'Geld bestrijding veteranenziekte niet effectief'

6 maart 2009, 14:42

Sinds de uitbraak van de veteranenziekte in Bovenkarspel, tien jaar geleden, heeft de overheid acht tot tien miljard euro uitgegeven aan de bestrijding van de legionellabacterie die de ziekte veroorzaakt. Toch komt veteranenziekte ongeveer tien keer zoveel voor als vóór 1999. Epidemioloog en legionelladeskundige Jeroen den Boer is daar duidelijk over: ,,De bestrijding lijkt niet effectief geweest. Het heeft waarschijnlijk niet geholpen.”

Den Boer werkt bij de Stichting Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland in Haarlem. Hij was indertijd als hoofdonderzoeker nauw betrokken bij het opsporen van de legionellabacterie die tijdens de WestfrieseFloratentoonstelling 32 levens eiste. Tweehonderd mensen werden ziek door de bacterie.

Hij herinnert zich de sfeer na de ramp. ,,De legionellabacterie moest en zou de wereld uit, te beginnen in Nederland. De overheid zou kosten noch moeite sparen. Maar dat kan niet. De bacterie is ouder dan de mensheid zelf. Het is een illusie te denken dat je die kunt uitroeien.''

Volgens hem werd een circus aan bureaucratie opgetuigd. Sindsdien worden duizenden zwembaden, sauna's en warmwaterleidingen regelmatig gecontroleerd op de bacterie. De eigenaren moeten logboeken bijhouden, die vervolgens door een leger aan toezichthouders worden gecontroleerd.

,,Het werd een soort industrietje dat veel werkgelegenheid opleverde en waar veel geld te verdienen viel. Alleen mag je aannemen dat het niets heeft geholpen'', zegt Den Boer.

,,Als er dan toch een geval van legionella werd aangetroffen, bleek dat bijvoorbeeld de eigenaar van de sauna zich keurig aan alle regels had gehouden. Alle logboeken klopten. Alle parafen waren gezet. En toch was er een uitbraak. Die regels vormen kennelijk alleen een papieren veiligheid.''

Volgens de wetenschapper is ook nog steeds niet duidelijk welke instantie nu werkelijk moet optreden bij een geval van legionellabesmetting. ,,Je ziet dat ze de hete aardappel naar elkaar doorschuiven. Een reeks van ministeries is bij de bestrijding betrokken. Bij een werkelijke uitbraak zijn het vaak de burgemeesters die uiteindelijk het initiatief nemen. Die staan dicht bij de bevolking en vinden dan simpelweg dat er iets moet gebeuren.''

Den Boer pleit voor maatwerk: Controleer vooral daar waar eerder mensen de legionellabacterie hebben opgelopen. ,,In een derde van de Nederlandse gemeenten is nog nooit een patiënt met veteranenziekte aangetroffen. Hou daar geen zinloze controles en onderzoeken, maar concentreer je in de gebieden waar de ziekte wel is gevonden.

Grondwater
In bijvoorbeeld Friesland wordt drinkwater vooral uit het grondwater gewonnen. Daar zijn weinig besmettingen geweest. Maar in Limburg en Noord- en Zuid-Holland komt het drinkwater vaak uit oppervlaktewater, zeg maar uit rivieren en meren. In die gebieden zitten veel meer patiënten. Laat Friesland dus met rust, en besteed je geld en energie aan die andere gebieden.''

Hij hoopt ook op betere samenwerking tussen de verschillende instanties. ,,En investeer in kennis en technologie.'' Sinds kort is een chip beschikbaar die net zo groot is als een 2 euromuntstuk. ,,Daarop is een heel laboratorium samengebracht. Als je het dna van een aangetroffen bacterie in het lab stopt, kun je heel snel zien of het om een gevaarlijke variant gaat of niet.''

Ook wordt er gewerkt aan een internetsite waarop in kaart gebracht wordt waar patiënten met veteranenziekte zijn aangetroffen en waar in de omgeving eventuele bronnen van besmetting kunnen zitten.

,,We verzamelen gegevens over de aard van de bacterie. Zo kunnen we lokale autoriteiten beter adviseren over een preventieve aanpak om meer besmettingen te voorkomen. Op deze manier werk je gericht aan bestrijding. Dat is beter dan dat je algemene maatregelen neemt.”
Bron: ANP

1	Architect tot de dood erop volgt dinsdag, 29 september
2	Nominaties Interieur van het Jaar 2026 bekend woensdag, 30 september
3	Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026 woensdag, 30 september
4	Realisatie gebouw Oopen op Jaarbeursplein Utrecht gaat niet door maandag, 28 september
5	Gronings huis voor amateurkunst en cultuur Tumult geopend maandag, 28 september

Andere nieuwsberichten

Forum Magazine wijdt nummer aan architectuur en de koolstofdioxide-crisis

Gisteren, 14:40

De uitgave is de tweede in een reeks waarbij per nummer een actuele crisis centraal staat.

Door atelier PRO ontworpen brede school in Genderen in gebruik genomen

Gisteren, 13:46

Het gebouw in een kleinschalige woonwijk en biedt onderdak aan basisschool CBS Het Fundament, kindercentrum Camelot en een bibliotheekpunt van Bibliotheek Altena.

MVRDV ontwerpt collectie straatmeubilair voor Escofet

Gisteren, 11:35

Voor fabrikant van straatmeubilair Escofet uit Barcelona heeft MVRDV de Barcode Collection ontworpen.

Fenix en Light House winnen Dutch Daylight Award 2026

Gisteren, 10:33

Woensdag zijn in de Metaal Kathedraal in Utrecht de winnaars van de Dutch Daylight Award 2026 bekendgemaakt.

Vol stroomnet zet ook bijna voltooide woningbouwprojecten klem

Gisteren, 15:35

Zelfs nieuwbouwwoningen die te koop staan en woningen die al zijn verkocht, kunnen vaak niet op tijd op het stroomnet worden aangesloten, waarschuwt brancheorganisatie WoningBouwersNL.