Giovanni Battista Piranesi, 'De ophaalbrug' (1761)
Giovanni Battista Piranesi, Gezicht op de Eerste Tempel van Hera te Paestum (1778)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen
Giovanni Battista Piranesi, De Basilica van Maxentius (1774)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen
Giovanni Battista Piranesi, Gevangenen op een vooruitstekend plateau (1761)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen
Giovanni Battista Piranesi, Gezicht op het Sint-Pietersplein te Rome (1772)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen
Giovanni Battista Piranesi, 'De ophaalbrug' (1761)
Giovanni Battista Piranesi, Gezicht op de Eerste Tempel van Hera te Paestum (1778)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen
Giovanni Battista Piranesi, De Basilica van Maxentius (1774)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen
Giovanni Battista Piranesi, Gevangenen op een vooruitstekend plateau (1761)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen
Giovanni Battista Piranesi, Gezicht op het Sint-Pietersplein te Rome (1772)
Copyright: Collectie Museum Boijmans van Beuningen

Kunsthal presenteert tentoonstelling over Piranesi

7 mei 2019, 9:05
Op zaterdag 25 mei gaat in de Rotterdamse Kunsthal een tentoonstelling over de invloedrijke Italiaanse prentkunstenaar Giovanni Battista Piranesi (1720-1778) van start. Uit de omvangrijke grafiekcollectie van Museum Boijmans van Beuningen zijn ruim zeventig grootformaatprenten van Piranesi te zien. Dat heeft de Kunsthal dinsdag bekendgemaakt.

Piranesi wordt als de grootste prentkunstenaar van zijn tijd beschouwd en heeft ook veel invloed in de architectuur. Hij werd bekend met met zijn ‘Vedute di Roma’, een omvangrijke reeks etsen met indrukwekkende gezichten op de ruïnes en monumenten van Rome. In zijn befaamde serie prenten over kerkers, de ‘Carceri d’Invenzione’, gaf Piranesi, die van origine architect was, vorm aan zijn ruimtelijke fantasieën.

Uit beide series zijn prenten van volgens de Kunsthal zeldzame kwaliteit te zien, evenals acht kolossale boeken waarin de verbeelding van Piranesi – als kunstenaar, onderzoeker en architect – naar voren komt.

De tentoonstelling ‘De duizelingwekkende verbeelding van Piranesi’ maakt deel uit van het project Boijmans Bij De Buren, waarbij de collectie van Museum Boijmans van Beuningen gedurende de zeven jaar durende renovatie van het museum te zien is bij andere instellingen in Rotterdam.

De tentoonstelling over Piranesi is tot en met 1 september te bezoeken. De laatste expositie in Nederland over de prentkunstenaar vond in 2008 plaats in het Teylers Museum in Haarlem.

Toelichting Kunsthal op Piranesi:
Geboren in de regio rondom Venetië wordt bij Giovanni Battista Piranesi al vroeg de kiem gelegd voor zijn creativiteit en veelzijdigheid. Zijn vader was een steenhouwer, zijn oom bracht hem architectuur bij en van zijn broer leerde hij meer over de klassieke geschiedenis. De bakermat van de Romeinse cultuur trekt hem aan vanwege de tot de verbeelding sprekende restanten van die cultuur, en daarom vertrekt hij naar Rome.

Het theatrale van Venetië blijft echter van grote invloed op zijn werk. Opgeleid als architect en met slechts één gerealiseerd bouwwerk is Piranesi een ‘papieren’ architect die daardoor zijn verbeelding, zijn vrije expressie en zijn persoonlijke mening kon laten spreken.

Vanaf het begin van zijn verblijf in Rome, in 1740, concentreert Piranesi zich op fantasievolle weergaves van de werkelijkheid. Hij wordt bekend door zijn tekeningen van monumenten in Rome en verbluffende ruïnes. Zijn ‘vrije’ opvatting zorgt voor een vruchtbare verbeelding die leidt tot bijzondere pre-Romantische ruïnefantasieën. Zo heeft hij lak aan regels en experimenteert hij met verschillende stijlen uit het verleden om tot nieuwe ontwerpen te komen.

Het liefst verandert hij radicaal de bouw- en ontwerpstijl van zijn tijd. Venetiaanse rococozwierigheid, Egyptische beelden, Etruskische symbolen en Romeinse grandeur komen samen in zijn architectonische tekeningen en ontwerpen voor meubels en vazen. Piranesi houdt zich ook bezig met archeologie en zijn tekeningen van oudheden vinden net als zijn stadsgezichten gretig aftrek bij toeristen, die een culturele ‘Grand Tour’ maken door Europa ter afsluiting van hun opleiding. Zijn werk spreekt een groot publiek aan, en bepaalt in grote mate het beeld dat buitenlanders hebben van de stad Rome.

Imaginaire kerkers
Piranesi’s wereldberoemde serie Carceri d’ Invenzione (Imaginaire kerkers, 1749-1750) laat schaduwwerelden zien die eindeloos buiten het papier door lijken te gaan, en waar het oog blijft dwalen over trappen, bruggen, galerijen en loopplanken. Hij schept hier een onderwereld van onheilspellende spelonken, en de kleine figuren die hij aan deze ruimten toevoegt - soms rustig wandelend dan weer heftig gebarend - verraden hoe nietig de mens is.

De prenten zijn voor een deel realistisch, maar worden door overdrijving van perspectief, een dramatische belichting en trappen die tot ongelofelijke hoogten oprijzen, groots en imposant. Zijn etstechniek is meesterlijk, en hij verbetert voortdurend zijn werk door steeds nieuwe lijnen in etsplaten te krassen. In de tentoonstelling zijn circa twintig prenten uit zowel de eerste als de tweede ‘Carceri’ reeks te zien. Piranesi werkt tijdens zijn leven door aan deze platen, en de prenten uit de tweede editie (1761) zijn opnieuw bewerkt met meer zwart, meer detail, en daardoor nog bedreigender.

Zijn werk vormt een onuitputtelijke bron van inspiratie voor schilders, schrijvers en architecten. Zo is zijn invloed terug te vinden in het werk van architecten als Constant, Aldo Rossi en Daniel Libeskind, bij schrijvers als Aldous Huxley en meer recent in boekverfilmingen van Harry Potter en De ontdekking van de hemel.

Andere nieuwsberichten

Nieuwe gebouwen met 243 woningen op kop Schipholweg Haarlem

4 uur geleden

Jolijn Valk gaat niet voor tweede termijn als BNA-voorzitter

27 januari, 3:11

OMA verbouwt museum voor Egyptische oudheden in Turijn

27 januari, 1:37

Site Practice en ZUS winnen prijsvraag Fritz District in München

27 januari, 10:43

Praag locatie voor 7e Iconic Houses Congres met excursies

1 uur geleden

NTR belicht ruim een eeuw woongeschiedenis in tv-serie

2 uur geleden

Woningcorporatie Ymere wil meer regie minister tegen bouwimpasse

3 uur geleden

Staatssecretaris na rapport PBL: strengere regels voor kringloopeconomie

27 januari, 2:30

Historische groei aantal zonnepanelen op woningdaken in 2022

27 januari, 11:22

Invoering Omgevingswet opnieuw half jaar uitgesteld

27 januari, 9:48
Ronnie WeessiesRedacteur
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
YVI Application Family
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Mobilane
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
ISMT B.V.
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan