Naar een moderne architectuur

22 oktober 2002, 9:23

Maarten Groeneveld studeerde aan de TU Delft, werkte voor Groosman & Partners in Rotterdam en Aukett Ltd en Seifert International in Londen. Sinds 1993 is hij als architect werkzaam bij ZZDP Architecten in Amstelveen, sinds 2000 als architect-directeur. Joris Deur studeerde eveneens in Delft, werkte in Chicago bij Helmut Jahn en richtte bij terugkeer Joris Deur Architecten op. Sinds 1 januari 2002 zijn beide bureaus gefuseerd onder de naam ZZDP. Joris Deur is eveneens architect-directeur. Door Hajo Schilperoort.

Jullie werk lijkt zich in een korte periode ontwikkeld te hebben van bakstenen traditionalisme naar onversneden moderniteit. Tussen de Rembrandt Toren en La Guardia Plaza zit een enorm verschil.
De Rembrandt Toren en Mondriaan Toren zijn inderdaad vrij monumentaal, zwaar en massief. De naastgelegen Breitner Toren (ism SOM) van Philips is al immateriëler, abstracter en moderner. La Guardia Plaza (eveneens ism SOM) berust tenslotte vrijwel geheel op principes van transparantie, immaterialiteit, rationaliteit en lichtvoetige elegantie. Ons werk ontwikkelt zich inderdaad van een zwaar naar een licht soort modernisme, van het modernisme dat we leerden van Hertzberger en Weeber naar een modernisme van het verfijnde detail, de flinterdunne gevel, ranke kolommetjes, transparantie! De postmoderne golf is daarbij goeddeels aan ons voorbij gegaan, die was aan ons slecht besteed. We zijn daar te rationeel en te pragmatisch voor.

Het is een verademing te zien hoe de baksteentijd dan toch ergens heeft plaatsgemaakt voor licht, lucht en ruimte. Zelfs in de vinex-woningbouw lijken jullie er soms in te slagen de hegemonie van de bekende troebele roestbruin gebakken aarde te verdrijven door een bijna letterlijke sublimatie.
Dankzij extra inspanningen van supervisor Ashok Balotra hebben we in Heerhugowaard een serie vinexwoningen uit staal en glas kunnen optrekken: openheid, helderheid en transparantie. Verder is dat tot nog toe alleen in Purmerend gelukt. Alhoewel we zelf erg van het moderne houden, is het overigens ergens ook wel goed dat er een nostalgische tegenhanger is, want wie heeft er eigenlijk gelijk? Veel architecten gaan zich overdag te buiten aan moderne hoogstandjes en keren ’s avonds terug naar hun nostalgische, traditionalistische thuis! Mensen werken vaak wel graag in kantoren die zich kunnen laten voorstaan op moderniteit, maar wonen is (en blijft?) echt een ander verhaal.

Hoe komt het dat de letterlijke en figuurlijke transparantie van moderne architectuur zich zo slecht met ons wonen laat verenigen? Is ons begrip van herbergen zozeer verwant aan een verbergen?
Er lijken altijd twee stromingen te moeten zijn. Zo kennen we aan de ene kant het traditionalisme van het Amsterdamse Noorderhof - waarin ik (Joris Deur, HS) destijds nog als architect gefungeerd heb - en het Helmondse Brandevoort van Rob Krier. Daarin wordt vertrokken vanuit een dorpskern of een hart. Anderzijds kennen we de stedelijke moderniteit van Borneo Sporenburg en de grootse, ‘harteloze’ landschappelijke en grid-achtige structuren van CIAM en Bijlmer. Misschien dat het gaat om een strijd tussen het kleine, schone, kwetsbare ‘hart’ en de grootse en sublieme structuren; de metropolitane Bigness van Rem Koolhaas en zijn volgelingen.

In de presentatie van La Guardia Plaza wordt gesproken over een stedelijk plein. Maar het complex bestaat uit vrijstaande individuele gebouwen die boven het maaiveld zweven en zich nauwelijks commiteren aan collectief danwel plein. Is de openbare ruimte hier landschappelijk of ‘hartelijk’?
La Guardia Plaza is aanvankelijk bedacht als kantoorruimte voor meerdere huurders. Recentelijk bleek echter dat het gebruikt zal gaan worden door één enkele huurder. Toen ontstond ineens ook een helder beeld van wat het plein als openbare ruimte kan gaan betekenen. Het was daarvoor in inhoudelijk opzicht bijna letterlijk een plenaire leegte, een restruimte die met gebruikmaking van landscaping ingericht zou worden. Nu zijn we echter bezig een centraal entreepaviljoen voor alle gebouwen op die plek te ontwerpen, waarschijnlijk met auditorium, lunchroom, etc. Het landschap met solitaire gebouwen transformeert zich zo in de richting van een complex met een hart!Klik hier voor meer projecten van ZZDP
Bron: door: Hajo Schilperoort i.o.v. architectenweb

Trefwoorden

modernisme toren traditionalisme openbare ruimte

1	Wie betaalt de klimaattransitie? donderdag, 28 mei
2	Kronospan heeft een designcentrum in Milaan donderdag, 28 mei
3	Masterplan voor verdichting rond station Haarlem Spaarnwoude vastgesteld donderdag, 28 mei
4	Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen dinsdag, 26 mei
5	Wasl Tower van UNS pronkt met hoge keramische gevel donderdag, 28 mei

Andere nieuwsberichten

Serge Schoemaker creëert loftwoning in Amsterdamse grachtenpand

13 minuten geleden

Op de eerste verdieping van rijksmonumentaal grachtenhuis aan de Lauriergracht in Amsterdam heeft Serge Schoemaker Architects een appartement verbouwd.

Oud-Zaans koopmanshuis met zeldzame behangsels krijgt nieuwe bestemming

1 uur geleden

Hendrick de Keyser Monumenten is sinds 26 mei eigenaar van het voormalige raadhuis en koopmanshuis aan de Lagedijk in Zaandijk. Het pand geeft een zeldzaam compleet beeld hoe Zaanse kooplieden woonden in de 18e en vroege 19e eeuw.

Julia Vytopil wordt nieuwe directeur Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

4 uur geleden

Zij volgt per 1 september Syb Groeneveld op, wiens tweede en laatste termijn dan afloopt.

Tien ontwerpteams geselecteerd voor volgende fase Nationaal Slavernijmuseum

Vandaag, 10:14

De teams zijn gekozen uit een groot aantal nationale en internationale inzendingen, meldt de gemeente Amsterdam.

Kabinet werkt aan komst landelijke grondbank

2 uur geleden

Zo'n organisatie zou grond opkopen om achter de hand te houden voor publieke plannen.

Kabinet voelt zich ondersteund door klimaatadviezen burgerberaad

3 uur geleden

“De samenleving en het kabinet werken in dezelfde richting”, concludeert klimaatminister Stientje van Veldhoven

Minder nieuwbouwwoningen in eerste kwartaal dan 2025

29 mei, 11:06

Er zijn ruim 13.700 nieuwbouwwoningen opgeleverd in het eerste kwartaal van het jaar, meldt het CBS

D66 begint in debat over 'IJstad' in Markermeer, anderen kritisch

29 mei, 9:10

Een nieuwe drijvende stad genaamd 'IJstad' in het Markermeer, daarvoor vroeg D66-Kamerlid Robert van Asten donderdag aandacht in een debat over woningbouw. "De techniek ligt er, het wachten is op de politiek."