Erasmusbrug krijgt 'copyright'

21 juli 2004, 9:44

Fotografen en filmers stellen er dagelijks de lens op scherp. Kalendermakers zetten de afbeelding prominent op de kaft en bedrijven verwerken de zwaan in hun logo. Bijna tien jaar na de oplevering kan de Erasmusbrug worden gezien als een soort Eiffeltoren van Rotterdam. 'Iedereen' gebruikt de beeltenis, maar daar zou binnenkort weleens verandering in kunnen komen.

Ontwerper Ben van Berkel vindt dat er einde moet komen aan het 'misbruik' dat derden van zijn ontwerp maken. Velen zullen het zich niet realiseren, maar ook op een brug berust een soort copyright. Wie in brede kring een foto van de brug verspreidt of een schaalmodel verkoopt, moet toestemming hebben van de rechthebbende en een vergoeding betalen. Ontwerpers van bruggen genieten in theorie dezelfde auteursrechtelijke bescherming als schilders, schrijvers en componisten.

Van Berkel maakte de afgelopen jaren weinig werk van de exploitatie van zijn geesteskind, maar sinds kort is daar verandering in gekomen. Zijn in Amsterdam gevestigde bedrijf UN Studio is onlangs lid geworden van Beeldrecht. Deze organisatie helpt kunstenaars bij het uitbaten en de bescherming van dat auteursrecht. Bij schending van het auteursrecht biedt Beeldrecht juridische hulp. Volgens woordvoerder E. Otten van UN Studio komt het aantrekken van de touwtjes niet voort uit geldzucht. ,,De Erasmusbrug is een herkenningspunt van Rotterdam. In dat opzicht is de brug van iedereen. Maar juist om die reden vinden wij het niet goed als mensen de beeltenis van de brug ten eigen bate gaan aanwenden.

Er zijn voorbeelden van bedrijven die de brug zonder onze toestemming in hun logo hebben verwerkt. Daar zijn wij niet gelukkig mee.'' Tot voor kort waakte UN Studio zelf over haar geestelijk eigendom. De exploitatie van die rechten lukte prima zolang er zaken werd gedaan met bonafide bedrijven. ,,De meeste reclamebureaus melden zich keurig met een verzoek de Erasmusbrug in een campagne te mogen gebruiken,'' zegt Otten. ,,Dat leidt doorgaans tot prima afspraken.'' Het beter beschermen van de Erasmusbrug vindt mede plaats op verzoek van de gemeente Rotterdam, die de brug in de jaren negentig voor een slordige 365 miljoen gulden liet bouwen. De gemeente ziet het liefst dat derden de beeltenis slechts in een 'positieve context' gebruiken.

Bij afbeeldingen van objecten in de openbare ruimte ligt de grens overigens subtiel. Zonder toestemming mag je bijvoorbeeld geen fotós verkopen van de Erasmusbrug. Dat geldt niet in het geval er naast 'De Zwaan' ook andere gebouwen op de afbeelding staan. In dat is er sprake van een 'citaat', legt een woordvoerder van Beeldmerk uit. De grens tussen citaat en plagiaat ligt echter subtiel. ,,In de praktijk moet de rechter er nog weleens aan te pas komen.''

tekst: Carel van der Velden

Trefwoorden

studio kort un studio grens

1	NYMA Watertoren getransformeerd tot ontmoetingsplek van makersplaats in Nijmegen dinsdag, 4 augustus
2	De Playlist: Francine van den Berg wil een all female punkband oprichten maandag, 3 augustus
3	Vakwerk Architecten draagt met Camden Town bij aan Hyde Park vrijdag, 7 augustus
4	Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op dinsdag, 4 augustus
5	Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd woensdag, 5 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Erasmusbrug gehackt: iedereen kon kleur van de brug aanpassen

11 november 2020

Steenwijk krijgt brug met poorten

8 april 2009

Calatrava krijgt alsnog geld van Bilbao

17 maart 2009

Andere nieuwsberichten

Vakwerk Architecten draagt met Camden Town bij aan Hyde Park

7 augustus, 11:37

Het nieuwe woningblok maakt deel uit van de stedenbouwkundige ontwikkeling Hyde Park in Hoofddorp.

Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV

6 augustus, 10:06

In het verticale dorp heeft iedere winkel, restaurant en culturele ruimte zijn eigen volume met voordeur aan een verticale openbare ruimte.

De Playlist: Alex Kypriotakis-Weijers zingt en performt op karaokefeestjes

6 augustus, 9:15

In de elfde aflevering van onze zomerserie spreken we met Alex Kypriotakis-Weijers, architect bij SVP Architectuur en Stedenbouw, die zingt en performt op karaokefeestjes.

Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd

5 augustus, 10:16

Onlangs is het gebouwencomplex in gebruik genomen als een van de gebouwen van de Europese Commissie.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Rijkswaterstaat spreekt van uitzonderlijke situatie door droogte

4 augustus, 5:45

Ook de komende weken zal het droger en warmer dan gemiddeld blijven. Rijkswaterstaat spreekt in zijn wekelijkse droogtemonitor van een uitzonderlijke situatie.

VMN media neemt Vastgoedjournaal over

4 augustus, 10:05

Met de overname komt het vastgoedplatform onder een dak met andere vakmedia, waaronder Vastgoedmarkt, Cobouw en De Architect.

Rijn bij Lobith staat op laagste peil ooit gemeten

31 juli, 4:45

Rijkswaterstaat verwacht dat de stand van de Rijn de komende dagen nog verder zal zakken. Ook de hoeveelheid water die vanuit Duitsland het land binnenstroomt is met 692 kubieke meter per seconde extreem laag.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.