Jørn Utzon overleden

1 december 2008, 12:14

De Deense architect en winnaar van de Pritzker-prijs Jørn Utzon is op 90-jarige leeftijd in zijn woonplaats Aalborg overleden. Voor het grote publiek is zijn naam vooral verbonden aan het wereldberoemde operagebouw aan de haven van het Australische Sydney.

Utzon kreeg de opdracht in 1957, maar stapte voor voltooiing van het opvallende bouwwerk uit het project. Dit voorjaar presenteerde Utzon nog samen met Richard Johnson een ontwerp voor het nieuwe interieur van het operahuis. Naast de markante cultuurtempel in Australië ontwierp Utzon onder meer het theater van Zürich, het parlementsgebouw in Koeweit en de Bagsvaerdkerk in Kopenhagen. Hij ontwierp ook twee fameuze woonhuizen op Mallorca, het eiland waarop hij veertig jaar heeft gewoond. De meeste projecten zijn evenwel uitgevoerd in zijn thuisland Denemarken.

Lange tijd stond de schijnwerperschuwe Utzon bekend als one hit wonder. Pas recent hebben de architectuurvorsers de kracht en variëteit van zijn eigenzinnige oeuvre ontdekt. In 2003 won de Deense architect de prestigieuze Pritzker-prijs, op 84-jarige leeftijd. Een begeleidend essay van de architectuurhistoricus Kenneth Frampton is illustratief in de omslag in waardering voor Utzons werk. Frampton verexcuseert zich in het essay voor het feit dat elke verwijzing naar Utzon ontbreekt in de eerste druk van zijn invloedrijke handboek Moderne Architectuur: Een Kritische Geschiedenis. “Een dergelijke omissie lijkt nu niet te verontschuldigen,” aldus een berouwvolle Frampton.

De bronnen waar Utzon uit putte, waren even divers als zijn bouwkunstige uitingen. Hij liet zich inspireren door de Chinese, Japanse en Islamitische architectuur, maar ook door de machtige bouwwerken van de Maya’s en de eigen Scandinavische architectuur. Tegelijk is ook de beïnvloeding door modernisten als Alvar Aalto en Frank Lloyd Wright zichtbaar in het werk van Deen.

Het creatieve talent van Utzon kwam niet uit de lucht vallen. Zijn vader was een gevierde scheepsontwerper; zijn oom een beeldhouwer en professor aan de kunstacademie. Beide mannen zijn van grote invloed geweest op de jonge Utzon, die ook op latere leeftijd zijn architectuur graag vergeleek met schepen en sculpturen.

De familielijn van kunstenaars en architecten eindigt niet met het overlijden van Jørn Utzon, maar wordt voortgezet door diens kinderen en kleinkinderen. Het architectenbureau Utzon Architecten wordt al sinds lange tijd bestierd door zijn twee zoons, Jan en Kim. Dochter Lin, kunstenares, werkt dikwijls samen met de architecten. Ook een derde generatie Utzons - de zoon en de dochter van Jan - is werkzaam in de architectuur.

Trefwoorden

sydney opera house utzon pritzker architecture prize jørn utzon

1	MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’ vrijdag, 26 juni
2	Onderzoek: Nederlandse tuinen voor bijna helft versteend dinsdag, 23 juni
3	West 8 ontwerpt drijvend park aan zuidkant Rotterdamse Rijnhaven woensdag, 24 juni
4	Geschakeld villa-ensemble van Pieter Bedaux siert nieuw landgoed donderdag, 25 juni
5	Frederik Pöll transformeert pakhuis tot museum en woningen woensdag, 24 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Opknapbeurt voor Sydney Opera House

11 augustus 2016

3XN ontwerpt toren nabij Sydney Opera House

25 september 2014

Jaaroverzicht 2008 - In memoriam

24 december 2008

Nieuw interieur voor Sydney Opera House

3 april 2008

Jorn Utzon winnaar Pritzker Prize 2003

9 april 2003

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Shift ontwerpt twee gebouwen in Amsterdamse nieuwbouwbuurt Ravel

Gisteren, 15:10

Shift architecture urbanism is geselecteerd voor het ontwerp van twee gebouwen op kavel J op de Zuidas in Amsterdam.

Architectuurcentrum Aorta in actie tegen schrappen gemeentelijke subsidie

Gisteren, 13:00

In het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente Utrecht schrappen de partijen PRO en D66 de subsidie voor architectuurcentrum Aorta en de Rietveldprijs/Truus Schröderprijs.

BNA op zoek naar nieuwe voorzitter

Gisteren, 10:48

Geïnteresseerden kunnen uiterlijk zondag 16 augustus reageren op de vacature die de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus heeft uitgeschreven.

Huis op een Duin van Unknown Architects nestelt zich in het landschap

26 juni, 3:58

De private vakantiewoning is de tweede die het bureau op Terschelling ontwierp

Kabinet: uiterlijk eind 2027 mag kleine stikstofuitstoot weer

Gisteren, 14:01

Nu ligt de grens vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is zo laag, dat in de praktijk altijd een vergunning nodig is voor uitstoot.

Zeeland beproeft nieuwe technologie om luchtkwaliteit te meten

26 juni, 11:43

Het systeem houdt in dat meetgegevens van sensoren op de grond worden gecombineerd met gegevens van Europese satellieten, historische data en meteorologische informatie.