Zonwering - redactioneel

31 december 2007, 10:26

Zonwering is een defensief woord. Vreemd eigenlijk. In Nederland zijn we blij als de zon eindelijk eens schijnt. Er zijn maar weinig dagen dat we echt last van de zon hebben. Dit geldt zeker voor woningen. Kantoren hebben daarentegen ten gevolge van warmteafgifte van de verlichting, de computers en de gebruikers dikwijls al een hoge warmtelast. Als de zon dan ook nog naar binnen schijnt wordt de temperatuur te hoog om aangenaam te kunnen werken. De stralingswarmte die de beschenen vloerbedekking en de meubels afgeven verdwijnt niet meer door het glas en een koelinstallatie is dan hard nodig.

Al decennia-lang heeft de industrie hierop gereageerd met verschillende zonweringssystemen. We onderscheiden een drietal principes: de binnenzonwering met gordijnen en lamellen is het bekendste principe. Het is een eenvoudig systeem, praktisch in onderhoud en gebruik. Een groot nadeel is echter dat de door de zon veroorzaakte warmte niet buiten de gevel wordt gehouden. Het tweede principe is zonwering in de gevel. Meestal zijn dit toepassingen in het glas, zoals zonwerende folies. Deze hebben een groot rendement, doordat de zonnewarmte gereflecteerd en geabsorbeerd wordt. De nieuwste glasfolie kan tot 84 procent van de warmte buiten houden en het vroegere nadeel van minder lichttoetreding en gekleurd glas gaat door innovaties steeds meer tot het verleden behoren.

In Leiden zijn voor het hoofdkantoor van het Hoog-heemraadschap omgekeerde spiegelende lamellen toegepast. Deze weerkaatsen het zonlicht via het plafond naar het achterste kantoorgedeelte. Deze techniek om het licht van de zon te gebruiken levert een besparing van 70 procent van de elektrische energiebehoefte op. Middels een klimaatgevel (een dubbele afgezogen glasgevel) wordt in dit gebouw warmtebelasting voorkomen. Buitenzonwering in de vorm van lamellen of screens is het derde principe. Dit is een zeer effectieve techniek om de zonnewarmte tegen te houden. Een recent ontwikkeld product is DucoTwin, een interessante innovatie waarbij ventilatie en screen zijn gecombineerd. Goed toepasbaar voor veel niet te hoge gebouwen.

Het nadeel van lamellen en screens is de vervuiling in de loop der tijd en dus onderhoud. Ook is nauwkeurige detaillering en montage nodig om te voorkomen dat harde wind schade veroorzaakt. Voor hogere gebouwen is dit daarom geen oplossing, zeker niet omdat daar het reinigen van de gevel veelal vanuit een aan de dakrand hangende gondel gebeurt. Een gladde gevel is dan een voorwaarde. Los van de techniek zijn ook de architectonische aspecten van zonwering voor productontwikkelaars, studenten, fabrikanten en architecten aanleiding tot vele innovaties. Voor de GevelTotaalbeurs 2006 in Rotterdam heeft de studente Ellen Schrijver een lamellenzonwering ontworpen die horizontaal boven het raam naar buiten schuift en waarvan de lamellen kunnen kantelen al naar gelang de zonnestand. Zij was een van de winnaars van de studentenprijs.

Op dezelfde beurs is de architectuurprijs uitgereikt aan DP6 Architectuurstudio voor de door hen ontworpen slanke toren in het Walter Boscomplex in Apeldoorn. Het toegepaste lamellensysteem was niet alleen ingenieus, maar ook een indrukwekkend architectonisch hoogstandje. De zon is de grootste gratis energiebron die we hebben. Reden genoeg om verder te zoeken naar manieren om, met behoud van comfort, deze gratis energie te gebruiken. In de toekomst zal de gevel van het gebouw daarom een belangrijke ontwikkeling doormaken. Het zonlicht en de zonnewarmte gaan een grote bijdrage leveren aan de energiebehoefte van het gebouw. Een uitdaging voor de product-ontwikkelaars, de noodzaak is er om een ander systeem te ontwikkelen; niet weren maar opvangen en gebruiken! “If you can’t beat them, joint them” is de uitdrukking. Dit blijkt bij de ontwikkeling van zonwering van toepassing te zijn, en met succes. Nu nog een ander woord.

Trefwoorden

zon

1	Internationaal hoofdkantoor Fugro naar ontwerp van cepezed voltooid woensdag, 12 augustus
2	Sec.architecten geeft verbouwde school eenduidiger uitstraling dinsdag, 11 augustus
3	Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom vrijdag, 14 augustus
4	Prestigieuze Duitse onderscheiding voor André Kempe en Oliver Thill woensdag, 12 augustus
5	De Playlist: Ard Hoksbergen geniet van gelaagdheid Boards of Canada donderdag, 13 augustus

Andere nieuwsberichten

Eerste woongebouw binnen gebiedsontwikkeling Brainpark Rotterdam voltooid

Gisteren, 11:52

In Rotterdam is het eerste woongebouw binnen de gebiedsontwikkeling Brainpark opgeleverd. Canvas Living, naar een ontwerp van Kraaijvanger Architects, bestaat uit 614 woningen voor studenten, starters en jonge professionals.

De Playlist: Remco Wagenaar ziet jaren tachtig als muzikale overgangsperiode

Gisteren, 09:15

In de veertiende aflevering van onze zomerserie spreken we met Remco Wagenaar, ontwerper bij VdpArchitecten, die graag luistert naar muziek uit de jaren tachtig.

‘Regeneratieve Architectuur’ is thema van Architect@Work in Rotterdam

Gisteren, 09:00

Architect@Work vindt op woensdag 9 en donderdag 10 september plaats in Rotterdam Ahoy en staat dit jaar in het teken van ‘Regeneratieve Architectuur’.

Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom

14 augustus, 11:58

Naar ontwerp van DP6 worden aan de voet van de Dom drie rijksmonumentale panden uit verschillende periodes gerenoveerd en herontwikkeld. Een gebouw uit de jaren vijftig wordt vervangen door nieuwbouw.