Onderkomen Koninklijke Gazelle vernieuwd

13 juli 2015, 17:03

Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het vernieuwde onderkomen van Koninklijke Gazelle in het Gelderse Dieren. De fietsfabrikant heeft een nieuwe montagehal laten bouwen, twee bestaande panden gerenoveerd en de logistieke indeling verbeterd. Architecteweb heeft samen met vertegenwoordigers van Bronsvoort Blaak Architecten alvast een kijkje genomen.

Tekst Ronnie Weessies

Gebroederlijk staan ze naast elkaar, de ‘drie generaties architectuur’ die het gezicht van Koninklijke Gazelle aan de Wilhelminaweg in Dieren bepalen. De nieuwe montagehal omarmt de monumentale rijwielfabriek uit 1912 en de Beltmanvleugel (gebouwd rond 1930), met een huif aan de zijde van de personeelsingang als denkbeeldige hand.

De 6.800 vierkante meter grote nieuwbouw vormt letterlijk de verbindende factor binnen het nieuwe Gazelle Innovation & Production Center. Alle overige functies en ruimtes (ook die in de bestaande gebouwen) hebben een fysieke en/of visuele connectie met dit bouwdeel, waar zich het belangrijkste deel van de fabriek zich bevindt: de productievloer.

Toen de architecten Anton Bronsvoort en Henk Geert Blaak in 2013 voor het eerst de Gazelle-fabriek bezochten, troffen ze een verrommeld geheel aan. De oude fabriek en Beltmanvleugel waren door de vele aanpassingen door de jaren heen volledig dichtgetimmerd geraakt, terwijl de montageafdeling, het magazijn en de lakkerij verspreid waren over een wirwar van gebouwen.

Om hier verandering in te brengen, maakten Bronsvoort en Blaak een ‘vlekkenplan’ met een logischer verdeling van de verschillende functies en een efficiënte productielijn van grondstof tot eindresultaat. Ten opzichte van de oude situatie werd zo meer dan dertig procent aan bebouwd oppervlak bespaard, terwijl het vrachtverkeer op één plek geconcentreerd kon worden.

Oorspronkelijke bouwtekeningen
De oude fabriek en de Beltmanvleugel zijn op basis van de oorspronkelijke bouwtekeningen ontdaan van latere toevoegingen en zoveel mogelijk teruggebracht naar de staat waarin ze zich moeten hebben bevonden in de begindagen. Alleen zijn de vroegere productiehallen en opslag op de verdiepingen getransformeerd tot open kantoorvloeren met moderne voorzieningen.

De lichthof in het monument was door de jaren heen eveneens dichtgebouwd en opgesplitst in drie verdiepingen. De ruimte is weer opengebroken en dient nu als atrium en sociaal hart van het gebouw. In de lichthof bevindt zich de kantine voor alle medewerkers, terwijl via het vele glas zicht wordt geboden op de kantoren in de oude panden en de werkvloer van de nieuwe montagehal.

Door de realisatie van de montagehal staat de achterkant van zowel de oude fabriek als de montagehal nu ‘binnen’. Dit verfraait het uitzicht van de productiemedewerkers en betrekt het kantoorpersoneel en de leidinggevenden meer bij het maakproces. Zij hebben direct zicht op de werkvloer, wat uiteraard de controle versterkt, maar vooral de saamhorigheid en motivatie moet stimuleren.

“We hebben de productielijn zo kunnen neerzetten dat kantoormedewerkers het productieproces volledig kunnen overzien, vanaf de persoon die de spaken zet tot de complete fiets die wordt afgevoerd naar het magazijn”, zegt Bronsvoort.

“Eigenlijk behoort een architect zich helemaal niet met de opstelling van de productielijn te bemoeien, maar we hadden korte lijnen met de opdrachtgever en ze konden het ter plaatse uitproberen. Als het niet had gewerkt, zouden we er zeker van hebben afgezien, maar het ging goed zo.”

Werkvloer verhoogd
De medewerkers van de montagehal beschikken nu over de grootste en prominentste ruimte van de hele fabriek. Met het puin van de gesloopte hallen is bovendien de werkvloer verhoogd, zodat er overal sprake is van gelijkvloerse situatie (wat voorheen niet zo was).

Een langgerekte raampartij aan de straatzijde fungeert als etalage voor de montagehal, terwijl er voor de medewerkers uitzicht op het dorp is ontstaan. “Als hun vrouw en kinderen langs fietsen, kunnen ze zo hun hand opsteken”, vertelt Bronsvoort.

Het is volgens de architect aan de eerder genoemde korte lijnen met de opdrachtgever te danken dat er zo weinig tijd zat tussen het eerste bezoek en de oplevering van het project. De betekenis van Gazelle voor de omgeving heeft gezorgd lokale partijen zoals de gemeente wilden meewerken, wat de snelheid van het project eveneens bevorderde.

Lastiger was het om de instanties te overtuigen van de aanpassingen van het monument die in de ogen van de architecten noodzakelijk waren. “Gelukkig werkten Henk Geert en ik samsam aan het project, voor het eerst sinds ons bureau bestaat overigens. Daardoor kon de een het stokje overnemen als de ander er even geen zin meer in had”, besluit Bronsvoort.

In september neemt Koninklijke Gazelle diens Innovation & Production officieel in gebruik

Trefwoorden

renovatie dieren bronsvoort blaak architecten koninklijke gazelle transformatie

1	Koen van Velsen stopt met zijn bureau maandag, 19 januari
2	COA kiest houtbouwsysteem Circlewood en OMA als basis voor opvanglocaties asielzoekers woensdag, 14 januari
3	Station Eindhoven krijgt ondergronds busstation en nieuwe hal aan de noordzijde woensdag, 14 januari
4	Masterplan voor Overvecht Centrum van PosadMaxwan zet in op meer verdichting, groen, levendigheid en inclusiviteit maandag, 19 januari
5	Woontoren De Piek naar ontwerp van KCAP voltooid vrijdag, 16 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Hoofdkantoor HEMA en VNU Media geopend

9 september 2010

Andere nieuwsberichten

LAOS landscape urbanism opent tweede vestiging in Utrecht

Gisteren, 15:11

Nieuw team van LAOS landscape urbanism strijkt neer in de Domstad

Bouw grootschalige ontwikkeling naast AFAS Live gaat van start

Gisteren, 14:51

Naar verwachting wordt in het tweede kwartaal van dit jaar gestart met de bouw van de eerste twee deelplannen van het gebied Eleven Square in Amsterdam-Zuidoost.

Stichting Hoogbouw zoekt inspirerende voorbeelden van sociale kwaliteit in hoogbouw

Gisteren, 12:18

De Stichting Hoogbouw is op zoek naar inspirerende voorbeelden van hoogbouwprojecten waar vormgegeven is aan sociale kwaliteit. Daartoe heeft de stichting een prijsvraag uitgeschreven.

Constructie en structuur bedrijfspand vormen basis voor nieuw gezondheidscentrum

Gisteren, 10:39

In maart wordt gestart met de bouw van een gezondheidscentrum langs de Hollandse IJssel in Krimpen aan den IJssel. Het gebouw, dat is ontworpen door BURO/S Architects, verrijst op de plek van een generiek bedrijfspand.