Naar een moderne architectuur

22 oktober 2002, 9:23

Maarten Groeneveld studeerde aan de TU Delft, werkte voor Groosman & Partners in Rotterdam en Aukett Ltd en Seifert International in Londen. Sinds 1993 is hij als architect werkzaam bij ZZDP Architecten in Amstelveen, sinds 2000 als architect-directeur. Joris Deur studeerde eveneens in Delft, werkte in Chicago bij Helmut Jahn en richtte bij terugkeer Joris Deur Architecten op. Sinds 1 januari 2002 zijn beide bureaus gefuseerd onder de naam ZZDP. Joris Deur is eveneens architect-directeur. Door Hajo Schilperoort.

Jullie werk lijkt zich in een korte periode ontwikkeld te hebben van bakstenen traditionalisme naar onversneden moderniteit. Tussen de Rembrandt Toren en La Guardia Plaza zit een enorm verschil.
De Rembrandt Toren en Mondriaan Toren zijn inderdaad vrij monumentaal, zwaar en massief. De naastgelegen Breitner Toren (ism SOM) van Philips is al immateriëler, abstracter en moderner. La Guardia Plaza (eveneens ism SOM) berust tenslotte vrijwel geheel op principes van transparantie, immaterialiteit, rationaliteit en lichtvoetige elegantie. Ons werk ontwikkelt zich inderdaad van een zwaar naar een licht soort modernisme, van het modernisme dat we leerden van Hertzberger en Weeber naar een modernisme van het verfijnde detail, de flinterdunne gevel, ranke kolommetjes, transparantie! De postmoderne golf is daarbij goeddeels aan ons voorbij gegaan, die was aan ons slecht besteed. We zijn daar te rationeel en te pragmatisch voor.

Het is een verademing te zien hoe de baksteentijd dan toch ergens heeft plaatsgemaakt voor licht, lucht en ruimte. Zelfs in de vinex-woningbouw lijken jullie er soms in te slagen de hegemonie van de bekende troebele roestbruin gebakken aarde te verdrijven door een bijna letterlijke sublimatie.
Dankzij extra inspanningen van supervisor Ashok Balotra hebben we in Heerhugowaard een serie vinexwoningen uit staal en glas kunnen optrekken: openheid, helderheid en transparantie. Verder is dat tot nog toe alleen in Purmerend gelukt. Alhoewel we zelf erg van het moderne houden, is het overigens ergens ook wel goed dat er een nostalgische tegenhanger is, want wie heeft er eigenlijk gelijk? Veel architecten gaan zich overdag te buiten aan moderne hoogstandjes en keren ’s avonds terug naar hun nostalgische, traditionalistische thuis! Mensen werken vaak wel graag in kantoren die zich kunnen laten voorstaan op moderniteit, maar wonen is (en blijft?) echt een ander verhaal.

Hoe komt het dat de letterlijke en figuurlijke transparantie van moderne architectuur zich zo slecht met ons wonen laat verenigen? Is ons begrip van herbergen zozeer verwant aan een verbergen?
Er lijken altijd twee stromingen te moeten zijn. Zo kennen we aan de ene kant het traditionalisme van het Amsterdamse Noorderhof - waarin ik (Joris Deur, HS) destijds nog als architect gefungeerd heb - en het Helmondse Brandevoort van Rob Krier. Daarin wordt vertrokken vanuit een dorpskern of een hart. Anderzijds kennen we de stedelijke moderniteit van Borneo Sporenburg en de grootse, ‘harteloze’ landschappelijke en grid-achtige structuren van CIAM en Bijlmer. Misschien dat het gaat om een strijd tussen het kleine, schone, kwetsbare ‘hart’ en de grootse en sublieme structuren; de metropolitane Bigness van Rem Koolhaas en zijn volgelingen.

In de presentatie van La Guardia Plaza wordt gesproken over een stedelijk plein. Maar het complex bestaat uit vrijstaande individuele gebouwen die boven het maaiveld zweven en zich nauwelijks commiteren aan collectief danwel plein. Is de openbare ruimte hier landschappelijk of ‘hartelijk’?
La Guardia Plaza is aanvankelijk bedacht als kantoorruimte voor meerdere huurders. Recentelijk bleek echter dat het gebruikt zal gaan worden door één enkele huurder. Toen ontstond ineens ook een helder beeld van wat het plein als openbare ruimte kan gaan betekenen. Het was daarvoor in inhoudelijk opzicht bijna letterlijk een plenaire leegte, een restruimte die met gebruikmaking van landscaping ingericht zou worden. Nu zijn we echter bezig een centraal entreepaviljoen voor alle gebouwen op die plek te ontwerpen, waarschijnlijk met auditorium, lunchroom, etc. Het landschap met solitaire gebouwen transformeert zich zo in de richting van een complex met een hart!Klik hier voor meer projecten van ZZDP
Bron: door: Hajo Schilperoort i.o.v. architectenweb

Trefwoorden

modernisme toren traditionalisme openbare ruimte

1	‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’ woensdag, 23 september
2	Bouw Spaarnepoort in Haarlem van start woensdag, 23 september
3	1828 Gouda biedt compacte woningen en collectieve voorzieningen voor jonge bewoners woensdag, 23 september
4	MoederscheimMoonen moderniseert en breidt jaren 70-bungalow uit woensdag, 23 september
5	We wonen te goedkoop dinsdag, 22 september

Andere nieuwsberichten

West Architecten verenigt verleden en heden in Rotterdams herenhuis

25 september, 4:20

In Rotterdam is naar ontwerp van West Architecten een herenhuis uit 1911 verbouwd en uitgebreid. De uitbouw met leefkeuken verbindt de verschillende woonlagen met elkaar en vergroot de relatie tussen woning en tuin.

MAPL. ontwerpt openbare ruimte van City West Nieuwegein

25 september, 2:40

Het ontwerp maakt deel uit van de bredere gebiedsontwikkeling City Nieuwegein.

HDO Groep: optoppen is geen technisch, maar bestuurlijk vraagstuk

25 september, 1:39

Optoppen is niet zozeer een technisch probleem, als wel een bestuurlijk vraagstuk. Dat stelt industrieel houtbouwer HDO Groep, dat op woensdag 7 oktober het woord krijgt tijdens een rondetafelgesprek over woningbouw in de Tweede Kamer.

Rijnboutt aan de slag met herontwikkeling oostzijde Krophollerensemble Waalwijk

25 september, 11:25

De oostvleugel van het rijksmonumentale ensemble van Alexander Kropholler uit 1929 wordt uitgebreid en herbestemd met horeca, zorg, sport, een boetiekhotel en woningen. Rijnboutt is verantwoordelijk voor het ontwerp.

Kabinet bepaalt met scores welke infra-projecten doorgaan

25 september, 5:14

Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) hoopt zijn keuzes daarmee te ‘objectiveren’, zei hij vrijdag na de ministerraad.

Schiphol zoekt bouwpartners voor miljardenvernieuwing luchthaven

25 september, 12:17

De komende tien jaar steekt Schiphol miljarden in vernieuwing.

Staatssecretaris: flexibele stroom moet het nieuwe normaal worden

25 september, 9:36

“Het netwerk kan heel veel aan, maar we benutten het verkeerd met zijn allen”, zegt Jo-Annes de Bat.

BNA meldt akkoord over nieuwe cao voor architectenbureaus

24 september, 12:30

De BNA heeft overeenstemming bereikt met vakbonden FNV, CNV en De Unie over een nieuwe cao voor architectenbureaus met een looptijd van twee jaar.

Canadees bedrijf staakt overnamepoging Arcadis en trekt bod in

24 september, 10:19

WSP had langere tijd interesse in Arcadis, maar die onderneming sloeg tot twee keer toe biedingen af.

Karremans trekt beroep in tegen bouw nieuw dorp in Zuidplaspolder

23 september, 4:42

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat verzet zich niet langer tegen de bouw van een dorp met 8000 woningen in de Zuidplaspolder.

Ga naar het nieuws-archief