Excursie: landgoed Amelisweerd

10 september 2003, 9:05

Zondag 21 september 11.00 uur

De meeste mensen kennen Amelisweerd als een tot recreatiegebied uitgegroeid natuurgebied met een gezellig pannenkoekenhuis. Maar ook uit de zeventiger jaren waarin de plannen voor de beruchte A27 werden gemaakt en tegenstanders zich aan bomen ketenden. Een groot deel van het gebied werd echter in de middeleeuwen aangelegd als park dat onderdeel uitmaakte van drie verschillende landgoederen. Amelisweerd dankt zijn naam aan Amelis de Insula, een ridder die zich in 1224 aan de Kromme Rijn vestigde. Er is nauwelijks iets bekend van de oude bebouwing van de ridderhofstad Oud Amelisweerd. Wel van de bouw van een statig classicistisch landhuis in 1770. Binnen noch buiten valt de bouwheer een teveel aan krullen en tierlantijnen te verwijten. Dit gebouw en grote delen van het oorspronkelijke interieur zijn bewaard gebleven, vooral het prachtige 18e eeuws Chinese behang. Bij de bouw diende een stadshuis aan de Wittevrouwenstraat als voorbeeld. In de tuinen is de overgang van de Rococo stijl naar de vroege landschapsstijl duidelijk zichtbaar.

Het landgoed wordt geflankeerd door de landhuizen Nieuw Amelisweerd en Rhijnauwen. De naam Rhijnauwen is waarschijnlijk afgeleid van een oud woord voor de natte weidegronden langs de Rijn, genaamd ‘auen’. In de eerste helft van de 14e eeuw waren de leden van het geslacht Van Lichtenberg de eigenaar. Deze familie was destijds een van de machtigste families van Utrecht en bezat tevens ‘Groot Lichtenberg’ dat tegenwoordig deel uitmaakt van het stadhuis van Utrecht. Ook Rhijnauwen is in de 18e eeuw in een sobere classicistische stijl verbouwd. Hier is echter de geschiedenis als verdedigbare ridderhofstad nog duidelijk zichtbaar. Naast het hoofdhuis bevinden zich het poort/dienstgebouw uit de 18e eeuw. Via de onderdoorgang en een bruggetje krijgen bezoekers nog een indruk van de gracht die ooit de voorburcht omgaf. Vlak voor de stalgebouwen is nog een duiventoren zichtbaar, die inmiddels tot woonruimte verbouwd.

Nieuw-Amelisweerd ontstond door het opsplitsen van de waard Amelisweerd in Oud en Nieuw Amelisweerd. Ook de boerenhofsteden de Boeije en de Kleine Kuil en zes woningen maakten deel uit van het gebied. In 1810 komen beide delen in het bezit van koning Lodewijk Napoleon. Op Nieuw-Amelisweerd wilde hij zijn manschappen vestigen en zelf wilde hij op Oud-Amelisweerd gaan wonen. In Nieuw Amelisweerd is de latere landschapsstijl van rond 1860 te herkennen. De drie landhuizen hebben nu verschillende functies als jeugdherberg (Rhijnauwen), museum/bewoning (Oud Amelisweerd) en appartementen (Nieuw Amelisweerd). Naast een beknopte geschiedenis van de landgoederen gaat de excursie in op de hedendaagse bestemmingen van dit soort 17e eeuwse landhuizen. De wandeling start in Bezoekerscentrum Oud Amelisweerd Koningslaan 11A.

Deelname excursie:
euro 7,50 ; vrienden van Aorta, studenten en U-pas-houders: euro 6,25
Aanvang:
11.00 uur
Duur:
ca. 1,5 uur
Vertrek:
Bezoekerscentrum Oud Amelisweerd Koningslaan 11A
Inschrijving en informatie:
Van tevoren reserveren is noodzakelijk. U kunt zich per e-mail opgeven (tours@aorta.nu), maar ook telefonisch of aan de balie. Reserveren is mogelijk tot en met zaterdag 20 september a.s.
Bron: Aorta

Trefwoorden

landschapsstijl oud

1	Wie betaalt de klimaattransitie? donderdag, 28 mei
2	Masterplan voor verdichting rond station Haarlem Spaarnwoude vastgesteld donderdag, 28 mei
3	Kronospan heeft een designcentrum in Milaan donderdag, 28 mei
4	Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen dinsdag, 26 mei
5	Wasl Tower van UNS pronkt met hoge keramische gevel donderdag, 28 mei

Andere nieuwsberichten

Serge Schoemaker creëert loftwoning in Amsterdams grachtenpand

Vandaag, 15:44

Op de eerste verdieping van rijksmonumentaal grachtenhuis aan de Lauriergracht in Amsterdam heeft Serge Schoemaker Architects een appartement verbouwd.

Oud-Zaans koopmanshuis met zeldzame behangsels krijgt nieuwe bestemming

Vandaag, 14:29

Hendrick de Keyser Monumenten is sinds 26 mei eigenaar van het voormalige raadhuis en koopmanshuis aan de Lagedijk in Zaandijk. Het pand geeft een zeldzaam compleet beeld hoe Zaanse kooplieden woonden in de 18e en vroege 19e eeuw.

Julia Vytopil wordt nieuwe directeur Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Vandaag, 11:22

Zij volgt per 1 september Syb Groeneveld op, wiens tweede en laatste termijn dan afloopt.

Tien ontwerpteams geselecteerd voor volgende fase Nationaal Slavernijmuseum

Vandaag, 10:14

De teams zijn gekozen uit een groot aantal nationale en internationale inzendingen, meldt de gemeente Amsterdam.

Kabinet werkt aan komst landelijke grondbank

Vandaag, 13:47

Zo'n organisatie zou grond opkopen om achter de hand te houden voor publieke plannen.

Kabinet voelt zich ondersteund door klimaatadviezen burgerberaad

Vandaag, 12:17

“De samenleving en het kabinet werken in dezelfde richting”, concludeert klimaatminister Stientje van Veldhoven

Minder nieuwbouwwoningen in eerste kwartaal dan 2025

29 mei, 11:06

Er zijn ruim 13.700 nieuwbouwwoningen opgeleverd in het eerste kwartaal van het jaar, meldt het CBS

D66 begint in debat over 'IJstad' in Markermeer, anderen kritisch

29 mei, 9:10

Een nieuwe drijvende stad genaamd 'IJstad' in het Markermeer, daarvoor vroeg D66-Kamerlid Robert van Asten donderdag aandacht in een debat over woningbouw. "De techniek ligt er, het wachten is op de politiek."