Akoestische plafondpanelen voor Noord-Zuidlijn

27 september 2013, 17:12

De speciaal voor de Noord-Zuidlijn in Amsterdam geproduceerde aluminium plafondpanelen van Hunter Douglas uit Rotterdam hebben een maximale lengte van 2.5 meter, maar behouden hun vlakke uitstraling en buigen nog geen millimeter door. Dit is bijzonder, omdat de meeste grote panelen wel doorbuigen onder hun eigen gewicht. Dankzij de dubbele laag aluminium, gescheiden door een honingraatvulling.

Met een geluidsabsorptie (a_w: 0.75) dempen de plafondpanelen het lawaai van de metro’s en treinen. Naar wens van Benthem Crouwel Architects uit Amsterdam hebben de panelen een hoge reflectieve waarde van 82 procent door het aluminium. De stations krijgen zo een hoge hoeveelheid verlichting door de weerkaatsing van het licht.

Erwin Verlegh, hoofd calculatie en inkoop bij Verwol Projectafbouw uit Delft: ‘Onze keuze viel op Hunter Douglas, omdat het standaard panelen kon leveren die vervolgens ter plaatse op maat gemaakt kunnen worden. Ook zijn er door toepassing van één standaardmaat geen unieke, veel duurdere maatpanelen nodig. Dit is dus gemakkelijker met bijvoorbeeld nabestellen in geval van schade. Bovendien heeft deze producent ervaring met deze producten voor stations in het buitenland.’

De research and development-afdeling van Hunter Douglas werkte al een klein jaar aan de ontwikkeling van deze XL- plafondpanelen. Met de opdracht de Noord-Zuidlijn is de productie in een stroomversnelling gekomen en konden de panelen vanaf de ontwerpfase al worden afgestemd op de specifieke wensen voor dit project.

Saartje van der Made, architect bij Benthem Crouwel: ‘De zeven stations van de Noord-Zuidlijn vormen zich op zeer uiteenlopende wijze naar hun plek in de stad. Door de stations echter volgens overeenkomstige hoofdmaatvoering en uitgangspunten te ontwerpen, zal de metrolijn als een herkenbare eenheid in de stad komen te liggen. Door een bescheiden uitstraling van de afwerking kunnen reizigers zich goed oriënteren. Het plafond bestaat uit uniforme, rechthoekige panelen die met de looprichting mee zijn geplaatst. Dit draagt tevens bij aan overzicht en eenduidigheid.’

De panelen hebben gemiddeld een afmeting van 1.8 meter bij 90 centimeter. Bij station Ceintuurbaan komen panelen van zelfs 2.5 meter bij 1.25 meter. Het ontwikkelen van grote, vlakke panelen is een uitdaging, weet Bart van de Bult, product engineer bij Hunter Douglas: ‘Panelen van een enkele laag materiaal buigen snel door. Wij hebben dit voorkomen door een sandwich paneel te maken. Dit bestaat een dubbele laag aluminium dat wordt gescheiden door een honingraatvulling. De plafondpanelen zijn zo steviger en in onze proeven bleek dat ze geen millimeter doorbuigen.’

Met name in ondergrondse stations is er een gebrek aan natuurlijk daglicht. Om zoveel mogelijk verlichting te realiseren, wilde de architect een reflecterend plafond. ‘Aluminium is een goede reflector van licht en warmte,’ aldus Verlegh. ‘Voor Benthem Crouwel was geluidsdemping ook een aandachtspunt; het lawaai van rijdende metro’s en treinen moet niet hinderend zijn. We hebben de plafondpanelen geperforeerd om de akoestiek te verbeteren. Hierdoor gaat wel iets van de reflectieve waarde verloren. We moesten dus een balans zien te vinden. Uiteindelijk hebben we een NRC-waarde van 0.75 en een reflectie van 82 procent behaald. Met dit laatste bespaar je energie om de stations te verlichten.’

De sandwichstructuur van de panelen heeft een bijkomend voordeel: de panelen kunnen ter plaatse op maat worden gemaakt. Van de Bult legt uit: ‘We maken standaardpanelen, die dankzij de dubbele laag stevig genoeg zijn om te zagen. Dit gebeurt op de bouwplaats, waar we de panelen inmeten en op maat maken. Dit is niet mogelijk bij plafondpanelen van een enkele laag aluminium: die zouden breken.’

De panelen van Hunter Douglas hebben een swing-down systeem. De ene zijde wordt met een scharnier in het plafond gehangen; de andere zijde van het paneel wordt dan als het ware naar het plafond toegedraaid, waar het wordt vergrendeld. Met het op maat zagen van de panelen ontstaat het gevaar dat een deel van deze ophangconstructie eraf wordt gezaagd.

Dit probleem heef Hunter Douglas ondervangen door aan beide kanten een swing-down systeem en borgsysteem aan te brengen. Erwin Verlegh van Verwol Projectafbouw: ‘Deze panelen zijn een stuk makkelijker en sneller te bevestigen. Bovendien zijn de panelen eenvoudig los te klikken. Dat is wenselijk als er een inspectie van de installaties boven het plafond plaatsvindt. .’

De basisconstructie voor het plafond is al aangebracht in de verdeelhal van het Centraal Station. Ook zijn de eerste panelen van Hunter Douglas recentelijk geïnstalleerd. Het laatste station van de Noord-Zuidlijn wordt in 2017 opgeleverd.

1	MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’ vrijdag, 26 juni
2	West 8 ontwerpt drijvend park aan zuidkant Rotterdamse Rijnhaven woensdag, 24 juni
3	Geschakeld villa-ensemble van Pieter Bedaux siert nieuw landgoed donderdag, 25 juni
4	Huis op een Duin van Unknown Architects nestelt zich in het landschap vrijdag, 26 juni
5	Frederik Pöll transformeert pakhuis tot museum en woningen woensdag, 24 juni

Andere nieuwsberichten

Berninitoren van MIX architectuur vult aan en verrijkt

3 uur geleden

De markante woontoren in de Rotterdamse wijk Prinsenland is voltooid.

Office Overzee zet hergebruikt materiaal in bij kleine kunstenaarsstudio

Vandaag, 12:19

In Rotterdam Oud-West heeft het bureau een voormalig opslaghok getransformeerd tot een studio voor wonen en werken.

Woontoren DownTown in centrum Rotterdam biedt ruimte aan verschillende typen woningen

Vandaag, 10:39

Samen met de flankerende Baan Tower (ontworpen door Powerhouse Company) en Cool Tower (door V8 Architects) vormt Downtown een nieuw hoogbouwblok aan de Baan.

Shift ontwerpt twee gebouwen in Amsterdamse nieuwbouwbuurt Ravel

Gisteren, 15:10

Shift architecture urbanism is geselecteerd voor het ontwerp van twee gebouwen op kavel J op de Zuidas in Amsterdam.

Klimaatdienst: luchtkwaliteit in Europa blijft verbeteren

Vandaag, 11:30

Sinds 2015 is de uitstoot van zwaveloxiden en stikstofoxiden jaarlijks met zo'n drie tot vijf procent afgenomen.

Brabantse aanvragen elektriciteitsaansluitingen hard gestegen

Vandaag, 09:26

Vanaf 1 juli is er voor huishoudens en kleine bedrijven niet meer automatisch plek op het stroomnet en in sommige gebieden gaat het stroomnet op slot.

Kabinet: uiterlijk eind 2027 mag kleine stikstofuitstoot weer

Gisteren, 14:01

Nu ligt de grens vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is zo laag, dat in de praktijk altijd een vergunning nodig is voor uitstoot.

Zeeland beproeft nieuwe technologie om luchtkwaliteit te meten

26 juni, 11:43

Het systeem houdt in dat meetgegevens van sensoren op de grond worden gecombineerd met gegevens van Europese satellieten, historische data en meteorologische informatie.