Roosenburg: Bevlogen en bovenal realistisch architect

22 februari 2005, 10:08

Op zijn dertiende woonde hij een jaar lang bij zijn grootouders in. Zijn opa leerde hem in die tijd golfen en hielp hem met zijn huiswerk. Hij heeft dan ook recht van spreken als hij zegt: „Het was veel meer iemand van het object dan van grote weidse ideeën. Maar tegelijkertijd moet je hem niet onderschatten, want die gebouwen zijn behoorlijk intens.“ Aldus architect Rem Koolhaas over zijn grootvader Dirk Roosenburg (1887-1962).

Koolhaas ontving gisteren, samen met Dirk Roosenburg -een andere kleinzoon van de architect- het eerste exemplaar van het boek over zijn opa uit handen van de auteur Dorine van Hoogstraten. Dat gebeurde in het gebouw van het ministerie van Verkeer en Waterstaat in Den Haag; het voormalige, door Roosenburg ontworpen hoofdkantoor van de KLM. Een passende omgeving voor de presentatie van een boek over een ietwat vergeten architect die desondanks enorm veel heeft gebouwd in Nederland. Hoogstraten heeft er een gedegen en goed leesbare publicatie van gemaakt.

Vakman
Gedegen is ook een kwalificatie die geldt voor het werk van Roosenburg. Tijdgenoot van meer bekende collega’s als Dudok, Oud en Rietveld, ontwikkelde de in Den Haag geboren en getogen Roosenburg zich tot een vakman; een die nieuwe technieken niet uit de weg ging; esthetiek minder belangrijk vond dan de functionaliteit van een gebouw. Bovendien maakt het boek duidelijk dat hij er bijzonder goed in slaagde vele opdrachten binnen te halen. Koolhaas, aan het woord in het inleidend hoofdstuk: „Het is zeldzaam dat je de grootste corporations van Nederland als opdrachtgever hebt en dan ook nog Rijkswaterstaat. Dat is een verbluffend succes. Ik denk dat dat met zijn persoonlijkheid te maken had.“ De directeur van OMA doelt daarbij waarschijnlijk op de alom geprezen charme en loyaliteit van zijn opa.

Want Roosenburg heeft inderdaad veel, heel veel gebouwd. Alleen al voor Philips noteerde hij tussen 1919 en 1962 maar liefst veertig opdrachten op de werkenlijst van zijn bureau. Variërend van een reclamebord tot en met het hoofdkantoor van de multinational. En ook voor een ander groot bedrijf, de KLM bouwt hij diverse complexen, waaronder eveneens het hoofdkantoor in Den Haag.

Vooruitstrevend
De basis voor die opdrachten legde Roosenburg in zijn studententijd tijdens welke hij veel contacten onderhield met studiegenoten die later op de een of andere manier met zijn opdrachtgevers van doen hadden. Maar ook zijn vakkennis en het vermogen om de wens van de opdrachtgever wèrkelijk te doorgronden, maakten hem vlak voor en vlak na de Tweede Oorlog tot een van de meest gevraagde architecten. Daar komt bij dat hij -ooit begonnen aan de studie civiele techniek voor hij bouwkunde koos- vooral in technisch opzicht vooruitstrevend genoemd mag worden. Goed voorbeeld is dat hij -in 1920 gevraagd om een gevel te ontwerpen van het door het Philips-bouwbureau getekende plattegrond voor het natuurkundig laboratorium in Eindhoven- nog tijdens de bespreking een geheel nieuwe plattegrond en indeling bedacht die veel logischer en ook nog eens veel goedkoper bleek te zijn.

Overigens wordt ook in dit boek niet duidelijk of Roosenburg nu werkelijk de architect is van een ander toonaangevend gebouw in Eindhoven; de Lichttoren. Hoogstraten houdt het erop dat Roosenburg de grote lijnen en het bouwvolume heeft aangegeven en dat diens collega Scheffer het Lichttorencomplex heeft uitgewerkt. Kortom: dat moet nog eens goed worden uitgezocht...

’Dirk Roosenburg, architect 1887-1962’. Dorine van Hoogstraten. 224 pag. 230 ill. Uitgeverij 010 Rotterdam. 34,50 Euro.
Bron: Eindhovens Dagblad

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
3	Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn woensdag, 7 oktober
4	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober
5	RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland maandag, 12 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Dirk Roosenburgprijs voor SPACE-S

15 november 2017

Twee winnaars Dirk Roosenburgprijs

29 juni 2009

Nominaties Dirk Roosenburgprijs bekend

15 juni 2009

Andere nieuwsberichten

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026

Gisteren, 11:58

Vanaf vrijdag 4 december zijn bij het Nieuwe Instituut in Rotterdam de inzendingen van de finalisten voor de Prix de Rome Architectuur 2026 te zien.

Van de Ven, Nudus en Buro Sant en Co ontwerpen 265 woningen in Vliertpoort Den Bosch

Gisteren, 10:54

De combinatie Van de Ven Bouw en Ontwikkeling, Nudus en Buro Sant en Co heeft de tender voor Vliertpoort-Zuidoost in ’s-Hertogenbosch gewonnen. Het plan SamenStad behelst 265 woningen in verschillende prijsklassen.

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027

12 oktober, 4:22

De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek

12 oktober, 2:35

Het monumentale kantoorgebouw wordt gedurende het dans event tijdelijk gebruikt als podium voor radio, kunst en sport.

RLi: handhaving moeilijker onder nieuwe Omgevingswet

Gisteren, 13:14

Toezicht op regels voor de omgeving is ingewikkelder geworden onder de Omgevingswet, die sinds bijna drie jaar veel van die regels bundelt.

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan

Gisteren, 09:20

De problemen zijn ontstaan omdat de realisatie en ingebruikname van de nieuwe locatie, die opende in april 2025, ‘onverwachte kosten’ met zich meebrachten.

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder

12 oktober, 3:31

De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n twee procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder.

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek

12 oktober, 9:54

Ook nu de woningmarkt een afkoeling laat zien, is het verstandig om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, stelt Olaf Sleijpen.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.