Excursie: landgoed Amelisweerd

10 september 2003, 9:05

Zondag 21 september 11.00 uur

De meeste mensen kennen Amelisweerd als een tot recreatiegebied uitgegroeid natuurgebied met een gezellig pannenkoekenhuis. Maar ook uit de zeventiger jaren waarin de plannen voor de beruchte A27 werden gemaakt en tegenstanders zich aan bomen ketenden. Een groot deel van het gebied werd echter in de middeleeuwen aangelegd als park dat onderdeel uitmaakte van drie verschillende landgoederen. Amelisweerd dankt zijn naam aan Amelis de Insula, een ridder die zich in 1224 aan de Kromme Rijn vestigde. Er is nauwelijks iets bekend van de oude bebouwing van de ridderhofstad Oud Amelisweerd. Wel van de bouw van een statig classicistisch landhuis in 1770. Binnen noch buiten valt de bouwheer een teveel aan krullen en tierlantijnen te verwijten. Dit gebouw en grote delen van het oorspronkelijke interieur zijn bewaard gebleven, vooral het prachtige 18e eeuws Chinese behang. Bij de bouw diende een stadshuis aan de Wittevrouwenstraat als voorbeeld. In de tuinen is de overgang van de Rococo stijl naar de vroege landschapsstijl duidelijk zichtbaar.

Het landgoed wordt geflankeerd door de landhuizen Nieuw Amelisweerd en Rhijnauwen. De naam Rhijnauwen is waarschijnlijk afgeleid van een oud woord voor de natte weidegronden langs de Rijn, genaamd ‘auen’. In de eerste helft van de 14e eeuw waren de leden van het geslacht Van Lichtenberg de eigenaar. Deze familie was destijds een van de machtigste families van Utrecht en bezat tevens ‘Groot Lichtenberg’ dat tegenwoordig deel uitmaakt van het stadhuis van Utrecht. Ook Rhijnauwen is in de 18e eeuw in een sobere classicistische stijl verbouwd. Hier is echter de geschiedenis als verdedigbare ridderhofstad nog duidelijk zichtbaar. Naast het hoofdhuis bevinden zich het poort/dienstgebouw uit de 18e eeuw. Via de onderdoorgang en een bruggetje krijgen bezoekers nog een indruk van de gracht die ooit de voorburcht omgaf. Vlak voor de stalgebouwen is nog een duiventoren zichtbaar, die inmiddels tot woonruimte verbouwd.

Nieuw-Amelisweerd ontstond door het opsplitsen van de waard Amelisweerd in Oud en Nieuw Amelisweerd. Ook de boerenhofsteden de Boeije en de Kleine Kuil en zes woningen maakten deel uit van het gebied. In 1810 komen beide delen in het bezit van koning Lodewijk Napoleon. Op Nieuw-Amelisweerd wilde hij zijn manschappen vestigen en zelf wilde hij op Oud-Amelisweerd gaan wonen. In Nieuw Amelisweerd is de latere landschapsstijl van rond 1860 te herkennen. De drie landhuizen hebben nu verschillende functies als jeugdherberg (Rhijnauwen), museum/bewoning (Oud Amelisweerd) en appartementen (Nieuw Amelisweerd). Naast een beknopte geschiedenis van de landgoederen gaat de excursie in op de hedendaagse bestemmingen van dit soort 17e eeuwse landhuizen. De wandeling start in Bezoekerscentrum Oud Amelisweerd Koningslaan 11A.

Deelname excursie:
euro 7,50 ; vrienden van Aorta, studenten en U-pas-houders: euro 6,25
Aanvang:
11.00 uur
Duur:
ca. 1,5 uur
Vertrek:
Bezoekerscentrum Oud Amelisweerd Koningslaan 11A
Inschrijving en informatie:
Van tevoren reserveren is noodzakelijk. U kunt zich per e-mail opgeven (tours@aorta.nu), maar ook telefonisch of aan de balie. Reserveren is mogelijk tot en met zaterdag 20 september a.s.
Bron: Aorta

Trefwoorden

landschapsstijl oud

1	NYMA Watertoren getransformeerd tot ontmoetingsplek van makersplaats in Nijmegen dinsdag, 4 augustus
2	Vakwerk Architecten draagt met Camden Town bij aan Hyde Park vrijdag, 7 augustus
3	Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op dinsdag, 4 augustus
4	Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd woensdag, 5 augustus
5	Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV donderdag, 6 augustus

Andere nieuwsberichten

Redactie Jaarboek Architectuur in Nederland zoekt projecten voor jubileumeditie

Vandaag, 11:20

De veertigste editie van het jaarboek krijgt een bijzonder karakter, waarbij wordt teruggeblikt op de afgelopen veertig jaar én vooruitgekeken naar de toekomst. Dast meldt nai010 uitgevers.

De Playlist: Sebastian Janusz is klassiek pianist en componist

Vandaag, 09:15

In de twaalfde aflevering van onze zomerserie spreken we met Sebastian Janusz, senior architect bij Rijnboutt die tevens optreedt als pianist en muziekstukken componeert.

Vakwerk Architecten draagt met Camden Town bij aan Hyde Park

7 augustus, 11:37

Het nieuwe woningblok maakt deel uit van de stedenbouwkundige ontwikkeling Hyde Park in Hoofddorp.

Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV

6 augustus, 10:06

In het verticale dorp heeft iedere winkel, restaurant en culturele ruimte zijn eigen volume met voordeur aan een verticale openbare ruimte.

Vastgoedadviseur: nog jaren minder huurhuizen door verkoopgolf

Vandaag, 10:09

Dat leidt vooral voor studenten en jonge starters die een huis zoeken tot grote problemen, verwacht CBRE.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Rijkswaterstaat spreekt van uitzonderlijke situatie door droogte

4 augustus, 5:45

Ook de komende weken zal het droger en warmer dan gemiddeld blijven. Rijkswaterstaat spreekt in zijn wekelijkse droogtemonitor van een uitzonderlijke situatie.

VMN media neemt Vastgoedjournaal over

4 augustus, 10:05

Met de overname komt het vastgoedplatform onder een dak met andere vakmedia, waaronder Vastgoedmarkt, Cobouw en De Architect.

Rijn bij Lobith staat op laagste peil ooit gemeten

31 juli, 4:45

Rijkswaterstaat verwacht dat de stand van de Rijn de komende dagen nog verder zal zakken. Ook de hoeveelheid water die vanuit Duitsland het land binnenstroomt is met 692 kubieke meter per seconde extreem laag.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.

Ga naar het nieuws-archief