'Open raam werkt beste tegen oververhitting'

6 november 2014, 14:40

Om oververhitting van het huis tegen te gaan, kan een bewoner het best een raam open zetten of een buitenzonwering aanbrengen. Forse isolatie, wat de afgelopen decennia de standaard is geworden in de Nederlandse bouw, blijkt de oververhitting juist sterk te verergeren. Ook hebben groene daken heel weinig effect.

Dat blijkt uit berekeningen van de TU Eindhoven (TU/e), die zijn uitgevoerd in het kader van het onderzoeksprogramma Climate Proof Cities.

Er zijn zes soorten passieve maatregelen voor verschillende woningen onderzocht: meer isolatie, meer capaciteit voor warmteopslag, de gevel en het dak van het huis wit schilderen, daktuinen, buitenzonwering en ramen open zetten. Airco’s lieten de onderzoekers bewust buiten beeld, omdat het energievreters zijn.

Door de opwarming van het klimaat komt oververhitting binnenshuis steeds meer voor en bij extreem hoge temperaturen overlijden meer mensen. Uit het onderzoek blijkt dat bij zowel schakelwoningen, vrijstaande woningen als appartementen, het gebruiken van eenvoudige buitenzonwering of het openzetten van de ramen het meest effectief is, aldus de TU/e.

“Daarmee kan het aantal oververhittingsuren in de meeste gevallen zelfs tot nul worden teruggebracht. Het openzetten van de ramen moeten bewoners alleen doen wanneer de temperatuur buiten lager is dan binnen”, meldt de technische universiteit.

De isolatielaag dikker maken, heeft juist een averechts effect, blijkt uit de studie. “De zon straalt warmte door de ramen naar binnen, die vervolgens vanwege de dikke isolatie moeilijk het huis uit kan. Moderne woningen, met dikke isolatie, hebben dan ook veel meer oververhittingsproblemen. Vaak hebben die ook geen buitenzonwering, wat de problemen versterkt.”

“Een opmerkelijk resultaat is verder dat het aanbrengen van groene daken, een vaak gebruikte maatregel, weinig effect heeft op de binnentemperatuur”, laat de TU/e weten.

Straatniveau
De Eindhovense onderzoekers bekeken ook of de temperatuur op straatniveau verminderd kan worden door groen te plaatsen. Ze keken specifiek naar het effect van waterverdamping door bomen en struiken. Dit ‘zweten’ zorgt in principe net als bij mensen voor een verkoelend effect. Het onderzoeksteam maakte berekeningen op basis van een straat in Arnhem tijdens een hittegolf.

Daaruit bleek dat het plaatsen van relatief kleine bomen, met een kroon met een diameter van ongeveer vijf meter, al leidt tot 1.6 graden Celsius temperatuurverlaging vlak bij de bomen. De hele straat van groene gevels voorzien geeft slechts een daling met 0.4 graden, zegt de TU/e.

“Vooral bomen, met veel waterverdamping, lijken dus een flinke bijdrage te kunnen leveren aan het beheersen van extreme temperaturen in straten. Daar komt nog bij dat de bomen schaduw geven, wat het koelend effect vergroot.”

Trefwoorden

tu eindhoven isolatie ventilatie klimaatverandering

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.