Energiegevels - Intro

9 oktober 2008, 16:17

Het belang van het efficiënt omgaan met natuurlijke hulpbronnen kan door niemand meer worden ontkend. Daarom worden nieuwe vormen van energiewinning en energiebesparing ontwikkeld. Zo kan grote winst behaald worden met de gevel van gebouwen.

De veranderingen van het klimaat, de groei van de wereldbevolking en het dreigende tekort aan fossiele brandstoffen zijn onderdelen van een nijpend mondiaal energieprobleem. In de Nederlandse situatie kan het probleem alleen worden opgelost wanneer op termijn elke burger, in elke sector van het bedrijfsleven en de overheid, een bijdrage levert aan een reductie van de energievraag. De realisatie van duurzame, soms zelfs intelligente gebouwen is de eerste stap in deze richting. Er zal echter nog veel meer geïnnoveerd moeten worden om meer dan een marginale winst op de energetisch balans te kunnen boeken. Het is noodzakelijk dat voor elk (groot) gebouw een doordacht klimaatconcept wordt ontwikkeld. Binnen dat concept is een belangrijke taak voor de gevel weggelegd. Via de gevel kan het inwendig energieverlies worden gereduceerd en kan bovendien energie worden opgewekt en opgeslagen. Bovendien kan de gevel voorzien in een reeks eisen van comfort, die gebruikers aan een gebouw stellen.

In de praktijk blijkt dat voor het operationaliseren van nieuwe concepten een gezamenlijke inspanning nodig is. De (technische) kennis van gevelsystemen staat in Nederland op een hoog niveau, maar is vooralsnog teveel versnipperd. Tekenend voor de situatie is dat een architectenbureau als Cepezed, ondanks een langdurige inspanning, tot nu toe alleen proefondervindelijk resultaten heeft weten te boeken in de vernieuwing van het gevelontwerp.

De geïntegreerde gevelsystemen vereisen een multidisciplinaire samenwerking. Deze kan alleen slagen als het ontwikkelingsproces goed wordt begeleid en ingericht. Ook dient de aanbesteding zodanig gestructureerd te worden dat levensvatbare systemen geen vroegtijdige dood sterven door onhaalbare planningen.

Voor de energiewinning in de buitenzijde van het gebouw werd tot in de jaren negentig gebruik gemaakt van panelen en folie die zonlicht omzetten in elektriciteit en warmte. Deze elementen werden voornamelijk op daken aangebracht. Terwijl de fotovoltaïsche technieken een snelle ontwikkeling doormaakten en een steeds hoger rendement gaven – met name door de toepassing van de organische cel – verschoof het accent van additionele naar integrale concepten. Een voorbeeld daarvan was de klimaatgevel. Steeds vaker werden de bouwfysische aspecten van de gevel in samenhang bekeken en de daaraan verbonden mogelijkheden van energiewinning en energiebesparing verkend. De meeste extreme uitkomst van deze ontwikkeling is dat alle installaties en functies worden opgenomen in de gevel. Anders geformuleerd: de voortschrijdende evolutie van techniek en wetenschap maakt het mogelijk volledig geïntegreerde gevelmachines te produceren waarin geometrie, mechanica, bouwfysica, materiaalkunde, techniek, esthetiek en economie samenkomen. Dit is een theoretisch model waarin ook verdere ontwikkelingen van de domotica noodzakelijk worden verondersteld. En uiteraard zal er nooit één type gevelsysteem worden ontworpen dat alle problemen kan oplossen. Bovendien vraagt elke situatie nu eenmaal om een eigen oplossing.

De hier gepresenteerde gevelsystemen markeren belangrijke stappen in de ontwikkeling van totaalconcepten voor de gevel. Tevens wordt duidelijk dat er sprake is van verwante, maar ook uiteenlopende concepten. Zo worden met de E² gevel energieopwekking, zonwering en ventilatie gecombineerd. De Smart Facade doet dit ook, maar lost de klimaatbeheersing op een andere manier op. De Zuidkas kwam voort uit een specifieke opgave en is het resultaat van een nog veelomvattender concept, waarin de gebouwhuid niettemin een zeer wezenlijk onderdeel vormt.

De drie hier getoonde projecten zijn als gevelsysteem minder omvattend, maar markeren ook de overgang naar de integrale concepten. De voorbeelden bewijzen dat esthetiek zeker geen ondergeschikte rol speelt. Bindende factor is de inzet van fotovoltaïsche cellen om energie te winnen uit zonlicht. Het project in Beijing onderscheidt zich van de projecten in Heerlen en Parijs, doordat het de opgewekte energie ook weer naar de omgeving uitstraalt.

Overzicht projecten
Schüco specialiseert zich sinds enige tijd in innovatieve gevelsystemen en onderdelen van de gevel. Het bedrijf heeft recentelijk een model ontwikkeld voor een zogenaamde intelligente gevel. Daarin zijn gecombineerd: energieopslag, CO2-reductie, automatisering, veiligheid, rationele montage en esthetische vormgeving. De gevel wordt gemonteerd vóór de verdiepingsvloer, zodat beglazing over de volledige hoogte van de ruimte mogelijk is. Meer...

Productenlijst:
De De E²-gevel
De Smart Facade

Projectenlijst:
De Zuidkas
GreenPix Zero Energy Media Wall, Beijing
Parkstad Limburg Theater, Heerlen
Hotel Industrial, Parijs

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst dinsdag, 16 juni
3	NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas maandag, 15 juni
4	Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp dinsdag, 16 juni
5	Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM* maandag, 15 juni

Andere nieuwsberichten

Archiprix levert vijf winnende inzendingen op

Gisteren, 15:53

De jury kende twee eerste en drie tweede prijzen toe uit een totaal van 26 ingezonden projecten.

Winnaars Tilburg Architectuurprijs 2026 bekend

Gisteren, 10:43

De vakjury koos unaniem voor Krisjkrasjkresj, een kinderdagverblijf in een voormalige wasserij. De publieksprijs was voor Ketelhuis Spoorzone, naar ontwerp van BURO013 Architecten.

Transformatie Sloterdijk krijgt verder vorm met bouw van 313 woningen

18 juni, 1:30

De herontwikkeling voorziet in een gemengd woonprogramma met aandacht voor groen, gezond en toekomstbestendig wonen.

Rotterdam start digitale kaartenbak en kavels voor wooncoöperaties

18 juni, 12:35

Initiatiefnemers voor een wooncoöperatie kunnen zich in Rotterdam vanaf 18 juni 2026 inschrijven voor een digitale ‘kaartenbak’. Ze kunnen zich daarmee aanmelden voor beschikbare kavels voor coöperatief wonen.

Katwijkse raad zet deur open voor miljardenfabriek Eli Lilly

Gisteren, 09:34

De overheden investeren tevens gezamenlijk ruim honderd miljoen euro in de bereikbaarheid van het gebied.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

16 juni, 3:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.