Theo Baart. Periferie

23 juni 2003, 9:23

In de fototentoonstelling Periferie staat het landschap aan de stadsrand centraal. De fotograaf Theo Baart laat aan de hand van foto’s uit Hiroshima, Parijs en Kennemerland zien hoe grond langs de rafelranden van de stad in een hoog tempo verstedelijkt. De landbouwgronden bij de steden maken plaats voor tuincentra, doe-het-zelfmarkten, autodealers, bedrijfscomplexen en drive-in restaurants. Het verleden dat in de binnenstad wordt gekoesterd en behouden, verdwijnt langs de stadsrand voorgoed. Deze tentoonstelling, bestaat uit ongeveer veertig foto’s. Dit project maakt deel uit van Land in Zicht, een reeks tentoonstellingen en evenementen over het voormalige, het huidige en het toekomstige landschap van de regio Kennemerland. Periferie
Heel lang waren open ruimtes vanzelfsprekend. Tegenwoordig kijkt bouwlustig Nederland met een schuin oog naar ieder veldje waar een boer kool laat groeien. Vooral als dat veldje in de buurt ligt van een stad. De vooruitgang manifesteert zich met tuincentra, maneges, bedrijfsruimtes, tennishallen, autodealers en drive-in restaurants. Dat alles heeft ruimte nodig, veel ruimte. Deze ontwikkeling valt niet of nauwelijks te beteugelen. Terwijl historische binnensteden zoveel mogelijk beschermd worden, krijgen bedrijven aan de rand van de stad alle vrijheid nieuwe, vaak lelijke gebouwen neer te zetten. Daar vindt een echte veldslag plaats waarbij het oude, historische landschap onomkeerbaar verdwijnt. Voor de tentoonstelling Periferie fotografeerde Theo Baart op drie plekken de stadsranden: Hiroshima, Parijs en Haarlem (Kennemerland).

Hiroshima In Japan bezocht Baart het na de oorlog herbouwde Hiroshima. Door geografische beperkingen - de zee en de bergen - kan de stad niet groeien. De omloopsnelheid van de gebouwen is erg hoog. Alles wat niet meer functioneert wordt vervangen. De traditionele dorpen langs de stad zijn geannexeerd. De plattelandsweg is randweg geworden en de winkeltjes zijn vervangen door internationale ketens.

Parijs De tweede plek, Parijs, is verbonden met het achterland door een stervormig netwerk van snelwegen. Aan de oostkant van de stad, zo’n vijftig kilometer van de Notre Dame, worden die snelwegen met elkaar verbonden door een randweg, de Francilienne. Deze route loopt langs historische dorpjes waar de Franse adel jachthuizen en proefboerderijen had. Op de knooppunten van de uitgaande snelwegen zijn verzamelplaatsen ontstaan van grote supermarkten (les grandes surfaces), hotels, bouwmarkten en garages. De historische dorpen zijn overgeleverd aan deze ontwikkeling: de dorpsstraat is nu de oprit naar supermarchés zoals Leclerc en Champion. Het centrum is de periferie geworden.

Kennemerland Tot slot fotografeerde Theo Baart tussen Overveen en Haarlem het westelijk tuinbouwgebied, een min of meer open gebied van tachtig hectare. Hier is de strijd nog onbeslist. In de 17de eeuw werd dit gebied achter de duinrand ingericht voor de tulpenteelt en de linnenblekerij. Het landschap werd aangepast aan die activiteit. Vaarten werden gegraven, paden aangelegd. Het verleden is hier nog steeds goed herkenbaar. Maar de druk op dit gebied is groot. Kleine ontwikkelingen maken duidelijk hoe kwetsbaar dit waardevolle, historische gebied is.

Theo Baart In het werk van de fotograaf Theo Baart (Amsterdam, 1957) staat de inrichting van Nederland centraal. Zo fotografeerde hij gedurende twintig jaar de veranderingen in Hoofddorp, het dorp waar hij opgroeide. In Bouwlust (1999) zijn deze foto’s gepubliceerd. Baart maakte daarnaast onder meer de fotoboeken Hollandse Interieurs (1994) en Snelweg, Highways in the Netherlands, en werkte mee aan Atlas van de verandering. Nederland herschikt (2000). In Territorium (2003) bericht hij vanuit de Bijlmermeer waar hoogbouw plaats maakt voor de laagbouw.

Land in Zicht Deze tentoonstelling maakt deel uit van het project Land in Zicht (www.landinzicht.com). Dit project, georganiseerd door Kunst en Cultuur Noord-Holland, wil het publiek kennis laten maken met het voormalige, het huidige en het toekomstige landschap van de regio Kennemerland. Land in Zicht omvat natuur- en cultuurfietsroutes. Langs deze routes zijn tal van activiteiten georganiseerd.

Tentoonstelling: Theo Baart. Periferie Periode: 21 juni t/m 17 augustus 2003
Plaats: De Hallen, Grote Markt 16, Haarlem Openingstijden: dinsdag?zaterdag 11.00? 17.00 uur zon? en feestdagen 12.00?17.00 uur Telefoon: 023 511 57 75 Fax: 023 511 57 76 E-mail dehallen@haarlem.nl Website www.dehallen.com Persinformatie: Michiel Kersten, 023 511 57 90 Persfoto’s: Elly Smit, 023 511 57 83

Trefwoorden

landschap

1	MVRDV wint prijsvraag voor Shift Embassy in Rotterdam dinsdag, 21 juli
2	Kraaijvanger Architects en Mulderblauw ontwerpen stadsentree Zuidplein in Rotterdam maandag, 20 juli
3	Bouw nieuwe publieksentree Tweede Kamer naar ontwerp van de Architekten Cie. gestart vrijdag, 17 juli
4	Oorspronkelijke gevel Huis van Delft toegepast in Utrechts appartementengebouw woensdag, 22 juli
5	Benthem Crouwel Architects levert eerste gebouw van nieuw stedelijk ensemble in Bratislava op dinsdag, 21 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

LOLA belicht stadsranden in atlas

22 maart 2011

Andere nieuwsberichten

LEVS verdicht Utrechtse wijk Ondiep met nieuwe woongebouwen

3 uur geleden

In de Utrechtse wijk Ondiep zijn naar ontwerp van LEVS architecten vier nieuwe woongebouwen gerealiseerd. Bij het sloop-nieuwbouwproject Omloop zijn 168 verouderde woningen vervangen door 273 nieuwe.

Gemeente Rotterdam zoekt architectenbureaus die project willen laten doorrekenen met CO2-rekenmethode

Gisteren, 15:35

Er wordt gezocht naar 25 architectenbureaus die hun woningbouwproject willen doorrekenen met de Rotterdamse CO2-rekenmethode.

Houten brede school in Beesd voltooid

Gisteren, 10:47

In het houten, energieneutrale gebouw zijn twee basisscholen, een kinderopvang en de bibliotheek gehuisvest. Er zijn geen harde grenzen aangebracht: de twee scholen hebben een eigen identiteit, maar delen algemene ruimten.

De Playlist: Bart Schipper brengt zijn eerste drum & bass-nummers uit

Gisteren, 09:15

In de zevende aflevering van onze zomerserie spreken we met architect Bart Schipper, die onder de naam Systemic drum & bass en jungle produceert.

Topman Heijmans: Nederland investeert te weinig in infrastructuur

2 uur geleden

Nederland kan zich geen infrastructuurbeleid veroorloven dat van incident naar incident beweegt, stelt Ton Hillen.

Grote stroomaanvraag provincies voor woningbouw afgewezen

Vandaag, 09:31

De netbeheerders hebben een collectieve stroomaanvraag van de provincies Utrecht en Zuid-Holland afgewezen.

Historische binnenstad Paramaribo is nu bedreigd werelderfgoed

Gisteren, 13:25

De ‘degradatie’ hangt samen met de bouw van twee panden die het aanzicht van het gebied aantasten.

Team V benoemt Noortje ter Heege tot associate architect

Gisteren, 11:51

Met de benoeming beloont het bureau haar uitmuntende ontwerpkwaliteiten en groeiende verantwoordelijkheden.

Hitlers geboortehuis in Oostenrijk gaat open als politiebureau

22 juli, 2:28

Het huis is voor ongeveer twintig miljoen euro gerenoveerd.

DNB: beter investeringsklimaat nodig voor bouw huurwoningen

22 juli, 9:20

DNB zegt dat de woningbouwopgave niet alleen om voldoende bouwlocaties, stikstofruimte en personeel vraagt, maar ook om aanzienlijke financiële middelen.

Ga naar het nieuws-archief