Akoestische plafondpanelen voor Noord-Zuidlijn

27 september 2013, 17:12

De speciaal voor de Noord-Zuidlijn in Amsterdam geproduceerde aluminium plafondpanelen van Hunter Douglas uit Rotterdam hebben een maximale lengte van 2.5 meter, maar behouden hun vlakke uitstraling en buigen nog geen millimeter door. Dit is bijzonder, omdat de meeste grote panelen wel doorbuigen onder hun eigen gewicht. Dankzij de dubbele laag aluminium, gescheiden door een honingraatvulling.

Met een geluidsabsorptie (a_w: 0.75) dempen de plafondpanelen het lawaai van de metro’s en treinen. Naar wens van Benthem Crouwel Architects uit Amsterdam hebben de panelen een hoge reflectieve waarde van 82 procent door het aluminium. De stations krijgen zo een hoge hoeveelheid verlichting door de weerkaatsing van het licht.

Erwin Verlegh, hoofd calculatie en inkoop bij Verwol Projectafbouw uit Delft: ‘Onze keuze viel op Hunter Douglas, omdat het standaard panelen kon leveren die vervolgens ter plaatse op maat gemaakt kunnen worden. Ook zijn er door toepassing van één standaardmaat geen unieke, veel duurdere maatpanelen nodig. Dit is dus gemakkelijker met bijvoorbeeld nabestellen in geval van schade. Bovendien heeft deze producent ervaring met deze producten voor stations in het buitenland.’

De research and development-afdeling van Hunter Douglas werkte al een klein jaar aan de ontwikkeling van deze XL- plafondpanelen. Met de opdracht de Noord-Zuidlijn is de productie in een stroomversnelling gekomen en konden de panelen vanaf de ontwerpfase al worden afgestemd op de specifieke wensen voor dit project.

Saartje van der Made, architect bij Benthem Crouwel: ‘De zeven stations van de Noord-Zuidlijn vormen zich op zeer uiteenlopende wijze naar hun plek in de stad. Door de stations echter volgens overeenkomstige hoofdmaatvoering en uitgangspunten te ontwerpen, zal de metrolijn als een herkenbare eenheid in de stad komen te liggen. Door een bescheiden uitstraling van de afwerking kunnen reizigers zich goed oriënteren. Het plafond bestaat uit uniforme, rechthoekige panelen die met de looprichting mee zijn geplaatst. Dit draagt tevens bij aan overzicht en eenduidigheid.’

De panelen hebben gemiddeld een afmeting van 1.8 meter bij 90 centimeter. Bij station Ceintuurbaan komen panelen van zelfs 2.5 meter bij 1.25 meter. Het ontwikkelen van grote, vlakke panelen is een uitdaging, weet Bart van de Bult, product engineer bij Hunter Douglas: ‘Panelen van een enkele laag materiaal buigen snel door. Wij hebben dit voorkomen door een sandwich paneel te maken. Dit bestaat een dubbele laag aluminium dat wordt gescheiden door een honingraatvulling. De plafondpanelen zijn zo steviger en in onze proeven bleek dat ze geen millimeter doorbuigen.’

Met name in ondergrondse stations is er een gebrek aan natuurlijk daglicht. Om zoveel mogelijk verlichting te realiseren, wilde de architect een reflecterend plafond. ‘Aluminium is een goede reflector van licht en warmte,’ aldus Verlegh. ‘Voor Benthem Crouwel was geluidsdemping ook een aandachtspunt; het lawaai van rijdende metro’s en treinen moet niet hinderend zijn. We hebben de plafondpanelen geperforeerd om de akoestiek te verbeteren. Hierdoor gaat wel iets van de reflectieve waarde verloren. We moesten dus een balans zien te vinden. Uiteindelijk hebben we een NRC-waarde van 0.75 en een reflectie van 82 procent behaald. Met dit laatste bespaar je energie om de stations te verlichten.’

De sandwichstructuur van de panelen heeft een bijkomend voordeel: de panelen kunnen ter plaatse op maat worden gemaakt. Van de Bult legt uit: ‘We maken standaardpanelen, die dankzij de dubbele laag stevig genoeg zijn om te zagen. Dit gebeurt op de bouwplaats, waar we de panelen inmeten en op maat maken. Dit is niet mogelijk bij plafondpanelen van een enkele laag aluminium: die zouden breken.’

De panelen van Hunter Douglas hebben een swing-down systeem. De ene zijde wordt met een scharnier in het plafond gehangen; de andere zijde van het paneel wordt dan als het ware naar het plafond toegedraaid, waar het wordt vergrendeld. Met het op maat zagen van de panelen ontstaat het gevaar dat een deel van deze ophangconstructie eraf wordt gezaagd.

Dit probleem heef Hunter Douglas ondervangen door aan beide kanten een swing-down systeem en borgsysteem aan te brengen. Erwin Verlegh van Verwol Projectafbouw: ‘Deze panelen zijn een stuk makkelijker en sneller te bevestigen. Bovendien zijn de panelen eenvoudig los te klikken. Dat is wenselijk als er een inspectie van de installaties boven het plafond plaatsvindt. .’

De basisconstructie voor het plafond is al aangebracht in de verdeelhal van het Centraal Station. Ook zijn de eerste panelen van Hunter Douglas recentelijk geïnstalleerd. Het laatste station van de Noord-Zuidlijn wordt in 2017 opgeleverd.

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

Gisteren, 15:30

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

Gisteren, 14:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

Gisteren, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

Gisteren, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

Gisteren, 16:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.