Typische woonwijk nu ‘laboratorium’ voor ‘wilde’ woonideeën

30 mei 2003, 7:54

De vrijheid van Vrieheide
In opdracht van het Heerlense architectuurcentrum Vitruvianum is onlangs een documentaire gemaakt over de architectonische vrijheden van Vrieheide. De uitzending hiervan op L1 staat gepland voor maandag 9 juni 2003 (tweede pinkster-dag).

In het kader van het grotestedenbeleid wil de gemeente ook de historische kwaliteiten van Heerlense wijken vastleggen. Neem Vrieheide. Een typische woonwijk uit de jaren na de Tweede Wereldoorlog, toen de woningnood hoog was. Maar Vrieheide is niet zomaar een wijk. Door de ‘spontane’ bouwkundige aanpassingen kan zijj anno 2002 gelden als een interessant object in de architectuurdiscussie over het spraakmakende manifest ‘Het Wilde Wonen’..

De bewoners van de vele nieuwbouwwijken die in de jaren vijftig en zestig letterlijk uit de grond werden gestampt, hadden niet veel te willen. Je was al blij als je een dergelijke huurwoning überhaupt kreeg toegewezen. Er werd nog gebouwd indachtig het vooroorlogse overheidsbeginsel van de ‘maakbare samenleving’. Dat hield in: veel (beheersbare) standaardbouw. Ook Vrieheide is in beginsel zo’n typische jaren zestigwijk, met zijn lange rijen identieke huizen.

Experiment Maar door de dreigende mijnschade ontwikkelde Vrieheide zich in de ontwerpfase verder dan de standaard nieuwbouwwijk uit die jaren. De Hongaarse architect Peter Sigmond ontwikkelde voor Vrieheide de ’paalwoning’. Een woning met een bijzondere constructie: een cilindervormige kern, met trappen en toiletten als enige drager. Volgens Sigmond kon op die manier de mijnschade beperkt en eventueel zelfs verholpen worden. Het bleef uiteindelijk bij één proefmodel, maar de belangrijkste kenmerken van de paalwoning werden wel in de andere 800 woningen verwerkt.

Bijzonder stukje Heerlen In de jaren zeventig werd het overgrote deel van de woningen verkocht. De eigenaren kregen daarmee de vrijheid om hun woonwensen in te vullen. Tegen de zin van de gemeente weliswaar, die zich geplaatst zag voor de afgifte van vergunningen voor een ratjetoe van uitbreidingen aan woningen. Variatie vierde hoogtij in Vrieheide. Het is juist deze variatie die de wijk in architectonisch opzicht zo interessant maakt. Vrieheide is onbedoeld een nooit vermoede fraaie ‘proeftuin’ voor vergunningvrij en de daaruit voortkomende resultaten. Perfect aansluitend bij het debat over ‘het wilde wonen’ dat in de architectenwe-reld opgeld doet. In alle opzichten dus een bijzonder stukje Heerlen!

L1 tv Documentaire “Verwilderd Wonen”
Datum: maandag 9-6-2003 (tweede pinsterdag)
Tijdstip: 10.55; 12.55; 18.07; 20.07; 22.07 uur

Trefwoorden

vrijheid

1	Masterplan voor verdichting rond station Haarlem Spaarnwoude vastgesteld donderdag, 28 mei
2	Wie betaalt de klimaattransitie? donderdag, 28 mei
3	Kronospan heeft een designcentrum in Milaan donderdag, 28 mei
4	Tien ontwerpteams geselecteerd voor volgende fase Nationaal Slavernijmuseum maandag, 1 juni
5	Wasl Tower van UNS pronkt met hoge keramische gevel donderdag, 28 mei

Andere nieuwsberichten

Studio Marco Vermeulen creëert voor Lab Delta ensemble met nieuwbouw en monumentale villa’s

Gisteren, 15:05

Het Nationaal Baggermuseum krijgt onder een gewijzigde naam beschikking over een nieuw gebouw terwijl oude huisvesting in ere wordt hersteld.

OMA presenteert opgeleverde Hangzhou Prism

Gisteren, 11:07

In het opvallende, 43.000 vierkante meter omvattende gebouw zijn woningen, kantoren, een hotel en allerlei stedelijke voorzieningen opgenomen. Centraal door het gebouw loopt een openbaar toegankelijk atrium.

KAAN Architecten combineert kantoor Trudo met sociale huurwoningen in houten gebouw op Strijp-S

Gisteren, 10:30

Aan het begin van Strijp-S in Eindhoven, naast de Trudo Toren, heeft KAAN Architecten een bijna volledig houten gebouw ontworpen met een gemengd programma.

Expostie toont nooit gerealiseerde bouwplannen voor Leeuwarden

2 juni, 1:43

In het Historisch Centrum Leeuwarden is afgelopen weekend een expositie over nooit gerealiseerde bouwplannen in de Friese hoofdstad gestart.

Gebied voor Hollandse kust wordt beschermde natuur voor vogels

2 juni, 2:31

Met de aanwijzing zou de hele kust van het Nederlandse vasteland, van Zeeuws-Vlaanderen tot Groningen, beschermd gebied zijn.

Kosten renovatie Kunstmuseum in Den Haag richting 200 miljoen

2 juni, 10:42

Het Kunstmuseum in Den Haag zal vanaf 2030 de deuren moeten sluiten vanwege een grote renovatie.

Kabinet werkt aan komst landelijke grondbank

1 juni, 1:47

Zo'n organisatie zou grond opkopen om achter de hand te houden voor publieke plannen.

Kabinet voelt zich ondersteund door klimaatadviezen burgerberaad

1 juni, 12:17

“De samenleving en het kabinet werken in dezelfde richting”, concludeert klimaatminister Stientje van Veldhoven

Minder nieuwbouwwoningen in eerste kwartaal dan 2025

29 mei, 11:06

Er zijn ruim 13.700 nieuwbouwwoningen opgeleverd in het eerste kwartaal van het jaar, meldt het CBS

D66 begint in debat over 'IJstad' in Markermeer, anderen kritisch

29 mei, 9:10

Een nieuwe drijvende stad genaamd 'IJstad' in het Markermeer, daarvoor vroeg D66-Kamerlid Robert van Asten donderdag aandacht in een debat over woningbouw. "De techniek ligt er, het wachten is op de politiek."

Ga naar het nieuws-archief