Wateringse Veld winnaar WoonAward 2005
30 juni 2005, 10:22
Het waterfront Lage Veld is een gebied gelegen aan het “Hemelwater”. De woningen en de appartementen toren die hier direct aan grenzen zijn ontworpen door Vera Yanovshtchinsky architecten B.V. en Soeters Van Eldonk Ponec architecten. Het stedenbouwkundig plan is van Peter Verschuren van Wissing stedenbouw en ruimtelijke vormgeving bv in opdracht van ontwikkelingscombinatie Wateringse Veld.
Algemeen
De WoonAward is een jaarlijks terugkerende prijs voor een kleurrijk en gedurfd woonproject in de regio Haaglanden. De WoonAward is een stimulans en beloning voor de gemeenten in Haaglanden om de ambities uit de Regionale Woonvisie Haaglanden waar te maken. De eerste WoonAward staat in het teken van de uitvoering van de woningbouwopgave uit de VINEX – De Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra, vastgesteld in 1993. De afgelopen tien jaar zijn in Haaglanden bijna 54.000 woningen gebouwd, binnenstedelijk maar ook op grote uitleglocaties. Deze wijken zijn kenmerkend voor de ‘VINEX-periode’. Lovende en kritische woorden zijn gesproken over deze periode en de woningbouw die dit heeft opgeleverd.
Toelichting beoordeling
Al bij het begin prikkelde Wateringse Veld de jury. Waar andere nominaties een plan ingediend hadden met scherp afgebakende plangrenzen, was bij Wateringse Veld sprake van een uitsnede over de plangrenzen heen (“het waterfront”). Dat is gedurfd. Met zo’n uitsnede neemt men tegelijk stelling voor de kwaliteiten in het plan: het gaat hier primair niet om zorgvuldig gecomponeerde bouwmassa’s in een stedenbouwkundig plan. Nee, je neemt het water als leidend en structurerend principe. Dit zien we in veel VINEX-projecten terugkeren. Waar bijvoorbeeld in Ypenburg het water terloops aanwezig is, is in Wateringse Veld door de breedte en grootte van het water een ankerpunt ontstaan waar de rest van de wijk aan opgehangen lijkt.
De kwaliteit van het water blijft niet bij een blauwe vlek op de kaart. Tijdens het bezoek –een zomerse dag- zagen we hoe het water intensief gebruikt werd door de wijkbewoners. De jury kan zich heel goed voorstellen hoe zwierig zwaaiende schaatsers de bevroren stads’rivier’ zullen gebruiken. Hollandser kan het bijna niet. Bij ‘het waterfront’ is op een natuurlijke manier ruimte geschapen voor ontmoeting. Broodnodige ruimte om het ontstaan van een sociale structuur in een nieuwbouwwijk te vergemakkelijken. Waar in de andere projecten gezocht is naar nieuwe vormen van collectiviteit op de schaal van de buurt, is hier vormgegeven aan een publiek domein op de schaal van de hele wijk. In plaats van een ontmoetingsplek van buren, is hier door de robuuste vormgeving en de stedelijke allure een plek ontstaan waarvan verschillende groepen naast elkaar gebruik maken.
Concluderend ziet de jury dat een nieuw stuk stad is ontstaan. Het is een levendige wijk met grote landschappelijke kwaliteiten maar met een duidelijk idee over stedelijkheid, over gebruik van de openbare ruimte en een heldere stedelijke ruimte, mede gestructureerd door de tramlijn. Volgens de jury is de hoge kwaliteit van de openbare ruimte terug te vertalen naar de duurzaamheid, woonplezier en trots. Duurzaam omdat de kwaliteit van de wijk hierdoor niet afhankelijk wordt van de architectuurhype’s of modes of de prijs/kwaliteitsverhouding van de woningen; woonplezier omdat bij bouwen in stedelijke dichtheden ook recreëren in de directe nabijheid hoort; trots omdat de jury van mening is dat het imago van de wijk bepaald zal gaan worden door de grote stads‘rivier’ en de ‘Haagse’ identiteit.
Nominaties
Bij de keuze dienden de aspecten ‘woonplezier’ en ‘duurzaamheid’ een belangrijke rol te spelen. De nieuwe stedelijke uitbreidingsgebieden zijn niet aangelegd om stedenbouwkundigen, architecten en projectontwikkelaars een plezier te doen, het gaat om het plezier dat de Haaglander er aan beleeft: die gebruikt de wijk en woont in de woningen.
De VINEX-projectorganisaties nomineerden de volgende zes projecten:
Zoetermeer, Oosterheem, Sociale huurwoningen Tuindorp Lekstroom
Den Haag, Leidschenveen, Dijkwoningen Arenastraat
Den Haag, Ypenburg, Waterwijk, Deelplan 10
Den Haag, Wateringse Veld, Het waterfront Lage Veld Pijnacker-Nootdorp, Emerald Delfgauw, Het Carré Pijnacker-Nootdorp: Pijnacker Zuid, Rietlanden, Tolhek
Beoordelingscriteria
Alhoewel de beoordelingscriteria niet op een wetenschappelijke manier zijn behandeld, zijn de nominaties beoordeeld op basis van de onderstaande criteria:
1. Mate waarin het project bijdraagt aan het leefklimaat en woonkwaliteit;
2. Interactie van het project met het bestaand stedelijk weefsel;
3. Wijze waarop stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit bijdraagt aan trots, woonplezier en duurzaamheid;
4. Wijze waarop omgegaan is met collectiviteit en individualiteit;
5. Het inspelen op de diversiteit in huishoudens en de veranderende samenstelling daarvan;
6. Presentatie: tekstuele en mondelinge toelichting en verbeelding van het aspect ‘trots’.
Juryleden
De jury is samengesteld uit:
1. Arnold Reijndorp, voorzitter. Stadssocioloog, bureau Reijndorp BV stedelijk onderzoek en advies;
2. Aaron Betsky, directeur Nederlands Architectuur Instituut, samen met Martien de Vletter. Wegens verhindering in de 2e fase van eerstgenoemde;
3. Ina Klaasen, Universitair hoofddocent Stedenbouw TU Delft, lid Amsterdamse Raad voor de Stadsontwikkeling;
4. Gemma Smid, regiobestuurder Wonen en Groen, stadsgewest Haaglanden