ARCHITECT MAAS (1897-1950)

29 januari 2004, 9:27

Tentoonstelling: woensdag 4 t/m 28 februari 2004

Zowel in het voor-onderzoek naar Maas’ werk als in de tentoonstelling is het werk ingedeeld in een vijftal thema’s: Maas’ leven en ideeën, de scholen, de ziekenhuizen, de woonhuizen en de ‘rooms-katholieke opdrachten’.
De rooms-katholieke Utrechtse architect Maas begon zijn carrière bij de Staats Spoorwegen te Utrecht als bouwkundig tekenaar. Daarna werkte hij bij het bureau van Maclaine Pont in Bilthoven, bij de gebroeders Baanders in Amsterdam en associeerde hij met de Utrechtse architect Zonneveldt. Een van Maas’ meer bijzondere schoolontwerpen, de Da Costa School, dateert uit deze periode, die wordt omschreven als de Amsterdamse School-fase in zijn werk. Van Amsterdamse School ontwikkelde het werk zich in de richting van ‘zakelijke’ en ‘functionalistische’ architectuur, die in zijn late werk, zoals de KRO-studio in Hilversum, werd gecombineerd met ‘barokke’ elementen. We doen Maas’oeuvre echter geen recht als we ons uitsluitend beperken tot stilistische kwalificaties.

Zowel het onderzoek als de tentoonstelling zijn mogelijk gemaakt doordat de tien kinderen van Maas het privé-archief voor onderzoek ter beschikking hebben gesteld. Het oeuvre van een Utrechtse architect was een uitstekend onderwerp voor de ‘onderzoekswerkgroep’ voor derdejaars studenten van de Universiteit van Utrecht. Zij onderzochten het architectonische en theoretische oeuvre van Maas, met verrassend en veelzijdig resultaat. Vertrekpunt voor het onderzoek was de door het NAi in het kader van BONAS samengestelde oeuvrelijst van Maas. De resultaten van het onderzoek worden gepresenteerd in een door de studenten ingerichte tentoonstelling in Architectuurcentrum Aorta. Bij de tentoonstelling verschijnt (in beperkte oplage) een catalogus, waarin de individuele werkstukken zijn gebundeld. Tevens is er, in samenwerking met de Letterenbibliotheek, een website gemaakt en een video waarin de kweekschool te Zeist aan de orde komt en het leven van Maas wordt belicht aan de hand van een interview met zijn oudste dochter.

Maas
Maas was op allerlei gebied actief, hij was in 1924 o.a. medeoprichter van het tijdschrift De Gemeenschap. Naast zijn vele andere kwaliteiten als architect ontpopte hij zich als een vooruitstrevend grafisch ontwerper en ontwerper van meubelen. Veel van wat hij op het terrein van kunst en cultuur heeft gedaan, vindt zijn oorsprong in zijn beroep als architect. Maas blijkt niet zozeer een volger van stilistische trends als wel een zeer technisch en vindingrijk architect. Ondanks zijn streven naar een zekere standaardisatie wist Maas voor bijzondere opdrachten gerichte en speciale oplossingen te bedenken. Enkele voorbeelden uit het veelzijdige oeuvre van deze architect zijn voorbeeld de KRO-studio en de St. Joseph Kweekschool in Zeist. Maas vroeg octrooi aan voor een flexibel schuifwandensysteem dat geschikt was voor openluchtscholen en paste dit toe in het Utrechtse prototype, de Sint Nicolaasschool. Een zelfde soort flexibiliteit lag ten grondslag aan zijn ontwerpen voor parochiehuizen, zoals gerealiseerd aan de Kanaalstraat in Utrecht. Hij ontwierp een schaatbaan op het dak van een parochiegebouw en deed mee aan een prijsvraag voor het stadhuis in Amsterdam. In de tentoonstelling zijn deze plannen en tekeningen uit het NAi, samen met de video, de website en een grote greep aan foto’s en tijdschriften uit het privé-archief, te bezichtigen.

Meer informatie over de architect Maas is te vinden op website www2.let.uu.nl/solis/lbdelta/maas

Architectuurcentrum Aorta, Achter de Dom 14, Utrecht, tel. (030)2321686, fax (030)2321390 Openingstijden: woensdag tot en met vrijdag 12.00-17.00 uur, zaterdag 13.00-17.00 uur www.aorta.nu

De toegang is gratis
De tentoonstelling is georganiseerd door de Universiteit van Utrecht in samenwerking met architectuurcentrum Aorta en mogelijk gemaakt door de erven Maas-Bonekamp.
Bron: aorta

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst dinsdag, 16 juni
3	NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas maandag, 15 juni
4	Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp dinsdag, 16 juni
5	Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM* maandag, 15 juni

Andere nieuwsberichten

Archiprix levert vijf winnende inzendingen op

Vandaag, 15:53

De jury kende twee eerste en drie tweede prijzen toe uit een totaal van 26 ingezonden projecten.

Winnaars Tilburg Architectuurprijs 2026 bekend

Vandaag, 10:43

De vakjury koos unaniem voor Krisjkrasjkresj, een kinderdagverblijf in een voormalige wasserij. De publieksprijs was voor Ketelhuis Spoorzone, naar ontwerp van BURO013 Architecten.

Transformatie Sloterdijk krijgt verder vorm met bouw van 313 woningen

Gisteren, 13:30

De herontwikkeling voorziet in een gemengd woonprogramma met aandacht voor groen, gezond en toekomstbestendig wonen.

Rotterdam start digitale kaartenbak en kavels voor wooncoöperaties

Gisteren, 12:35

Initiatiefnemers voor een wooncoöperatie kunnen zich in Rotterdam vanaf 18 juni 2026 inschrijven voor een digitale ‘kaartenbak’. Ze kunnen zich daarmee aanmelden voor beschikbare kavels voor coöperatief wonen.

Katwijkse raad zet deur open voor miljardenfabriek Eli Lilly

Vandaag, 09:34

De overheden investeren tevens gezamenlijk ruim honderd miljoen euro in de bereikbaarheid van het gebied.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

16 juni, 3:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.