De patio als spoorweghart

20 april 2005, 15:06

Vlak bij station Utrecht Centraal staat 'De Inktpot', Nederlands grootste bakstenen gebouw. Het gebouw ‘De inktpot’ heeft haar naam niet alleen als volksnaam of bijnaam, maar ook als koosnaam. Het gebouw heeft grote maat, maar met een verfijning in de detaillering en de afwerking. Voor de inrichting van de patio is OKRA gevraagd een buitenruimte te ontwerpen, waarbij eigentijdse veranderingen harmoniëren met de statische monumentaliteit van het gebouw.

In niets weerspiegelt de huidige utilitaire ingerichte patio de inrichting op de functie die het gebouw heeft als logistiek centrum van de spoorwegen en de betekenis van de spoorwegorganisatie. In het uitgevoerde plan worden de schijnbare tegenstellingen en beperkingen zijn gebruikt om een patio te maken, die tot de verbeelding spreekt. Het ontwerp stelt een toneelset voor met divers gebruik van zowel het podium en haar decors als de wereld achter de schermen. Het huidige ‘utilitaire gebruik’ wordt aangevuld met een meer ‘gebruik tot genoegen’, dat evenzeer functioneel is, maar van een andere orde: het zitten in het zomerzonnetje, het gezamenlijk naar buiten gaan en een pauzegesprek voeren en het genieten van groen. De derde functie is die van 'kijkgroen'. Het dak van het gebouw op de binnenplaats kan een dergelijke functie vervullen voor de gebruikers in de kantoren op de hogere verdiepingen, grenzend aan de binnenruimte. Het wordt een groen dak, gebruik makend van zeer beperkte draagkracht van het gebouw.

Dynamiek in inrichting
Het zware utilitaire programma en het gebruik tot genoegen van de patio worden met elkaar verenigd door een modulaire vloer van stelcon platen als basis te nemen en daarop in te grijpen. De dynamiek zit vooral in de inrichting. Verrijdbare plantenbakken op rails en losse terrasstoelen vormen het meubilair. Op het moment dat er ergens meer zitbehoefte is of een intiemere plek gemaakt moet worden, wordt het meubilair er naar toe geschoven. Op het moment dat de hoogwerker ruimte vraagt wordt een en ander eenvoudig verschoven. Daarnaast is er een flexibele inrichting in de vorm van extra objecten, zoals een terrasvloer met verplaatsbare stoelen en met parasols. Divers gebruik komt samen in een ruimte met beperkte omvang en een beperkte hoeveelheid licht. De vormgeving van de ruimte is gericht op 'vangen van licht', zodat niet een somberte heerst en dat een sterk beeld ontstaat. De vloer wordt licht en er is gekozen voor materialen die iets van licht reflecteren. De textuur van de beplanting en een zekere ijlheid van de beplanting zijn voor de beleving bepalend. Frêle bladeren en een lichte stam tegenover een donkere achtergrond geven diepte.

Feest
Momenten van feest vormen tijdelijke hoogtepunten, die veel betekenen in de toeëigening van de patio. Iedereen kent het wel, een geweldig tuinfeest of een bijzondere bijeenkomst bij de kerstboom buiten. Voor een korte periode verandert de patio. Ze wordt opgetuigd met slingers, met een kerstboom of met andere attributen. Een aantal plug-ins is aangebracht, zoals een nok voor de kerstboom, aansluitingen voor laptops en nokken voor parasols. In de muren zijn ankers aangebracht voor spandraden.

Als een voorzet voor het gebruik heeft OKRA een activiteitenkalender gegeven. De echte invulling gebeurt natuurlijk door de gebruikers zelf. Wanneer er een actieve kantine uitbater of personeelsvereniging is gebeurt er meer dan alleen het even buiten roken of zomaar even buiten zitten tijdens de lunch. De heringerichte patio is klaar voor een paasontbijt met riante tafels net voor pasen, de biergarten midden in de zomer, die de binnenruimte met lange tafels tot een gezellige plek omtovert en het strijkorkestje in de herfst.

1	Rijnboutt aan de slag met herontwikkeling oostzijde Krophollerensemble Waalwijk vrijdag, 25 september
2	Officieel startsein voor bouw Eleven Square in Amsterdam gegeven donderdag, 24 september
3	West Architecten verenigt verleden en heden in Rotterdams herenhuis vrijdag, 25 september
4	Realisatie gebouw Oopen op Jaarbeursplein Utrecht gaat niet door maandag, 28 september
5	Architect tot de dood erop volgt dinsdag, 29 september

Andere nieuwsberichten

Havermans architecten aan de slag met ontwikkeling De Faam in Breda

Gisteren, 14:02

De transformatie van het gebied rond de voormalige snoepfabriek in Breda gaat na het afgeven van een omgevingsvergunning definitief van start.

Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026

Gisteren, 13:00

De genomineerden voor de tweejaarlijkse prijs zijn gekozen uit 24 inzendingen.

Includi aan de slag met herinrichting centrale bibliotheek Amerikaanse stad

Gisteren, 12:16

Includi gaat de centrale bibliotheek van Grand Rapids Public Library (GRPL) in de VS herinrichten. Het Nederlandse bureau zegt in te zetten op het ontwerpen van ‘een uitnodigende bibliotheek die meegroeit met de stad’.

Nog één dag om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026

Gisteren, 10:30

De internationale architectuurprijzen van Archello worden dit jaar beoordeeld door een jury van 111 architecten en ontwerpers uit 29 landen.

Herinrichting en geschiedenis Grote Markt centraal in nieuw boek

Gisteren, 16:14

Deze maand is het boek 'Het Lege Midden' over de recent heringerichte Grote Markt in Groningen verschenen.

ING: voorlopig geen daling huizenprijzen, ondanks stijgende rente

Gisteren, 15:09

Toch verwacht de onderzoekstak van de bank dat de huizenprijzen tot eind volgend jaar maar beperkt stijgen.

Arcadis gaat ongeveer duizend banen schrappen

29 september, 12:12

De Nederlandse onderneming kondigde verder aan het merendeel van zijn architectuuractiviteiten af te stoten, evenals de activiteiten in China.

Limburg scherpt regels aan voor gebruik omstreden bouwstof

29 september, 10:00

De provincie Limburg stelt strengere eisen in voor het gebruik van Beaumix als bouwmateriaal.

Next Venue neemt eventactiviteiten MaterialDistrict over

28 september, 3:43

Next Venue neemt de eventactiviteiten en het merk van MaterialDistrict over. Dat gaat de komende drie jaar gefaseerd gebeuren, laten beide partijen weten.