TATIRAMA

27 november 2002, 9:10

een blik op architectuur door Jacques Tati

tentoonstelling in de Balkonzaal en Gaanderij van 16 januari t/m 27 april 2003
Het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) opent 2003 met een tentoonstelling waarin architectuur en film samenkomen. Alle aandacht richt zich op de legendarische Franse filmmaker Jacques Tati (1907-1982), bekend van succesvolle films als "Les vacances de Monsieur Hulot", "Mon Oncle" en "Trafic". In deze films levert Tati op een humoristische manier kritiek op de schaalvergroting, de standaardisering en monocultuur van de moderne architectuur. De tentoonstelling "Tatirama" is te zien in het kader van het Internationaal Filmfestival Rotterdam (IFFR). Eerder maakte het NAi in aansluiting op het IFFR succesvolle tentoonstellingen als "Clip City" (2002) en "Hollywood aan de Maas" (2001).

Jacques Tati
De films van de beroemde Franse filmmaker Jacques Tati zijn vaak in verband gebracht met de ontwikkeling van de moderne architectuur. In "Mon Oncle" uit 1958 bijvoorbeeld, wordt de draak gestoken met alles wat nieuw en vernieuwend is. De geestige hoofdpersoon Monsieur Hulot, die in een typisch traditioneel Frans huis woont, krijgt te maken met de moderne wereld van zijn zwager, directeur van de plasticfabriek Plastac. De woning van deze broer is voorzien van allerlei technische vernuftigheden: kastjes gaan vanzelf open en dicht, de fontein begint automatisch te spuiten als de deurbel gaat en de inrichting is hypermodern. Toch is Tati niet alleen kritisch over de moderniteit. Hij heeft ook bewondering voor de verbeteringen die de architecten uit de jaren vijftig en zestig nastreefden.

architectuur door de ogen van Tati
Deze dubbelzinnige houding van Tati ten opzichte van de moderne architectuur, is het uitgangspunt voor de tentoonstelling die van 16 januari tot en met 27 april 2003 in het NAi te zien is. In de tentoonstelling worden de beelden uit de vijf beroemdste films van Tati ("Jour de Fête", "Les Vacances de Monsieur Hulot", "Mon Oncle", "Playtime" en "Trafic") gerelateerd aan de uitspraken van de befaamde architect Le Corbusier. In 1943 schreef Le Corbusier het "Handvest van Athene", waarin hij zijn visie op de ontwikkeling van de moderne architectuur vastlegde aan de hand van vijf thema's: wonen, werken, verkeer, recreatie en historisch erfgoed. Deze thema’s zijn samen het ordeningsprincipe van de tentoonstelling. De ideeën van Le Corbusier zijn van grote invloed geweest op de architectuur en stedenbouw na de Tweede Wereldoorlog. In Frankrijk wordt deze wederopbouwperiode gekenmerkt door technologische en wetenschappelijke vooruitgang. Dit uit zich in massaconsumptie, ontwikkeling van buitenwijken, een nieuwe verhouding tussen werken en vrije tijd en tussen transport en afstand. Film was voor Jacques Tati het middel bij uitstek om vanuit het menselijk perspectief een heldere observatie te geven op de nieuwe aspecten van het moderne leven. Aan de ene kant was Tati positief over de ideeën van de moderne architecten. Aan de andere kant was hij kritisch op de uitwerking ervan. In zijn films, die wel gemaakt lijken te zijn rondom de thema's van Le Corbusier, drijft Tati de discussie over de moderniteit op de spits.

decors van Jacques Lagrange
Spottend en humoristisch bewegen de hoofdpersonen zich in een hypermoderne omgeving. Tati schreef en "ontwierp" zijn films niet alleen. Jacques Lagrange is vanaf 1953 tot aan de dood van Tati de vaste decorontwerper van de films. Tati heeft Lagrange altijd voor het grote publiek verborgen. Het is uniek dat de tekeningen nu, in relatie tot de filmbeelden getoond worden. Uit de tekeningen blijkt dat Tati en Lagrange niets aan het toeval overlieten. Alles werd zorgvuldig bedacht en ontworpen. Zowel Tati als Lagrange hadden daarbij oog voor het detail. Architectonisch hoogtepunt binnen het oeuvre van Tati is de Villa Arpel. Deze moderne villa werd speciaal voor "Mon Oncle" ontworpen en gebouwd door Jacques Lagrange. Villa Arpel, met al haar gimmicks en gadgets is een icoon geworden van de modernistische architectuur. Toch waren Tati en Lagrange zelf niet reactionair. Met de Villa Arpel wilden zij slechts laten zien dat in naam van de modernisering vergissingen werden gemaakt. Speciaal voor de tentoonstelling is een maquette van Villa Arpel gemaakt op een schaal van maar liefst 1:10.

Samenstelling
De tentoonstelling is samengesteld door de Mission de préfiguration de la Cité de l'architecture et du patrimoine/ Institut français d'architecture (Ifa), in Parijs. Het NAi paste concept en ontwerp aan. De opening van "Tatirama" valt samen met het programma van het International Film Festival Rotterdam (IFFR).

Meer informatie: www.nai.nl

Bron: NAI

Trefwoorden

le corbusier tentoonstelling film nai moderne architectuur

1	Grote stroomaanvraag provincies voor woningbouw afgewezen vrijdag, 24 juli
2	Carbon Stories organiseert debat over Shift Embassy vrijdag, 24 juli
3	Natural History Museum in Abu Dhabi naar ontwerp van Mecanoo geopend woensdag, 29 juli
4	LEVS verdicht Utrechtse wijk Ondiep met nieuwe woongebouwen vrijdag, 24 juli
5	Dok architecten richt kantoorverdieping van het Scheepvaartmuseum opnieuw in maandag, 27 juli

Andere nieuwsberichten

Kindcentrum door Sweco Architects brengt onderwijs, kinderopvang en buitenruimte samen in hart van dorp

Gisteren, 12:09

Sweco Architects ontwierp nieuwbouw voor het Kindcentrum ’t Rendal in Brabantse Lierop.

De Playlist: Dirk Osinga benadert zijn studio als een rockband

Gisteren, 09:15

In de negende aflevering van onze zomerserie spreken we met architect Dirk Osinga, die de punkmentaliteit graag naar zijn werk vertaalt.

Lagado architects verrijkt woonerfwijk met rolstoeltoegankelijk huis

29 juli, 11:38

De Villa Rollada is een tussenwoning die onderdeel is van een kleinschalige particuliere ontwikkellocatie op een voormalig schoolterrein in Dordrecht.

Houten woongebouw van KOW introduceert natuurlijk stedelijk leven bij herontwikkeling ziekenhuisterrein

28 juli, 2:40

KOW ontwierp het gebouw samen met RRog voor de herontwikkeling van het voormalig ziekenhuisterrein ‘De Bavo’ in Noordwijkerhout.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.