‘Veiligheidsmaatregelen leiden tot angst’

22 april 2011, 19:34

Om de publieke ruimte veilig te houden, kan er beter naar Jane Jacobs worden geluisterd dan overal bewakingscamera’s opgehangen. Dat vindt de Britse publiciste Anna Minton, die deze week in Nederland was. “Externe veiligheidsmaatregelen ondermijnen het natuurlijke toezicht”, zei Minton tegen Architectenweb.

Veiligheid is een van de grootste maatschappelijke thema’s van dit moment. Er worden steeds meer bewakingscamera’s opgehangen en andere methoden bedacht om eventueel gevaar in de publieke ruimte te voorkomen of in te dammen. Zo worden sinds kort lastige jongeren weggejaagd met mosquito’s en winkels extra beveiligd met DNA-spray.

Minton komt uit naar eigen zeggen het meest beveiligde land ter wereld. In Groot-Brittannië hangen bijvoorbeeld meer bewakingscamera’s dan in alle andere Europese landen samen. Daarnaast groeien de beveiligde (onoverdekte) winkelcentra en ‘gated communities’ er als kool.

Enkele van de nieuwste maatregelen overtreffen het voorstellingsvermogen. Zo wordt in Liverpool geëxperimenteerd met vliegende ‘drones’, bekend van de klopjacht tegen vijandelijke strijders in Afghanistan en Irak. Tijdens de Olympische Spelen van volgend jaar in Londen zullen ze ook worden ingezet.

Angst
Minton, die woensdag ter promotie van haar boek Ground Control een lezing gaf in architectuurcentrum Stroom, gelooft niet dat al deze maatregelen voor meer veiligheid zullen zorgen. Integendeel, zelfs. “Het leidt alleen maar tot meer angst. Als je bent omringd door veiligheidsmaatregelen, ga je er in geloven dat er iets is om bang voor te zijn.”

De Britse focust zich in haar boek vooral op het gevoel van veiligheid in gebieden in privaat bezit, zoals de genoemde winkelcentra en gated communities. Toch gelden haar bevindingen ook voor de publieke ruimte, al is het maar wegens de schijn van openbaarheid die volledig beveiligde winkelcentra als Liverpool One wekken.

‘Natural surveillance’
Toegangspoorten, bewakers en de onvermijdelijke camera’s vloeken volgens Minton met het idee van ‘natural surveillance’, gemunt door de invloedrijke stadsdeskundige Jane Jacobs.

“Volgens Jacobs worden straten veilig gehouden door onbewuste interactie tussen passanten op straat. Ze merken elkaar niet echt op, maar weten van elkaars aanwezigheid. Externe veiligheidsmaatregelen ondermijnen dit proces. De omgeving raakt verdacht, wat gevoelens van angst oproept. En angst leidt uiteindelijk weer tot persoonlijk en maatschappelijk ongeluk”, zegt Minton.

Om het natuurlijke toezicht terug te brengen in de straten, kan een ‘Nederlands’ model uitkomst bieden, zegt Minton. “Jullie eigen verkeerskundige Hans Monderman heeft bedacht dat het verkeer veiliger wordt als alle verkeerstekens en –borden worden verwijderd. Weggebruikers worden daardoor gedwongen meer naar elkaar te kijken. Waarom zouden we zo’n model niet kunnen toepassen op de publieke ruimte?”

Een uitgebreid interview met Anna Minton wordt gepubliceerd in AWM 42, dat in juni verschijnt.

Trefwoorden

anna minton veiligheid

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Dieren houden ons in de gaten

12 mei 2014

Video: Amsterdam door de 'ogen' van een drone

22 maart 2013

'Bevoorrading winkelcentra in de knel'

18 januari 2013

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

Gisteren, 15:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

Gisteren, 13:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

Gisteren, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

Gisteren, 14:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.