Toch zijn er ook wel dingen hetzelfde gebleven die zich mogelijk in een duurzame knowhow laten vertalen. Mijn collega’s dringen er vaak op aan dat ik daarover een boek schrijf. Ik wacht echter liefst nog even totdat daar meer tijd voor bestaat; bijvoorbeeld tot na mijn pensioen.
Bron: door: Hajo Schilperoort i.o.v. architectenweb

Trefwoorden

tu delft techniek overheid

1	Gelders gemaal uitgebreid en deels herbestemd door Open Kaart donderdag, 1 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	MVRDV ontwerpt collectie straatmeubilair voor Escofet vrijdag, 2 oktober
4	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
5	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober

Andere nieuwsberichten

The Urban Woods is een 'levend laboratorium' voor nog duurzamer bouwen

46 minuten geleden

Het door Urban Climate Architects ontworpen, 31 meter hoge gebouw biedt ruimte aan 102 huurappartementen en gedeelde voorzieningen voor de bewoners. Het gebouw heeft een hybride houtconstructie, met een volledig houten stabiliteitskern.

Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn

Vandaag, 10:12

De combinatie Heijmans woningbouw, M3H architecten en NRL landscape heeft de tender voor twee woontorens aan de Wilhelm Tellstraat in Apeldoorn gewonnen.

Nog drie dagen om jouw stem uit te brengen voor de Architect van het Jaar 2026!

Vandaag, 08:45

De nominaties voor de prijs zijn: BiermanHenket Architecten, Time to Access, Group A, Studio L A en Mei architects and planners. Bekijk nu de video’s waarin de genomineerden zich voorstellen en breng uiterlijk 9 oktober jouw stem uit!