Herzog & de Meuron in Rotterdam
8 oktober 2004, 13:29
Tentoonstelling in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi)
van 22 januari tot 8 mei 2005
Een architectuurtentoonstelling die bestaat uit afval. Zo omschrijft Jacques Herzog, de helft van het Zwitserse architectenduo Herzog & de Meuron, de expositie die vanaf 22 januari 2005 te zien is in de grootste zaal van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi). Afval omdat het de zogenaamde bijproducten, zoals materiaalstudies, schetsen en maquettes laat zien waaruit de uiteindelijke gebouwen ontstaan. Zoals dat van de Tate Modern in Londen. Daarnaast wordt ook de schoonheid van de architectuur van de Zwitsers weergegeven. Bevriende kunstenaars maakten voor deze tentoonstelling kunstwerken met ontwerpen van Herzog & de Meuron als uitgangspunt. Het gebouw als kunst.
Hoewel Herzog & de Meuron in Nederland nog vrij onbekend zijn, worden ze in de rest van de wereld in één adem genoemd met supersterren als Frank Gehry en Rem Koolhaas. Hun werk beslaat alle continenten; van de Verenigde staten tot Europa en Azië. In 2001 won het bureau de 'Nobelprijs' voor de architectuur; de Pritzker award voor hun hele oeuvre. Hun bekendste ontwerp tot nu toe is waarschijnlijk het Tate Modern (1994-2000) in Londen, een energiecentrale die op een indrukwekkende manier is omgebouwd tot museum- en wooncomplex. In dezelfde stad werd onlangs nog een tweede ontwerp voltooid, het Laban Dance Center, waarmee Herzog & de Meuron recentelijk de Stirling Prize wonnen. Andere ontwerpen zijn onder meer het nog te bouwen Olympisch stadion in Beijing, het bedrijfsgebouw voor Ricola in Mulhouse, de Prada winkel in Tokyo en de Domus Winery in Napa Valley Californië.
Een blik in de werkplaatsDe tentoonstelling, die eerder al te zien was in het Schaulager in Basel, biedt als het ware een blik in de werkplaats en het archief van Herzog & de Meuron, vanaf de eerste pogingen 25 jaar geleden, tot de grootschalige projecten waar nu aan gewerkt wordt. Verdeeld over tafels worden de verschillende stappen in het ontwerpproces getoond. Zo zijn er honderden objecten in verschillende materialen en technieken uitgestald. Het zijn modellen, maquettes en vooral veel proefmonsters die het ontstaan van de gebouwen illustreren. "Stille getuigen van het intellectuele, dynamische groepsproces waar soms gebouwen uit voort komen", aldus Herzog. Afvalproducten, overblijfselen of sporen van een denkproces die dienden om een volgende stap te kunnen zetten of om de opdrachtgever te overtuigen. Een voorbeeld van zo'n denkproces was een experiment in het Schaulager met de grondstoffen voor het Ricola snoepje, waarmee een heel landschap werd geboetseerd. Daarnaast zijn er in afzonderlijke paviljoenen, schetsen, beeldmateriaal en de stedenbouwkundige projecten in China te zien waar Herzog & de Meuron op dit moment nog aan werken. Het beeldmateriaal bestaat uit bewerkte foto's en filmbeelden van ontwerpen van Herzog & de Meuron door bevriende kunstenaars als Remy Zaugg, Thomas Ruff en Andreas Gursky. De schetsen laten zien dat Herzog & de Meuron naast het werken op de computer ook nog op ambachtelijke wijze schetsen maken op papier, dat dit op allerlei locaties kan gebeuren bewijzen de Kladblaadjes, vloeipapiertjes en servetten waarop ze zijn gemaakt. De schetsen worden door de Zwitsers zelf beschouwd als kunstwerken en worden daarom ook als zodanig tentoongesteld en verkocht.
Bron: NAi