Theo Baart. Periferie

23 juni 2003, 9:23

In de fototentoonstelling Periferie staat het landschap aan de stadsrand centraal. De fotograaf Theo Baart laat aan de hand van foto’s uit Hiroshima, Parijs en Kennemerland zien hoe grond langs de rafelranden van de stad in een hoog tempo verstedelijkt. De landbouwgronden bij de steden maken plaats voor tuincentra, doe-het-zelfmarkten, autodealers, bedrijfscomplexen en drive-in restaurants. Het verleden dat in de binnenstad wordt gekoesterd en behouden, verdwijnt langs de stadsrand voorgoed. Deze tentoonstelling, bestaat uit ongeveer veertig foto’s. Dit project maakt deel uit van Land in Zicht, een reeks tentoonstellingen en evenementen over het voormalige, het huidige en het toekomstige landschap van de regio Kennemerland. Periferie
Heel lang waren open ruimtes vanzelfsprekend. Tegenwoordig kijkt bouwlustig Nederland met een schuin oog naar ieder veldje waar een boer kool laat groeien. Vooral als dat veldje in de buurt ligt van een stad. De vooruitgang manifesteert zich met tuincentra, maneges, bedrijfsruimtes, tennishallen, autodealers en drive-in restaurants. Dat alles heeft ruimte nodig, veel ruimte. Deze ontwikkeling valt niet of nauwelijks te beteugelen. Terwijl historische binnensteden zoveel mogelijk beschermd worden, krijgen bedrijven aan de rand van de stad alle vrijheid nieuwe, vaak lelijke gebouwen neer te zetten. Daar vindt een echte veldslag plaats waarbij het oude, historische landschap onomkeerbaar verdwijnt. Voor de tentoonstelling Periferie fotografeerde Theo Baart op drie plekken de stadsranden: Hiroshima, Parijs en Haarlem (Kennemerland).

Hiroshima In Japan bezocht Baart het na de oorlog herbouwde Hiroshima. Door geografische beperkingen - de zee en de bergen - kan de stad niet groeien. De omloopsnelheid van de gebouwen is erg hoog. Alles wat niet meer functioneert wordt vervangen. De traditionele dorpen langs de stad zijn geannexeerd. De plattelandsweg is randweg geworden en de winkeltjes zijn vervangen door internationale ketens.

Parijs De tweede plek, Parijs, is verbonden met het achterland door een stervormig netwerk van snelwegen. Aan de oostkant van de stad, zo’n vijftig kilometer van de Notre Dame, worden die snelwegen met elkaar verbonden door een randweg, de Francilienne. Deze route loopt langs historische dorpjes waar de Franse adel jachthuizen en proefboerderijen had. Op de knooppunten van de uitgaande snelwegen zijn verzamelplaatsen ontstaan van grote supermarkten (les grandes surfaces), hotels, bouwmarkten en garages. De historische dorpen zijn overgeleverd aan deze ontwikkeling: de dorpsstraat is nu de oprit naar supermarchés zoals Leclerc en Champion. Het centrum is de periferie geworden.

Kennemerland Tot slot fotografeerde Theo Baart tussen Overveen en Haarlem het westelijk tuinbouwgebied, een min of meer open gebied van tachtig hectare. Hier is de strijd nog onbeslist. In de 17de eeuw werd dit gebied achter de duinrand ingericht voor de tulpenteelt en de linnenblekerij. Het landschap werd aangepast aan die activiteit. Vaarten werden gegraven, paden aangelegd. Het verleden is hier nog steeds goed herkenbaar. Maar de druk op dit gebied is groot. Kleine ontwikkelingen maken duidelijk hoe kwetsbaar dit waardevolle, historische gebied is.

Theo Baart In het werk van de fotograaf Theo Baart (Amsterdam, 1957) staat de inrichting van Nederland centraal. Zo fotografeerde hij gedurende twintig jaar de veranderingen in Hoofddorp, het dorp waar hij opgroeide. In Bouwlust (1999) zijn deze foto’s gepubliceerd. Baart maakte daarnaast onder meer de fotoboeken Hollandse Interieurs (1994) en Snelweg, Highways in the Netherlands, en werkte mee aan Atlas van de verandering. Nederland herschikt (2000). In Territorium (2003) bericht hij vanuit de Bijlmermeer waar hoogbouw plaats maakt voor de laagbouw.

Land in Zicht Deze tentoonstelling maakt deel uit van het project Land in Zicht (www.landinzicht.com). Dit project, georganiseerd door Kunst en Cultuur Noord-Holland, wil het publiek kennis laten maken met het voormalige, het huidige en het toekomstige landschap van de regio Kennemerland. Land in Zicht omvat natuur- en cultuurfietsroutes. Langs deze routes zijn tal van activiteiten georganiseerd.

Tentoonstelling: Theo Baart. Periferie Periode: 21 juni t/m 17 augustus 2003
Plaats: De Hallen, Grote Markt 16, Haarlem Openingstijden: dinsdag?zaterdag 11.00? 17.00 uur zon? en feestdagen 12.00?17.00 uur Telefoon: 023 511 57 75 Fax: 023 511 57 76 E-mail dehallen@haarlem.nl Website www.dehallen.com Persinformatie: Michiel Kersten, 023 511 57 90 Persfoto’s: Elly Smit, 023 511 57 83

Trefwoorden

landschap

1	Een verbod op eengezinswoningen dinsdag, 24 maart
2	Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten woensdag, 25 maart
3	MVSA Architects en Powerhouse Company ontwerpen dubbele woontoren bij Den Haag Centraal maandag, 30 maart
4	Schiphol maakt nieuwe 'huisarchitecten' bekend donderdag, 26 maart
5	Studioninedots ontwerpt zelfbouwwoning als landschap van gestapelde doosjes woensdag, 25 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

LOLA belicht stadsranden in atlas

22 maart 2011

Andere nieuwsberichten

Gebouw wooncoöperatie krijgt gevel van hergebruikte ventilatiekanalen

Gisteren, 16:04

Naar verwachting wordt begin volgend jaar gestart met de bouw van een woongebouw voor wooncoöperatie De Bonte Hulst in Amsterdam-Noord. Het gebouw in Buiksloterham is ontworpen door bureau SLA.

Jan Knikker vertrekt bij MVRDV

Gisteren, 14:46

Knikker, die sinds 2016 partner was bij MVRDV, heeft een belangrijke rol gespeeld bij de professionalisering van de pr- en acquisitieactiviteiten van MVRDV en de mede daaruit volgende groei van het bureau.

MVSA Architects en Powerhouse Company ontwerpen dubbele woontoren bij Den Haag Centraal

Gisteren, 13:19

RED Company heeft met Patrizia SE, Staedion en Bellevue CS The Hague overeenstemming bereikt over de ontwikkeling van de Bellevue-locatie pal naast Den Haag Centraal. Voor de bekroning van de twee torens liggen nog drie varianten op tafel.

Woonhuis tegen dijklichaam loopt door tafelconstructie af in hoogte

Gisteren, 12:13

Aan de rand van het Gelderse dorp Herwijnen is het door B2A ontworpen woonhuis Cascade opgeleverd. De 250 vierkante meter omvattende woning rust op een tafelvormige constructie van acht funderingskolommen tegen een dijklichaam.

OM vervolgt oud-werknemers Strukton na Saudische omkopingskwestie

Gisteren, 16:52

Eerder werd al bekend dat het bouwbedrijf voor tien miljoen euro heeft geschikt in de corruptiezaak.

Duitsland trekt acht miljard uit voor extra klimaatmaatregelen

Gisteren, 10:59

Het geld is onder andere bedoeld voor de bouw van extra windmolens en subsidies voor de aanschaf van elektrische auto's.

‘Transformatie en optoppen levert tienduizenden woningen en klimaatwinst op’

27 maart, 11:53

Woningbouw vergt veel grondstoffen, maar de Wetenschappelijke Klimaatraad ziet veel mogelijkheden om het anders aan te pakken.

Zeeuwse Staten willen inspraak inwoners op groeiplan provincie

27 maart, 9:30

Meerdere Statenfracties in de provincie Zeeland hebben opgeroepen de inwoners op een goede wijze te betrekken bij het uitwerken van de strategische agenda 2050.

Minister: meer geld nodig voor Warmtefonds voor duurzamere woning

26 maart, 12:29

Boekholt gaat de komende tijd op zoek naar geld, zei ze in een debat met de Tweede Kamer.

Kadaster: nieuwbouwappartementen in trek bij oudere kopers

26 maart, 9:35

Als zij verhuisplannen hebben, willen ze vaker een nieuwbouwhuis dan andere leeftijdsgroepen en zijn ze vaker bereid verder weg te gaan dan jongere kopers.

Ga naar het nieuws-archief