TATIRAMA

27 november 2002, 9:10

een blik op architectuur door Jacques Tati

tentoonstelling in de Balkonzaal en Gaanderij van 16 januari t/m 27 april 2003
Het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) opent 2003 met een tentoonstelling waarin architectuur en film samenkomen. Alle aandacht richt zich op de legendarische Franse filmmaker Jacques Tati (1907-1982), bekend van succesvolle films als "Les vacances de Monsieur Hulot", "Mon Oncle" en "Trafic". In deze films levert Tati op een humoristische manier kritiek op de schaalvergroting, de standaardisering en monocultuur van de moderne architectuur. De tentoonstelling "Tatirama" is te zien in het kader van het Internationaal Filmfestival Rotterdam (IFFR). Eerder maakte het NAi in aansluiting op het IFFR succesvolle tentoonstellingen als "Clip City" (2002) en "Hollywood aan de Maas" (2001).

Jacques Tati
De films van de beroemde Franse filmmaker Jacques Tati zijn vaak in verband gebracht met de ontwikkeling van de moderne architectuur. In "Mon Oncle" uit 1958 bijvoorbeeld, wordt de draak gestoken met alles wat nieuw en vernieuwend is. De geestige hoofdpersoon Monsieur Hulot, die in een typisch traditioneel Frans huis woont, krijgt te maken met de moderne wereld van zijn zwager, directeur van de plasticfabriek Plastac. De woning van deze broer is voorzien van allerlei technische vernuftigheden: kastjes gaan vanzelf open en dicht, de fontein begint automatisch te spuiten als de deurbel gaat en de inrichting is hypermodern. Toch is Tati niet alleen kritisch over de moderniteit. Hij heeft ook bewondering voor de verbeteringen die de architecten uit de jaren vijftig en zestig nastreefden.

architectuur door de ogen van Tati
Deze dubbelzinnige houding van Tati ten opzichte van de moderne architectuur, is het uitgangspunt voor de tentoonstelling die van 16 januari tot en met 27 april 2003 in het NAi te zien is. In de tentoonstelling worden de beelden uit de vijf beroemdste films van Tati ("Jour de Fête", "Les Vacances de Monsieur Hulot", "Mon Oncle", "Playtime" en "Trafic") gerelateerd aan de uitspraken van de befaamde architect Le Corbusier. In 1943 schreef Le Corbusier het "Handvest van Athene", waarin hij zijn visie op de ontwikkeling van de moderne architectuur vastlegde aan de hand van vijf thema's: wonen, werken, verkeer, recreatie en historisch erfgoed. Deze thema’s zijn samen het ordeningsprincipe van de tentoonstelling. De ideeën van Le Corbusier zijn van grote invloed geweest op de architectuur en stedenbouw na de Tweede Wereldoorlog. In Frankrijk wordt deze wederopbouwperiode gekenmerkt door technologische en wetenschappelijke vooruitgang. Dit uit zich in massaconsumptie, ontwikkeling van buitenwijken, een nieuwe verhouding tussen werken en vrije tijd en tussen transport en afstand. Film was voor Jacques Tati het middel bij uitstek om vanuit het menselijk perspectief een heldere observatie te geven op de nieuwe aspecten van het moderne leven. Aan de ene kant was Tati positief over de ideeën van de moderne architecten. Aan de andere kant was hij kritisch op de uitwerking ervan. In zijn films, die wel gemaakt lijken te zijn rondom de thema's van Le Corbusier, drijft Tati de discussie over de moderniteit op de spits.

decors van Jacques Lagrange
Spottend en humoristisch bewegen de hoofdpersonen zich in een hypermoderne omgeving. Tati schreef en "ontwierp" zijn films niet alleen. Jacques Lagrange is vanaf 1953 tot aan de dood van Tati de vaste decorontwerper van de films. Tati heeft Lagrange altijd voor het grote publiek verborgen. Het is uniek dat de tekeningen nu, in relatie tot de filmbeelden getoond worden. Uit de tekeningen blijkt dat Tati en Lagrange niets aan het toeval overlieten. Alles werd zorgvuldig bedacht en ontworpen. Zowel Tati als Lagrange hadden daarbij oog voor het detail. Architectonisch hoogtepunt binnen het oeuvre van Tati is de Villa Arpel. Deze moderne villa werd speciaal voor "Mon Oncle" ontworpen en gebouwd door Jacques Lagrange. Villa Arpel, met al haar gimmicks en gadgets is een icoon geworden van de modernistische architectuur. Toch waren Tati en Lagrange zelf niet reactionair. Met de Villa Arpel wilden zij slechts laten zien dat in naam van de modernisering vergissingen werden gemaakt. Speciaal voor de tentoonstelling is een maquette van Villa Arpel gemaakt op een schaal van maar liefst 1:10.

Samenstelling
De tentoonstelling is samengesteld door de Mission de préfiguration de la Cité de l'architecture et du patrimoine/ Institut français d'architecture (Ifa), in Parijs. Het NAi paste concept en ontwerp aan. De opening van "Tatirama" valt samen met het programma van het International Film Festival Rotterdam (IFFR).

Meer informatie: www.nai.nl

Bron: NAI

Trefwoorden

le corbusier tentoonstelling film nai moderne architectuur

1	Rijnboutt aan de slag met herontwikkeling oostzijde Krophollerensemble Waalwijk vrijdag, 25 september
2	Officieel startsein voor bouw Eleven Square in Amsterdam gegeven donderdag, 24 september
3	Realisatie gebouw Oopen op Jaarbeursplein Utrecht gaat niet door maandag, 28 september
4	West Architecten verenigt verleden en heden in Rotterdams herenhuis vrijdag, 25 september
5	BNA meldt akkoord over nieuwe cao voor architectenbureaus donderdag, 24 september

Andere nieuwsberichten

Havermans architecten aan de slag met ontwikkeling De Faam in Breda

3 uur geleden

De transformatie van het gebied rond de voormalige snoepfabriek in Breda gaat na het afgeven van een omgevingsvergunning definitief van start.

Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026

4 uur geleden

De genomineerden voor de tweejaarlijkse prijs zijn gekozen uit 24 inzendingen.

Includi aan de slag met herinrichting centrale bibliotheek Amerikaanse stad

Vandaag, 12:16

Includi gaat de centrale bibliotheek van Grand Rapids Public Library (GRPL) in de VS herinrichten. Het Nederlandse bureau zegt in te zetten op het ontwerpen van ‘een uitnodigende bibliotheek die meegroeit met de stad’.

Nog één dag om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026

Vandaag, 10:30

De internationale architectuurprijzen van Archello worden dit jaar beoordeeld door een jury van 111 architecten en ontwerpers uit 29 landen.

Herinrichting en geschiedenis Grote Markt centraal in nieuw boek

1 uur geleden

Deze maand is het boek 'Het Lege Midden' over de recent heringerichte Grote Markt in Groningen verschenen.

ING: voorlopig geen daling huizenprijzen, ondanks stijgende rente

2 uur geleden

Toch verwacht de onderzoekstak van de bank dat de huizenprijzen tot eind volgend jaar maar beperkt stijgen.

Arcadis gaat ongeveer duizend banen schrappen

Gisteren, 12:12

De Nederlandse onderneming kondigde verder aan het merendeel van zijn architectuuractiviteiten af te stoten, evenals de activiteiten in China.

Limburg scherpt regels aan voor gebruik omstreden bouwstof

Gisteren, 10:00

De provincie Limburg stelt strengere eisen in voor het gebruik van Beaumix als bouwmateriaal.

Next Venue neemt eventactiviteiten MaterialDistrict over

28 september, 3:43

Next Venue neemt de eventactiviteiten en het merk van MaterialDistrict over. Dat gaat de komende drie jaar gefaseerd gebeuren, laten beide partijen weten.