Gevelbekleding - redactioneel

2 december 2008, 15:39

Trends in gevelbekleding

Onderhoudsgemak, een blijvend mooie uitstraling en brandveiligheid zijn belangrijke aspecten in de keuze voor een gevelbekleding. Kunststof en composiet voldoen aan deze eisen en kunnen daarom rekenen op een groeiende markt. Hetzelfde geldt voor zink, dat zich ontdoet van een slecht imago.
Hoewel gevelbekleding een belangrijke esthetische functie heeft, spelen praktische eigenschappen bij de keuze voor het materiaal een grote rol. Kleurechtheid, brandveiligheid en een minimaal onderhoud zijn veelgestelde eisen. Duurzaamheid en effecten op het milieu niet minder, zo blijkt uit gesprekken met leveranciers. Particulieren hebben een voorkeur voor baksteen, dat zij associëren met robuustheid en duurzaamheid, al dan niet in combinatie met accenten uit hout. Architecten kiezen vaker voor glas, metaal of vezelcement panelen. Composiet lijkt sterk in opkomst en ook hout is geliefd, in elk geval als uitstraling. Dat blijkt onder meer uit de vele kunststof- en vezelcementcollecties met rabatdelen en een houtstructuur, zoals Profort en Shera. Verder breiden collecties met gelamineerde houtdecors uit, zoals recent Wood Decors van Trespa.

Hout
Echt hout heeft een natuurlijke en warme uitstraling, maar opdrachtgevers schrikken terug voor toepassing, vanwege de gevoeligheid voor weersinvloeden en het onderhoud. Het duurzame tropisch hardhout is een beladen product. Hout kan echter aan veel eisen voldoen. Er is steeds meer FSC gecertificeerd hout beschikbaar. Door te letten op de duurzaamheidsklassen kan men zien hoe goed een houtsoort bestand is tegen de weersomstandigheden, met name tegen vocht. Hout in klasse 1, 2 en eventueel 2-3 kan onbehandeld als gevelmateriaal worden toegepast. In deze klassen vallen bijvoorbeeld western red cedar, robinia en eiken. Ze zijn alle met FSC- en PEFC-keurmerk te verkrijgen. Houtsoorten in klasse 3, 4 of 5 moeten worden geschilderd of verduurzaamd voor het als gevelmateriaal kan worden toegepast. Verduurzaamd hout valt in klasse 2 en gaat vijftien tot vijfentwintig jaar mee. Hout dat door thermische modificatie is verduurzaamd, zoals Modiwood (Fetim International) en Platonium (Plato International), lijkt een milieuvriendelijk alternatief voor tropisch hardhout. Ook WaxedWood is geschikt als gevelbekleding: hout dat is geïmpregneerd en behandeld met was.

Kunststof
Rabatdelen zijn verkrijgbaar in kunststof en vezelcement met een houtstructuur die zeer overtuigend kan zijn. Een kunststof als pvc heeft voor velen een negatieve bijklank, terwijl delen uit pvc bijzonder duurzaam, onderhoudsvriendelijk en eenvoudig te verwerken zijn. Verder is pvc kleurecht, vlamdovend en 100% recyclebaar. Door de onderhoudsvrije afwerking hoeven kunststofplaten niet te worden geverfd. Dat maakt ze ook geschikt voor toepassing op moeilijk bereikbare plaatsen. Ze worden uitgevoerd in tal van kleuren en structuren.

Metaal
De keuze voor metalen gevelbekleding is veelal een esthetische, maar ze heeft ook praktische voordelen. Metaal is duurzaam, kan worden hergebruikt en vergt weinig onderhoud. Zink, koper en aluminium zijn bovendien licht van gewicht. Nadat er veel te doen is geweest over de schadelijke effecten van de uitloging van zink, koper en lood, lijkt zink als gevelbekleding weer enigszins meer te worden toegepast. Uit onderzoek bleek dat de genoemde metalen zich hechten aan kleine slibdeeltjes in het oppervlaktewater. De mate waarin de deeltjes giftig zijn voor mens en milieu is echter onduidelijk. Men weet dat een gering aantal metaaldeeltjes een geringe negatieve invloed en een grote concentratie van deeltjes zeker een slechte invloed hebben. Het grijze middengebied is echter erg groot. SenterNovem stelt dat er geen wetenschappelijke grond is om het gebruik in de bouw af te raden. Bovendien heeft de verminderde zuurgraad van de regen ook de uitloging verminderd.

Toch willen waterbeheerders en gemeenten de concentraties in het oppervlaktewater verminderen en wensen alternatieven. Bij metalen bouwdelen uit het zicht zijn gecoate metalen een mogelijkheid. Bij gevelbekleding kan men kiezen voor aluminium of verzinkt en gemoffeld staalplaat, dat de kleur van zink benadert. De legering titaanzink vermindert de uitloging, maar volgens SenterNovem niet substantieel. De belangrijkste Europese fabrikanten van bouwzink leveren geprepatineerd zink. Patineren vermindert de uitloging, maar verloopt op natuurlijke wijze ze er langzaam. Elke fabrikant heeft een eigen tint geprepatineerd zink. NedZink levert het materiaal bijvoorbeeld in een licht grijs. De onderneming heeft ook zink met een ‘backside coating’ die montage direct op de isolatie mogelijk maakt, zonder spouw en eventueel met een dampdoorlatende folie.

Composiet
Desgevraagd constateren leveranciers een sterke opkomst van composietmateriaal. De verzamelnaam kan feitelijk elk samengesteld materiaal aanduiden. Zo is Steni een composiet gevelplaat van een met glasvezel versterkte polymeercomposiet, Platibond een composiet sandwichplaat met een kern van polyethyleen en aan weerszijden een metalen bekleding en Petrarch is een composiet gevelpaneel dat bestaat uit een mengsel van natuurlijke mineralen, pigmenten, hars en een glasvezel wapening. Over het algemeen zijn kunststof vezels gecombineerd met kunststof hars. De voordelen van composietmaterialen zijn het lichte gewicht, een geringe werking, flexibiliteit en een eenvoudige bewerking. Composiet gevelbekleding is goed bestand tegen de wisselende weersinvloeden, en de achterconstructie kan eenvoudig zijn.

Kleur
Om opwarming van de gevelbekleding te voorkomen, valt de keuze vaak op lichtere, sterker reflecterende tinten. Bij donkerder kleuren is er een grotere kans op werken en bij schuimmateriaal zelfs het bobbelen van panelen. Daarnaast zijn donkere pigmenten gevoeliger voor UV-straling en verkleuring. Het gebruik van de juiste pigmenten in een hoge dichtheid maakt donkerder kleuren geen probleem. Profort van Fetim Professional bijvoorbeeld bevat een pigment dat warmte reflecteert.

Klik hier voor een eerder redactioneel artikel over gevelbekleding

Trefwoorden

petrarch

1	MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’ vrijdag, 26 juni
2	West 8 ontwerpt drijvend park aan zuidkant Rotterdamse Rijnhaven woensdag, 24 juni
3	Onderzoek: Nederlandse tuinen voor bijna helft versteend dinsdag, 23 juni
4	Geschakeld villa-ensemble van Pieter Bedaux siert nieuw landgoed donderdag, 25 juni
5	Frederik Pöll transformeert pakhuis tot museum en woningen woensdag, 24 juni

Andere nieuwsberichten

Shift ontwerpt twee gebouwen in Amsterdamse nieuwbouwbuurt Ravel

Vandaag, 15:10

Shift architecture urbanism is geselecteerd voor het ontwerp van twee gebouwen op kavel J op de Zuidas in Amsterdam.

Architectuurcentrum Aorta in actie tegen schrappen gemeentelijke subsidie

Vandaag, 13:00

In het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente Utrecht schrappen de partijen PRO en D66 de subsidie voor architectuurcentrum Aorta en de Rietveldprijs/Truus Schröderprijs.

BNA op zoek naar nieuwe voorzitter

Vandaag, 10:48

Geïnteresseerden kunnen uiterlijk zondag 16 augustus reageren op de vacature die de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus heeft uitgeschreven.

Huis op een Duin van Unknown Architects nestelt zich in het landschap

26 juni, 3:58

De private vakantiewoning is de tweede die het bureau op Terschelling ontwierp

Kabinet: uiterlijk eind 2027 mag kleine stikstofuitstoot weer

Vandaag, 14:01

Nu ligt de grens vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is zo laag, dat in de praktijk altijd een vergunning nodig is voor uitstoot.

Zeeland beproeft nieuwe technologie om luchtkwaliteit te meten

26 juni, 11:43

Het systeem houdt in dat meetgegevens van sensoren op de grond worden gecombineerd met gegevens van Europese satellieten, historische data en meteorologische informatie.