Skatepark als onderdeel van publieke ruimte

14 juli 2016, 12:44

De middenberm van de drukke Westblaak, in het centrum van Rotterdam, biedt plek aan een uitgestrekt nieuw skatepark. Een landschap dat alleen door skaters kan worden gemaakt, vertelt stedenbouwkundige Marcel Musch, die bij het project betrokken was.

Tekst Robert Muis

Het nieuwe Skatepark Westblaak bestaat uit een vloeiend betonnen landschap, waarin voor streetskaters interessante elementen zijn geïntegreerd. Daarrond zijn aanvullende skate-elementen aangebracht, paden van gepolijst beton aangelegd en is het groen vernieuwd. In totaal beslaat het nieuwe park 1.200 m². Het skatepark is afgelopen weekeinde officieel geopend.

Stedelijke sport
Skaten is nauw verbonden met de stedelijke ruimte. Skaters gebruiken elementen uit de openbare ruimte – trappen, leuningen, banken, randen, trappen – voor hun tricks. Met het oog op de veiligheid in de publieke ruimte bieden gemeentes liever speciaal ingerichte ruimtes aan.

Vanaf 2000 lag tussen de drukke rijbanen op de Westblaak zo’n skatepark, bestaande uit rvs elementen waarmee de gebruikers hun ‘tricks’ uitvoerden. De stalen toestellen waren na ruim dertien jaar versleten en werden weggehaald. Een groep actieve skaters pleitte sterk voor een nieuw park; de gemeente Rotterdam ging akkoord.

Nieuw parkontwerp
Het Nieuwe Instituut (HNI, toen nog als NAi) kreeg in 2013 de opdracht om het proces te begeleiden dat moest resulteren in breed gedragen ontwerp voor een nieuw park. Het NAi vroeg Marcel Musch (MUS Urban Strategy) als stedenbouwkundige om een strategie uit te stippelen.

Tevens werden drie internationaal vermaarde skateparkontwerpers gevraagd een visie te presenteren. De Fin Janne Saario werd gekozen als ontwerper van het nieuwe park. Saario, voorheen professioneel skater, legt zich met zijn bureau voor landschapsarchitectuur toe op het ontwerpen van publieke ruimte voor skateboarden.

Musch bleef betrokken als ‘tolk’ tussen de ontwerpideeën van Saario en de wensen en eisen vanuit de gemeente en skate-gemeenschap. In workshops met de verschillende gebruikersgroepen van het skatepark – skaters, inliners, steppers, BMX-ers – over de wensen, bleek ook de wens om het park vorm te geven als ‘normale’ publieke ruimte.

Gebruikersgroepen
Een ontwerp maken dat verschillende groepen skaters bedient, was overigens een langdurig proces, zegt Musch. Ze hebben voor hun tricks behoefte aan andersoortige elementen en vormgeving.

“We hebben de gemeente gezegd dat, als ze het skatepark op deze locatie wilden houden, ze twee dingen moesten doen”, vertelt hij verder. “Ten eerste: het park programmatisch koppelen. Het ook gaan gebruiken voor wedstrijden en dergelijke. Ten tweede: het onderdeel van de openbare ruimte maken, zodat het voor alle Rotterdammers interessant is.”

Dat laatste is volgens Musch geslaagd. “Het is een open en zichtbare plek geworden. De ‘vert quarter’ (een kwart buisvorm, RM) was te hoog voor een goed zicht en is daarom niet teruggekomen. En voor niet-skaters is er ruimte om langs het skatepark te wandelen.”

Handwerk
Musch vindt het huidige park interessant omdat het geen ‘versteend’ stalen park is. “Het is niet de gebruikelijke verzameling stalen elementen uit de catalogus en dan uitgevoerd in beton, maar een vloeiend landschap met ideale lijnen.”

Dat kon worden gerealiseerd door het te vervaardigen uit spuitbeton. De aannemer heeft, net als Saario, zijn wortels in de skatewereld. Het betonnen ‘street’-gedeelte van Skatepark Westblaak is gerealiseerd door SkateOn, het bedrijf van skater Damiaan Winkelman.

Het is vanzelfsprekend dat juist skaters zo’n landschap ontwerpen en aanleggen, zegt Musch. Het is een kwestie van de vormen aanvoelen. Letterlijk, zelfs. “Saario gleed met zijn hand over de vormen en wist dan: er moet nog een millimeter bij of af”, zegt Musch. "Hij werkte met eenvoudige middelen. Modellen maakte hij niet met een 3D printer, maar in klei, met zijn handen."

De oud-skater 'voelt' de beweging bij het maken van de vormen. Musch zorgde voor de interpretatie. “Ik heb getekend om zijn ideeën te interpreteren. De bochten en de trucs, ze zijn het resultaat van de ontwerpers- en de makershand van de skaters en de tekenhand van de stedenbouwkundige.”

Trefwoorden

janne saario janne saario landscape architecture openbare ruimte skatepark rotterdam mus urban strategy marcel musch skatepark westblaak publieke ruimte landschapsarchitectuur

1	MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’ vrijdag, 26 juni
2	West 8 ontwerpt drijvend park aan zuidkant Rotterdamse Rijnhaven woensdag, 24 juni
3	Onderzoek: Nederlandse tuinen voor bijna helft versteend dinsdag, 23 juni
4	Geschakeld villa-ensemble van Pieter Bedaux siert nieuw landgoed donderdag, 25 juni
5	Frederik Pöll transformeert pakhuis tot museum en woningen woensdag, 24 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Terugkijken: presentatie en talkshow Rotterdamse stadsprojecten

1 februari 2021

Verbouwing Thornico Building afgerond

6 juli 2016

Rotterdams stadshart krijgt skatelandschap

3 februari 2015

Shift: "Sportvoorzieningen in stad moet je hybridiseren"

30 september 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Shift ontwerpt twee gebouwen in Amsterdamse nieuwbouwbuurt Ravel

Vandaag, 15:10

Shift architecture urbanism is geselecteerd voor het ontwerp van twee gebouwen op kavel J op de Zuidas in Amsterdam.

Architectuurcentrum Aorta in actie tegen schrappen gemeentelijke subsidie

Vandaag, 13:00

In het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente Utrecht schrappen de partijen PRO en D66 de subsidie voor architectuurcentrum Aorta en de Rietveldprijs/Truus Schröderprijs.

BNA op zoek naar nieuwe voorzitter

Vandaag, 10:48

Geïnteresseerden kunnen uiterlijk zondag 16 augustus reageren op de vacature die de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus heeft uitgeschreven.

Huis op een Duin van Unknown Architects nestelt zich in het landschap

26 juni, 3:58

De private vakantiewoning is de tweede die het bureau op Terschelling ontwierp

Kabinet: uiterlijk eind 2027 mag kleine stikstofuitstoot weer

Vandaag, 14:01

Nu ligt de grens vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is zo laag, dat in de praktijk altijd een vergunning nodig is voor uitstoot.

Zeeland beproeft nieuwe technologie om luchtkwaliteit te meten

26 juni, 11:43

Het systeem houdt in dat meetgegevens van sensoren op de grond worden gecombineerd met gegevens van Europese satellieten, historische data en meteorologische informatie.