Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff
Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff

Nederland als laboratorium

26 november 2019, 9:15
Wie weleens de trein van Shanghai naar Beijing heeft gepakt, ziet het meteen: een aaneengesloten stedelijk gebied van zo’n 1.200 kilometer waar je in een uur of vijf doorheen zoeft. De treinstations liggen in de stedelijke centra. Dan volgt de Chinese versie van suburbia: rijen en rijen van tientallen verdiepingen hoge woontorens. Daarna: een mix van bedrijventerreinen, autobedrijven, elektriciteitscentrales.

In China koeken stad en platteland tegen elkaar aan. Het gebrek aan strategische keuzes, maar vooral ongebreideld pragmatisme leiden tot wat architect Neville Mars ‘grey zones’ noemt: aaneengesloten ongeplande verstedelijkte gebieden tussen steden en dorpen.

De afgelopen tien jaar vertelde ik in China altijd dat de Nederlandse ruimtelijke ordening uniek is in de wereld: een geïntegreerde aanpak van infrastructuur, water, woningbouw, stedelijke ontwikkeling, etcetera. Dat was inderdaad lange tijd het geval.

In Nederland zien we inmiddels precies hetzelfde gebeuren als in China: een geïndustrialiseerd platteland, dat ongepland doorgroeit. Logistieke centra ontnemen het zicht op het landschap. De luchthavens breiden zich uit. De landbouw en veeteelt zijn vervuilers geworden.

Hiermee zijn alle aspecten van de discussie rondom ‘boeren vs. bouwers’ ruimtelijke vraagstukken geworden. Waar liggen onze natuurgebieden? Waar kunnen boeren hun veestapel kwijt? Kun je Schiphol uitbreiden, en zo ja, waar? En: waar kun je hard rijden? Het gaat allemaal over de vraag hoe om te gaan met ruimte. ‘Ingewikkeld en veelomvattend’ noemde premier Rutte de vraagstukken. ‘Het aantal knoppen waar we aan kunnen draaien is beperkt.’

Dat klopt, dat heet namelijk ruimtelijk ontwerpen.

In een land zonder ministerie van ruimtelijke ordening (!), geobsedeerd door participatie en proces, en geleid door een premier die visie beschouwt als een sta-in-de-weg is het resultaat: totale verlamming. Het leidt tot plakband-oplossingen voor de stikstofcrisis.

Maar vooral weerhoudt het ons van het ontwikkelen van antwoorden die verder gaan: grootschalige investeringen in kwalitatief openbaar vervoer, strategisch nadenken over onze voedselproductie, over onze rol als distributieland, over verstedelijking en de woningbouwopgave.

De discussie over stikstof gaat ondertussen alle kanten op. ‘Als je dan toch ergens miljarden aan subsidiegeld tegenaan wil smijten, help India dan van het plasticprobleem af en beweeg China richting schonere industrie’, zegt ene ‘Normanius’ op Geenstijl. Hij heeft een punt.

Zeventien miljoen duurzame Nederlanders gaan uiteraard geen verschil maken in de strijd tegen klimaatverandering wereldwijd. Maar wél als we de Nederlandse duurzaamheidsambitie in gaan zetten als laboratorium voor duurzame ruimtelijke ordening. Met een duidelijke rol voor ontwerpers in het beantwoorden van de ontwerpopgave: hoe plan je een stedelijk gebied (de Randstad) met daarin een combinatie van wonen en werken, logistiek, voedselproductie en energievoorziening.

Niet om onze Geenstijl-reaguurders te vriend te houden. Maar wel als voorbeeld voor duurzame stedelijke planning in opkomende megasteden wereldwijd.

Dus: Nederland als laboratorium voor duurzame ruimtelijke planning. Dát is pas een exportproduct.


Daan Roggeveen is architect en oprichter van MORE Architecture, met kantoren in Shanghai en Amsterdam. Recent publiceerde hij ‘Progress & Prosperity – The Chinese City as Global Urban Model’.

Andere nieuwsberichten

Overeenkomst getekend voor woningbouwproject Xylino Almere

21 januari, 4:37

Houten gebouw met achttien zorgwoningen voor Milsbeek

21 januari, 2:36

TextielMuseum maakt nieuwe gordijnen voor Paleis Huis ten Bosch

20 januari, 3:50

Hedendaagse parkbruggen geënt op historie landgoed Windesheim

20 januari, 3:02

Amsterdam komt met tijdelijke regeling voor betaalbare woningbouw

21 januari, 5:08

Designbeurs Object Rotterdam verplaatst naar mei

21 januari, 11:52

Onderzoek: woningcorporatie wil verduurzamen maar weet niet hoe

21 januari, 10:01

Amsterdam Museum sluit deuren voor verbouwing

21 januari, 9:28

Zienswijze pleit tegen verlengen oliewinning onder Rotterdam-Zuid

20 januari, 5:36

Salone del Mobile Milaan vindt plaats in juni 2022

20 januari, 4:41
Daan RoggeveenArchitect
KUBUS BV
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan