Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!
Abonneren
Nee, bedankt
Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project
Copyright: Olympische Spelen München 1972. BR/ Sessner
Copyright: Politieagent in gesprek met een van de gijzelnemers (graaf onbekend, © Bettmann/CORBIS)
Copyright: Olympische Spelen München 1972. BR/ Sessner
Copyright: Politieagent in gesprek met een van de gijzelnemers (graaf onbekend, © Bettmann/CORBIS)

Expositie over München 1972 in Nieuwe Instituut

29 april 2016, 13:33
Voor de Olympische Spelen van 1972 in München was een totaalontwerp gemaakt dat openheid en inclusiviteit moest uitstralen. Halverwege het evenement kantelde dit beeld doordat de Palestijnse Black September-beweging het Olympisch dorp wist binnen te dringen en de Israëlische ploeg gijzelde. Vanaf 12 juni organiseert Het Nieuwe Instituut er een tentoonstelling over.

In de expositie 'Munich 1972. The design of a democratic body' wordt het controversiële verhaal verteld door de ontwerpstrategie van Duitse organisatoren tegenover de tactieken van de Palestijnse gijzelnemers te plaatsen. Daarnaast werpt de tentoonstelling in Het Nieuwe Instituut licht op de rol van de media bij het verspreiden zowel het Duitse als het Palestijnse verhaal.

Met de Spelen van 1972 wilde West-Duitslad een punt zetten achter zijn besmette geschiedenis, en de herinnering aan Hitlers ‘Nazi-Spelen’ van 1936 in Berlijn uitwissen. Associaties met autoriteit en monumentaliteit wilden de organisatoren daarom tegen iedere prijs vermijden. Er ontstond een uitzonderlijke situatie waarin planners en ontwerpers – met brede steun uit politiek en maatschappij – een model konden ontwikkelen voor een democratische samenleving zonder grenzen en geweld.

Vrijheid en participatie van het individu waren de centrale pijlers van een allesomvattend ontwerp. Otl Aicher, het hoofd van het ontwerpteam, zag de Olympische Spelen als een groot openlucht schouwspel, 'een opera zonder theater en orkest', waarin 'het leven zichzelf speelde', waar bezoekers en atleten vrij met elkaar konden omgaan ongeacht hun nationaliteit, afkomst of levensbeschouwing.

De geboorte van de moderne terreur
Op de elfde dag van de Spelen bleek hoe kwetsbaar het ideaal was. Zwaar bewapende Palestijnen gijzelden de Israëlische ploeg. Hoewel de gijzelingsactie tot in detail een van de vooraf geschetste terreurscenario’s volgde, waren er nauwelijks veiligheidsmaatregelen getroffen. Ze zouden te veel conflicteren met het beeld dat de organisatoren wilden uitdragen.

De gijzelnemers kaapten het podium en namen via de media de regie over het wereldevenement in handen. Honderden camera’s registreerden hoe Luttiff Afif, of Issa, de leider van de operatie, een afschuwwekkend spektakel orkestreerde om daarmee de Palestijnse zaak onder de aandacht van de hele wereld te brengen.

Uiteindelijk kwamen elf Israëliërs, een Duitse politieman en vijf van de acht gijzelnemers om. De gebeurtenis luidde een nieuw tijdperk in. München 1972 markeerde de geboorte van de moderne terreur waarbij terroristen voluit de kracht van het beeld benutten door de camera als strijdwapen in te zetten. Het leidde een onomkeerbaar proces in waarin het borgen van veiligheid bij elke volgende editie van het evenement een steeds grotere rol ging spelen, met de Spelen in Rio de Janeiro als voorlopig hoogtepunt.

Strategie versus tactiek
De tentoonstelling belicht het esthetisch ideaal van de ontwerpers van München en hun vurig verlangen om een beeld van een democratische en open maatschappij te scheppen. Dat wordt zichtbaar in het werk van bijvoorbeeld de architecten Günther Behnisch en Frei Otto, landschapsarchitect Günther Grzimek, kunstenaar Hans Hollein en ontwerper Otl Aicher.

Door het ontwerp van die Heitere Spiele, zoals de Spelen van 1972 vaak werden genoemd, te deconstrueren worden de relaties blootgelegd tussen ontwerp, politiek en andere krachten en machten die op zo’n wereldevenement inspelen.

Op vergelijkbare wijze ontrafelt de tentoonstelling de actie van de Black September-beweging, en hoe zij parasiteerden op het Duitse totaalontwerp. Welke motieven lagen aan hun actie ten grondslag, en welke middelen zetten zij hiervoor in? Hoe veranderde dit uiteindelijk de perceptie van deze Olympische Spelen?

Willi Daume, president van het Duitse Olympisch Comité zei het al in de aanloop naar de Spelen tegen ontwerper Aicher: De sportuitslagen zou men snel vergeten, het is de ervaring die telt.

Munich 1972 is samengesteld door Marten Kuijpers. David Bennewith verzorgt het grafisch ontwerp, Bart Guldemond het ruimtelijk ontwerp. De tentoonstelling loopt door tot en met 8 januari 2017.

Andere nieuwsberichten

Tiny Houses in de sociale huur als toekomstbestendig ontwikkelmodel

24 mei, 2:30

Bouw woongebouw van BULK architecten en General Architecture gestart

24 mei, 10:40

Faculteit ITC van Universiteit Twente uitgeroepen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2024

23 mei, 8:30

Kerk hervindt buurtfunctie als supermarkt

23 mei, 2:39

EU-partijen beloven zich in te zetten voor betere huisvesting

24 mei, 9:40

De Jonge is nog niet tevreden over woningbouwbeleid Zuid-Holland

24 mei, 9:00

Dashboard voor biodiversiteit kleurt vooralsnog oranje en rood

23 mei, 12:05

Buro Lubbers breidt directie uit

23 mei, 11:40

Francine Houben geëerd met NAF Ambassadors’ Award 2024 voor transformatie van Martin Luther King Jr. Memorial Library

22 mei, 9:30

Maatschappelijke coalitie: pak door met uitbreiding Noord-Zuidlijn

21 mei, 10:43
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland BV
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
FALK®
Tata Steel Colorcoat®
© 2002 - 2024 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan