'Saenredam geeft verkeerd beeld interieur kerk'

25 augustus 2008, 11:48

Kerkenschilder Pieter Saenredam geeft een verkeerd beeld van het interieur van protestantse kerken in de zeventiende eeuw. Die kerken waren lang niet zo sober als hij het voorstelt. De wanden waren vaak beschilderd en de kerk hing vol versieringen als rouwborden, schilden en scheepjes.

Dat zegt Wim Meulenkamp, wetenschappelijk medewerker van de Stichting Kerkelijk Kunstbezit Nederland (SKKN), die honderden interieurs van protestantse kerken heeft onderzocht. Die interieurs zijn voor hem vergelijkbaar met de pronkkamers van grachtenpanden en in kastelen.

Pas in de negentiende eeuw werden de interieurs sober. De witkwast ging over wandschilderingen en andere versieringen gingen de kerk uit. Waarschijnlijk was dat streven naar versobering een reactie op het ontstaan van hervormingsbewegingen als de Afscheiding en het Reveil, die de nadruk legden op de geloofsbeleving.

Saenredam schilderde bijvoorbeeld de Sint Bavo in Haarlem. Het interieur is wit en leeg, maar uit een prent uit dezelfde tijd blijkt dat in de kerk vele rouwborden hingen. Evenmin had de schilder oog voor de zerken op de grond. Vermoedelijk liet de schilder alles weg om de leegte van het gebouw weer te geven.

De protestantse kerk was volgens Meulenkamp in de zeventiende en achttiende eeuw het centrum van het stads- en dorpsleven. Mensen ontmoetten er elkaar, wandelden er rond met hun hond en onderhandelden er. De brandweer moest naar de kerk om de brandspuit te halen. Iedereen, ook rooms-katholieken en doopsgezinden, werd er begraven.

Katholieke kerken hadden die functie van centrum van het dorpsleven niet; die waren uitsluitend bestemd voor de eredienst.
Bron: ANP

Trefwoorden

interieur wim meulenkanmp sint bavo pieter saenredam stichting kerkelijk kunstbezit nederland kerk

1	Tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum rond 50 jaar BPD Kunstcollectie dinsdag, 5 mei
2	Uitkijkradartoren van RO&AD Architecten bereikt hoogste punt dinsdag, 5 mei
3	Negentiende-eeuwse woningen in Feijenoord gered door er kluswoningen van te maken maandag, 4 mei
4	Symposium rond het ontwerp van scholen – standaardisatie versus maatwerk woensdag, 6 mei
5	Woonhuis met groen geglazuurde gevelstenen voor Buiksloterham woensdag, 6 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Boek biedt diepgaand inzicht in (bouw)geschiedenis St.-Bavokerk Haarlem

28 september 2021

Kerk heeft mooiste interieur Haarlemmermeer

25 juni 2007

Andere nieuwsberichten

Jeroen de Willigen wordt stadsbouwmeester van Antwerpen

Gisteren, 15:31

Op 1 juli begint hij aan zijn vijfjarige periode in de Vlaamse stad. De Willigen blijft verbonden aan zijn bureau De Zwarte Hond, zijn voorzitterschap van de BNA zal hij uiterlijk 1 januari volgend jaar opgeven.

Oorspronkelijke uitgangspunten leidend bij renovatie Patrimonium’s Hof

Gisteren, 14:42

In opdracht van Hef Wonen werkten Mainport Putter & Partners en SmitsRinsma met veel zorg aan Rotterdamse historisch ensemble.

DP6 en i29 transformeren oude HBS in Utrecht tot onderkomen SSR

Gisteren, 13:44

In Utrecht is de voormalige HBS aan de Catharijnesingel getransformeerd tot het nieuwe onderkomen van SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie.

Jaarboek Architectuur in Nederland 2025/2026 gepresenteerd

7 mei, 9:15

In de 39e editie van het architectuurjaarboek heeft de redactie 25 projecten uitgelicht, waaronder het gebouw dat de cover siert: SAWA door Mei architects and planners.

Nieuwe coalitie Moerdijk hamert op duidelijkheid en compensatie

Gisteren, 16:27

Er wordt al langere tijd gesproken over opheffing van het Brabantse dorp Moerdijk, een van de elf kernen van de gemeente.

Noorden gaat onderzoeken hoe regio kan bijdragen aan Lelylijn

Gisteren, 12:09

De politiek praat al jaren over de Lelylijn, maar het loopt vast op de kosten.

BAM denkt mee te profiteren van toenemende defensie-uitgaven

7 mei, 3:38

Bouwconcern BAM denkt mee te kunnen profiteren van de energietransitie en toenemende defensie-uitgaven van de overheid.

ABN AMRO: tweedeling koper en huurder op woningmarkt groeit

7 mei, 11:30

Volgens deskundigen van de bank is wonen de laatste jaren over de gehele linie betaalbaarder geworden. Echter, vooral zittende huiseigenaren profiteren.