Excursie: landgoed Amelisweerd

24 juli 2003, 9:31

Zondag 10 augustus 11.00 uur

De meeste mensen kennen Amelisweerd als een tot recreatiegebied uitgegroeid natuurgebied met een gezellig pannenkoekenhuis. Maar ook uit de zeventiger jaren waarin de plannen voor de beruchte A27 werden gemaakt en tegenstanders zich aan bomen ketenden. Een groot deel van het gebied werd echter in de middeleeuwen aangelegd als park dat onderdeel uitmaakte van drie verschillende landgoederen. Amelisweerd dankt zijn naam aan Amelis de Insula, een ridder die zich in 1224 aan de Kromme Rijn vestigde. Er is nauwelijks iets bekend van de oude bebouwing van de ridderhofstad Oud Amelisweerd. Wel van de bouw van een statig classicistisch landhuis in 1770. Binnen noch buiten valt de bouwheer een teveel aan krullen en tierlantijnen te verwijten. Dit gebouw en grote delen van het oorspronkelijke interieur zijn bewaard gebleven, vooral het prachtig 18e eeuws Chinese behang. Bij de bouw diende een stadshuis aan de Wittevrouwenstraat als voorbeeld. In de tuinen is de overgang van de Rococo stijl naar de vroege landschapsstijl duidelijk zichtbaar.

Het landgoed wordt geflankeerd door de landhuizen Nieuw Amelisweerd en Rhijnauwen. De naam Rhijnauwen is waarschijnlijk afgeleid van een oud woord voor de natte weidegronden langs de Rijn, genaamd ‘auen’. In de eerste helft van de 14e eeuw waren de leden van het geslacht Van Lichtenberg de eigenaar. Deze familie was destijds een van de machtigste families van Utrecht en bezat tevens ‘Groot Lichtenberg’ dat tegenwoordig deel uitmaakt van het stadhuis van Utrecht. Ook Rhijnauwen is in de 18e eeuw in een sobere classicistische stijl verbouwd. Hier is echter de geschiedenis als verdedigbare ridderhofstad nog duidelijk zichtbaar. Naast het hoofdhuis bevinden zich het poort/dienstgebouw uit de 18e eeuw. Via de onderdoorgang en een bruggetje krijgen bezoekers nog een indruk van de gracht die ooit de voorburcht omgaf. Vlak voor de stalgebouwen is nog een duiventoren zichtbaar, die inmiddels tot woonruimte is verbouwd.

Nieuw-Amelisweerd ontstond door het opsplitsen van de waard Amelisweerd in Oud en Nieuw Amelisweerd. Ook de boerenhofsteden de Boeije en de Kleine Kuil en zes woningen maakten deel uit van het gebied. In 1810 komen beide delen in het bezit van koning Lodewijk Napoleon. Op Nieuw-Amelisweerd wilde hij zijn manschappen vestigen en zelf wilde hij op Oud-Amelisweerd gaan wonen. In Nieuw Amelisweerd is de latere landschapsstijl van rond 1860 te herkennen. De drie landhuizen hebben nu verschillende functies als jeugdherberg (Rhijnauwen), museum/bewoning (Oud Amelisweerd) en appartementen (Nieuw Amelisweerd). Naast een beknopte geschiedenis van de landgoederen gaat de excursie in op de hedendaagse bestemmingen van dit soort 17e eeuwse landhuizen, inclusief een bezoek aan de gemeenschappelijke ruimtes in Nieuw Amelisweerd. De wandeling is onder leiding van de gids Arjen Meurs, en start in Bezoekerscentrum Oud Amelisweerd Koningslaan 11A.

Deelname excursie:
euro 7,50 ; vrienden van Aorta, studenten en U-pas-houders: euro 6,25
Aanvang:
11.00 uur
Duur:
ca. 1,5 uur
Vertrek:
Bezoekerscentrum Oud Amelisweerd Koningslaan 11A
Inschrijving en informatie:
Van tevoren reserveren is noodzakelijk. U kunt zich per e-mail opgeven (tours@aorta.nu), maar ook telefonisch of aan de balie. Reserveren is mogelijk tot en met zaterdag 9 augustus a.s.

Trefwoorden

bezoekerscentrum oud augustus landschapsstijl

1	MVRDV wint prijsvraag voor Shift Embassy in Rotterdam dinsdag, 21 juli
2	Kraaijvanger Architects en Mulderblauw ontwerpen stadsentree Zuidplein in Rotterdam maandag, 20 juli
3	Oorspronkelijke gevel Huis van Delft toegepast in Utrechts appartementengebouw woensdag, 22 juli
4	Benthem Crouwel Architects levert eerste gebouw van nieuw stedelijk ensemble in Bratislava op dinsdag, 21 juli
5	Zoetermeer kiest plan UP! voor 235 woningen in centrum maandag, 20 juli

Andere nieuwsberichten

Carbon Stories organiseert debat over Shift Embassy

24 juli, 3:59

Het project en ontwerp van MVRDV maakt de tongen los. Reden voor Carbon Stories om er op donderdag 24 september een debat met voor- en tegenstanders van het project te organiseren, waaronder initiatiefnemer Don Ritzen.

Kindcentrum van Spring architecten is een paviljoen in het groen

24 juli, 2:44

Het kindcentrum Koos Meinderts staat in de Haagse wijk Loosduinen op de overgang van een woonwijk, sportvelden en een park.

LEVS verdicht Utrechtse wijk Ondiep met nieuwe woongebouwen

24 juli, 10:54

In de Utrechtse wijk Ondiep zijn naar ontwerp van LEVS architecten vier nieuwe woongebouwen gerealiseerd. Bij het sloop-nieuwbouwproject Omloop zijn 168 verouderde woningen vervangen door 273 nieuwe.

Gemeente Rotterdam zoekt architectenbureaus die project willen laten doorrekenen met CO2-rekenmethode

23 juli, 3:35

Er wordt gezocht naar 25 architectenbureaus die hun woningbouwproject willen doorrekenen met de Rotterdamse CO2-rekenmethode.

Topman Heijmans: Nederland investeert te weinig in infrastructuur

24 juli, 11:47

Nederland kan zich geen infrastructuurbeleid veroorloven dat van incident naar incident beweegt, stelt Ton Hillen.

Grote stroomaanvraag provincies voor woningbouw afgewezen

24 juli, 9:31

De netbeheerders hebben een collectieve stroomaanvraag van de provincies Utrecht en Zuid-Holland afgewezen.

Historische binnenstad Paramaribo is nu bedreigd werelderfgoed

23 juli, 1:25

De ‘degradatie’ hangt samen met de bouw van twee panden die het aanzicht van het gebied aantasten.

Team V benoemt Noortje ter Heege tot associate architect

23 juli, 11:51

Met de benoeming beloont het bureau haar uitmuntende ontwerpkwaliteiten en groeiende verantwoordelijkheden.

Hitlers geboortehuis in Oostenrijk gaat open als politiebureau

22 juli, 2:28

Het huis is voor ongeveer twintig miljoen euro gerenoveerd.

DNB: beter investeringsklimaat nodig voor bouw huurwoningen

22 juli, 9:20

DNB zegt dat de woningbouwopgave niet alleen om voldoende bouwlocaties, stikstofruimte en personeel vraagt, maar ook om aanzienlijke financiële middelen.

Ga naar het nieuws-archief