Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff
Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff

The Art Mall

27 maart 2018, 10:00
Wanneer ik via de paars gekleurde roltrap vanaf de begane grond naar beneden beweeg, hoor ik een pompende housebeat. Op deze koude novemberavond is het druk in de kelder van warenhuis K11. Honderden jonge mensen wandelen met een glas wijn in de hand tussen het werk van Lin Ke en Mak-Ying-Tun. Modieuze vrouwen maken selfies voor video-installaties. Hier, op zo’n vijftien meter onder de grond in het hart van Shanghai, vindt de opening plaats van de tentoonstelling '.com/.cn', als onderdeel van de Shanghai Art week.   

De kelder van een warenhuis mag een ongebruikelijke locatie zijn voor een tentoonstelling, in de hedendaagse Chinese metropool is het concept van de art mall een serieus onderdeel van het culturele landschap.   

Het museum als type bestaat in China relatief kort. Tot anderhalve eeuw geleden werden kunstvoorwerpen traditioneel tentoongesteld in huizen, paleizen en tempels1. Galeries voor hedendaagse kunst bestonden er tot eind jaren negentig niet of nauwelijks, waardoor kunstenaars lang genoodzaakt waren hun werk te tonen in zelf georganiseerde salons, of simpelweg op straat.   

De afgelopen twee decennia heeft de markt voor Chinese hedendaagse kunst zich ontwikkeld tot big business: de productie en handel in kunst made in China is onderdeel geworden van het wereldwijde netwerk van handelaars en galeries. Art Basel heeft naast Miami inmiddels ook een jaarlijkse beurs in Hong Kong, en internationale galeries openen in hoog tempo dependances. Het grootste deel van de kopers is Chinees.     

Parallel hieraan vond een explosie in de bouw van musea plaats. De Chinese overheid lanceerde een ambitieus programma om 1 museum per 250.000 inwoners te behalen – een gebruikelijke standaard in westerse metropolen. Om dat getal te bereiken, worden er de komende jaren duizenden musea bijgebouwd in Chinese steden2.   

Maar ook op grassroots niveau veranderde er een hoop. Toen ik tien jaar geleden in Shanghai kwam wonen, was er weinig te beleven op cultureel gebied. Inmiddels is er elk weekend wel een opening van een nieuwe tentoonstelling of galerie. Musea organiseren publieksprogramma’s, rondleidingen en workshops voor kinderen.  

Tegelijkertijd technologiseert China in straf tempo, waardoor met name online shopping explosief is gegroeid. In 2016 kende digitaal winkelen in China een groei van 26 (!) procent3 waardoor traditionele warenhuizen ten dode zijn opgeschreven als ze niet inzetten op andere modellen: van verkoop naar ervaring.   

Exact op het snijpunt van deze twee fenomenen opereert K11. De ontwikkelaar van de mall, New World Development-eigenaar Cheng Chi-Kong, maakt hedendaagse kunst onderdeel van de warenhuizen. Hiermee wordt kunst ingezet als onderdeel van de winkelervaring en kan het warenhuis zich tegelijkertijd hoger in de markt positioneren – kunst betekent immers goede smaak.   

K11 openende zijn eerste art mall in 2009 in Hong Kong, en heeft het concept uitgebreid in China. De afgelopen jaren haalde K11 onder meer overzichtstentoonstellingen van Monet en Dali naar Shanghai. Inmiddels opent de groep art malls in de miljoenensteden Wuhan, Tianjin, Shenyang en Fuzhou.   

De shopping mall is als type bekritiseerd vanwege het commercialiseren van de publieke ruimte. K11 biedt een spannende hybride van cultuur en commercie, die een heel ander publiek naar het museum trekt. Binnen een hypercommerciële omgeving wordt de zwakte van de mall binnenstebuiten gekeerd: met een museum in haar hart zou een warenhuis een zeer publiek gebouw kunnen worden!   Andy Warhol voorspelde het al: “Someday, all department stores will become museums, and all museums will become department stores.”


Daan Roggeveen is de oprichter van MORE Architecture, met kantoren in Shanghai en Amsterdam. Recent publiceerde hij ‘Progress & Prosperity – The Chinese City as Global Urban Model’. Met Michiel Hulshof runt hij denktank Go West, en organiseert hij aan de Amsterdamse Academie van Bouwkunst ‘The Amsterdam Agenda’, een lezingenserie en onderzoek over de toekomst van de Randstad. 
  
1 Jeffrey Johnson: The Future of the Museum, in Progress & Prosperity, 2017 
2 Mad about Museums, The Economist, 6 januari 2014 
3 Online shopping in China grows 26.2% in 2016, Digitalcommerce360.com, 6 februari 2017  

Andere nieuwsberichten

Voorbereidingen The Capital in Waarderpolder Haarlem gestart

3 april, 3:55

UNStudio voorziet C&A-pand Eindhoven van opvallende glazen erkers

3 april, 2:20

Heembouw verzorgt circulaire renovatie van loods C-Bèta

3 april, 9:40

Team 4 Architecten neemt bureau Rik Lagerwaard over

3 april, 9:05

'Bouwproductie staat voor krimp van 15 procent'

3 april, 9:58

Ingetogen luxe voor Junshan Cultural Center van Neri & Hu

2 april, 2:54

De meeste 55-plussers willen niet meer verhuizen

2 april, 1:00

Invoering Omgevingswet wordt opnieuw uitgesteld

2 april, 9:59

'Burger wil meer informatie energiezuiniger maken woning'

2 april, 9:36

'Rijk, kom met noodfonds voor Kinderdijk en ander erfgoed'

1 april, 2:45
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer (voorheen Alcoa)
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
iGuzzini
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan