Naar een moderne architectuur

22 oktober 2002, 9:23

Maarten Groeneveld studeerde aan de TU Delft, werkte voor Groosman & Partners in Rotterdam en Aukett Ltd en Seifert International in Londen. Sinds 1993 is hij als architect werkzaam bij ZZDP Architecten in Amstelveen, sinds 2000 als architect-directeur. Joris Deur studeerde eveneens in Delft, werkte in Chicago bij Helmut Jahn en richtte bij terugkeer Joris Deur Architecten op. Sinds 1 januari 2002 zijn beide bureaus gefuseerd onder de naam ZZDP. Joris Deur is eveneens architect-directeur. Door Hajo Schilperoort.

Jullie werk lijkt zich in een korte periode ontwikkeld te hebben van bakstenen traditionalisme naar onversneden moderniteit. Tussen de Rembrandt Toren en La Guardia Plaza zit een enorm verschil.
De Rembrandt Toren en Mondriaan Toren zijn inderdaad vrij monumentaal, zwaar en massief. De naastgelegen Breitner Toren (ism SOM) van Philips is al immateriëler, abstracter en moderner. La Guardia Plaza (eveneens ism SOM) berust tenslotte vrijwel geheel op principes van transparantie, immaterialiteit, rationaliteit en lichtvoetige elegantie. Ons werk ontwikkelt zich inderdaad van een zwaar naar een licht soort modernisme, van het modernisme dat we leerden van Hertzberger en Weeber naar een modernisme van het verfijnde detail, de flinterdunne gevel, ranke kolommetjes, transparantie! De postmoderne golf is daarbij goeddeels aan ons voorbij gegaan, die was aan ons slecht besteed. We zijn daar te rationeel en te pragmatisch voor.

Het is een verademing te zien hoe de baksteentijd dan toch ergens heeft plaatsgemaakt voor licht, lucht en ruimte. Zelfs in de vinex-woningbouw lijken jullie er soms in te slagen de hegemonie van de bekende troebele roestbruin gebakken aarde te verdrijven door een bijna letterlijke sublimatie.
Dankzij extra inspanningen van supervisor Ashok Balotra hebben we in Heerhugowaard een serie vinexwoningen uit staal en glas kunnen optrekken: openheid, helderheid en transparantie. Verder is dat tot nog toe alleen in Purmerend gelukt. Alhoewel we zelf erg van het moderne houden, is het overigens ergens ook wel goed dat er een nostalgische tegenhanger is, want wie heeft er eigenlijk gelijk? Veel architecten gaan zich overdag te buiten aan moderne hoogstandjes en keren ’s avonds terug naar hun nostalgische, traditionalistische thuis! Mensen werken vaak wel graag in kantoren die zich kunnen laten voorstaan op moderniteit, maar wonen is (en blijft?) echt een ander verhaal.

Hoe komt het dat de letterlijke en figuurlijke transparantie van moderne architectuur zich zo slecht met ons wonen laat verenigen? Is ons begrip van herbergen zozeer verwant aan een verbergen?
Er lijken altijd twee stromingen te moeten zijn. Zo kennen we aan de ene kant het traditionalisme van het Amsterdamse Noorderhof - waarin ik (Joris Deur, HS) destijds nog als architect gefungeerd heb - en het Helmondse Brandevoort van Rob Krier. Daarin wordt vertrokken vanuit een dorpskern of een hart. Anderzijds kennen we de stedelijke moderniteit van Borneo Sporenburg en de grootse, ‘harteloze’ landschappelijke en grid-achtige structuren van CIAM en Bijlmer. Misschien dat het gaat om een strijd tussen het kleine, schone, kwetsbare ‘hart’ en de grootse en sublieme structuren; de metropolitane Bigness van Rem Koolhaas en zijn volgelingen.

In de presentatie van La Guardia Plaza wordt gesproken over een stedelijk plein. Maar het complex bestaat uit vrijstaande individuele gebouwen die boven het maaiveld zweven en zich nauwelijks commiteren aan collectief danwel plein. Is de openbare ruimte hier landschappelijk of ‘hartelijk’?
La Guardia Plaza is aanvankelijk bedacht als kantoorruimte voor meerdere huurders. Recentelijk bleek echter dat het gebruikt zal gaan worden door één enkele huurder. Toen ontstond ineens ook een helder beeld van wat het plein als openbare ruimte kan gaan betekenen. Het was daarvoor in inhoudelijk opzicht bijna letterlijk een plenaire leegte, een restruimte die met gebruikmaking van landscaping ingericht zou worden. Nu zijn we echter bezig een centraal entreepaviljoen voor alle gebouwen op die plek te ontwerpen, waarschijnlijk met auditorium, lunchroom, etc. Het landschap met solitaire gebouwen transformeert zich zo in de richting van een complex met een hart!Klik hier voor meer projecten van ZZDP
Bron: door: Hajo Schilperoort i.o.v. architectenweb

Trefwoorden

modernisme toren traditionalisme openbare ruimte

1	MVRDV wint prijsvraag voor Shift Embassy in Rotterdam dinsdag, 21 juli
2	Kraaijvanger Architects en Mulderblauw ontwerpen stadsentree Zuidplein in Rotterdam maandag, 20 juli
3	Oorspronkelijke gevel Huis van Delft toegepast in Utrechts appartementengebouw woensdag, 22 juli
4	Benthem Crouwel Architects levert eerste gebouw van nieuw stedelijk ensemble in Bratislava op dinsdag, 21 juli
5	Zoetermeer kiest plan UP! voor 235 woningen in centrum maandag, 20 juli

Andere nieuwsberichten

Carbon Stories organiseert debat over Shift Embassy

24 juli, 3:59

Het project en ontwerp van MVRDV maakt de tongen los. Reden voor Carbon Stories om er op donderdag 24 september een debat met voor- en tegenstanders van het project te organiseren, waaronder initiatiefnemer Don Ritzen.

Kindcentrum van Spring architecten is een paviljoen in het groen

24 juli, 2:44

Het kindcentrum Koos Meinderts staat in de Haagse wijk Loosduinen op de overgang van een woonwijk, sportvelden en een park.

LEVS verdicht Utrechtse wijk Ondiep met nieuwe woongebouwen

24 juli, 10:54

In de Utrechtse wijk Ondiep zijn naar ontwerp van LEVS architecten vier nieuwe woongebouwen gerealiseerd. Bij het sloop-nieuwbouwproject Omloop zijn 168 verouderde woningen vervangen door 273 nieuwe.

Gemeente Rotterdam zoekt architectenbureaus die project willen laten doorrekenen met CO2-rekenmethode

23 juli, 3:35

Er wordt gezocht naar 25 architectenbureaus die hun woningbouwproject willen doorrekenen met de Rotterdamse CO2-rekenmethode.

Topman Heijmans: Nederland investeert te weinig in infrastructuur

24 juli, 11:47

Nederland kan zich geen infrastructuurbeleid veroorloven dat van incident naar incident beweegt, stelt Ton Hillen.

Grote stroomaanvraag provincies voor woningbouw afgewezen

24 juli, 9:31

De netbeheerders hebben een collectieve stroomaanvraag van de provincies Utrecht en Zuid-Holland afgewezen.

Historische binnenstad Paramaribo is nu bedreigd werelderfgoed

23 juli, 1:25

De ‘degradatie’ hangt samen met de bouw van twee panden die het aanzicht van het gebied aantasten.

Team V benoemt Noortje ter Heege tot associate architect

23 juli, 11:51

Met de benoeming beloont het bureau haar uitmuntende ontwerpkwaliteiten en groeiende verantwoordelijkheden.

Hitlers geboortehuis in Oostenrijk gaat open als politiebureau

22 juli, 2:28

Het huis is voor ongeveer twintig miljoen euro gerenoveerd.

DNB: beter investeringsklimaat nodig voor bouw huurwoningen

22 juli, 9:20

DNB zegt dat de woningbouwopgave niet alleen om voldoende bouwlocaties, stikstofruimte en personeel vraagt, maar ook om aanzienlijke financiële middelen.

Ga naar het nieuws-archief