Copyright: Olafur Eliasson - Kirk Kapital A/S hoofdkantoor in Velje ( Olafur Eliasson)
Copyright: Olafur Eliasson - Kirk Kapital A/S hoofdkantoor in Velje ( Olafur Eliasson)
Copyright: Odico - 3D-snijden van EPS ( Odico)
Copyright: Odico - 3D-snijden van natuursteen ( Odico)
Copyright: ELStudio - 3D-printen van keramiek ( ELStudio)
Copyright: ELStudio - 3D-printen van keramiek ( ELStudio)
Copyright: CyBe - 3D-printen van beton ( CyBe)
Copyright: CyBe - 3D-printen van beton ( CyBe)
Copyright: MX3D - 3D-printen van stalen brug ( MX3D)
Copyright: MX3D - 3D-printen van stalen brug ( MX3D)
Copyright: Olafur Eliasson - Kirk Kapital A/S hoofdkantoor in Velje ( Olafur Eliasson)
Copyright: Olafur Eliasson - Kirk Kapital A/S hoofdkantoor in Velje ( Olafur Eliasson)
Copyright: Odico - 3D-snijden van EPS ( Odico)
Copyright: Odico - 3D-snijden van natuursteen ( Odico)
Copyright: ELStudio - 3D-printen van keramiek ( ELStudio)
Copyright: ELStudio - 3D-printen van keramiek ( ELStudio)
Copyright: CyBe - 3D-printen van beton ( CyBe)
Copyright: CyBe - 3D-printen van beton ( CyBe)
Copyright: MX3D - 3D-printen van stalen brug ( MX3D)
Copyright: MX3D - 3D-printen van stalen brug ( MX3D)

‘Grootste drempel 3D-printen gebouwen is certificering’

13 oktober 2015, 15:56
Op donderdag 8 oktober hield Architectenweb een netwerkevent rond het 3D-printen van bouwkundige constructies. Een viertal sprekers ging in op het 3D-printen van piepschuim, keramiek, beton en staal. Hoever zijn de verschillende technieken? Een verslag.

Tekst Michiel van Raaij

Is het al mogelijk gebouwen 3D te printen in piepschuim, keramiek, beton en staal? Ja, antwoorden alle sprekers op het netwerkevent rond 3D-printen. De problemen die DUS Architects ondervindt met de sterkte van de kunststof die zij bij het printen van hun grachtenpand gebruiken, spelen bij het 3D-printen van piepschuim, keramiek, beton en staal veel minder, legden de sprekers uit.

Piepschuim
In zijn laboratorium op de RDM Campus in Rotterdam heeft Jelle Feringa van Odico vorig jaar een koepel gebouwd met 3D-gesneden piepschuim. Op trek moet je piepschuim niet belasten, vertelde Feringa, maar druk kan het als de beste opnemen. In Denemarken maakt Odico, het bedrijf dat hij mede oprichtte, momenteel de piepschuimen bekisting voor het beton van een kantoorgebouw naar ontwerp van Olafur Eliasson.

Keramiek
De 3D-geprinte keramische elementen die Erno Langenberg van ELStudio heeft ontwikkeld kunnen eveneens uitstekend drukkrachten opvangen. Ook hij heeft het materiaal al met een boogconstructie getest. Zet je het materiaal in als constructiemateriaal, dan kun je er bijvoorbeeld een tongewelf mee maken, zo stelt Langenberg zich voor. Door openingen in de elementen op te nemen kan er daglicht door het gewelf naar binnenvallen. In Afrika, waar de architect ook werkt, zou dit mogelijk zeer functionele gebouwen op kunnen leveren.

Beton
Ten opzichte van de andere sprekers heeft Berry Hendriks een net wat andere achtergrond: niet design of architectuur, maar de bouw. Met de start-up CyBe wil Hendriks de machines en software leveren om te 3D-printen in beton. Met de robotarm die CyBe nu gebruikt kan het bedrijf al met een snelheid van 600mm per seconde printen. Volgens Hendriks kan het bedrijf binnen een uur het ontwerp van bijvoorbeeld een muur uitwerken en printen. Het beton hardt zo snel uit dat na dat uur al een kanaalplaat op de wand gelegd kan worden. Om nog grotere objecten te kunnen printen werkt het bedrijf momenteel aan een portaalprinter.

Staal
MX3D is ontstaan vanuit de studio van designer Joris Laarman en wil grotere objecten in staal printen. Als poster project wil het bedrijf een brug over een van de Amsterdamse grachten bouwen. Eind deze week wordt de locatie hiervan bekend gemaakt. Het 3D-geprinte staal is qua sterkte vergelijkbaar met regulier staal, vertelde mede-oprichter Gijs van der Velden. Net als het 3D-printen van keramiek en beton, is het 3D-printen in staal nog volop in ontwikkeling. Voor alle aspecten van het onderzoek werkt MX3D met partners, zoals ArcelorMittal, Heijmans en Autodesk.

De grootste drempel richting de realisatie van een groot 3D-geprint stalen object is niet de techniek maar de certificering, benadrukte Van der Velden. Aan zoiets als een hekwerk worden niet zoveel eisen gesteld, gaf hij als voorbeeld, maar een brug moet natuurlijk bewezen zeer veilig zijn. Omdat met 3D-printen steeds andere objecten gemaakt worden, heeft het weinig zin om producten te certificeren, maar moet het proces gecertificeerd worden. MX3D is daarom al een jaar geleden gestart met het certificeringstraject, als tweede lijn naast de technische ontwikkeling. Over enkele jaren verwacht MX3D die certificering rond te hebben.

Combinatie van meerdere materialen
In het debat na afloop van de korte lezingen door de vier sprekers werd vanuit de zaal gevraagd of het mogelijk is de verschillende technieken te combineren. Zou het mogelijk zijn tegelijkertijd de stalen wapening en de betonnen constructie te printen, daar piepschuimen isolatie aan toe te voegen en het geheel af te werken met een geprint keramieken buitenblad? Volgens de sprekers is dat momenteel nog niet zo eenvoudig, door de grote verschillen in de gebruikte techniek.

Robots die meerdere functies uitvoeren, of tussendoor van kop wisselen, worden in de industrie al wel gebruikt, antwoordde Feringa, maar wat betreft het 3D-printen van gebouwen bestaat het nog niet. Nu het 3D-printen van individuele materialen vorm begint te krijgen, komt deze volgende opgave langzaam in beeld.

Nieuw vakmanschap
In zijn lezing liet Erno Langenberg zien dat het onderzoek naar 3D-printen van bouwkundige constructies pas sinds enkele jaren in een stroomversnelling is gekomen. Ook moet de complexiteit ervan niet onderschat worden, benadrukte hij. De ontwikkelingen gaan snel, maar hebben ook tijd nodig. Het zal daarom nog wel enige jaren duren voordat het mogelijk is verschillende materialen gecombineerd te 3D-printen.

Wat betreft 3D-printen zitten we nog in de pioniersfase, stelde Langenberg. Juist dat vindt hij waanzinnig interessant. Veel rond het 3D-printen van bouwkundige constructies moet nog uitgevonden worden. Voor architecten is dit het moment om hier een rol in te pakken, vindt Langenberg, die hoopt dat architecten met de opkomst van 3D-printen weer nauwer betrokken worden bij het bouwen zelf. Hier zou voor architecten een nieuw vakmanschap kunnen ontstaan.

Andere nieuwsberichten

Mastenbroek presenteert actieplan om stikstofuitstoot te verlagen

Gisteren, 16:20

Johann Eckartz wint Euregionale Architectuur Prijs 2019

Gisteren, 14:42

Nieuwbouw EMA aan de Zuidas opgeleverd

Gisteren, 11:48

Winnaars Betonprijs 2019 bekend

15 november, 2:13

'Grote kosten voor gemeenten door PFAS-beleid'

Gisteren, 09:37

Video: masterclass Ben van Berkel in Haarlem

15 november, 3:06

'Huidige PFAS-meting geeft onbetrouwbaar beeld'

15 november, 9:58

Foto's Chinese spektakelarchitectuur gebundeld in boek

14 november, 4:27

Stikstof: het echte werk komt nog

14 november, 9:45

'Randstad niet uit de brand met stikstofmaatregelen'

14 november, 9:34
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Performance in Lighting
Sempergreen
EeStairs | stairs and balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
3M NEDERLAND BV
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan