Copyright: Het belfort van Mons ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Pierre Hebbelinck - Atelier d'architecture)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Mons 2015)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Mons 2015)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Mons 2015)
Copyright: Gevel Arsonic ( Mons 2015)
Copyright: Zaal Arsonic voor de oplevering ( Mons 2015)
Copyright: Exterieur Artothéque ( Guy Focant)
Copyright: Exterieur Artothéque ( Guy Focant)
Copyright: Artothéque ( Mons 2015)
Copyright: Doorsnede Artothéque ( architectencombinatie L'Escaut-Gigogne)
Copyright: Museum van de Doudou ( Mons 2015)
Copyright: Museum van de Doudou ( Mons 2015)
Copyright: Congrescentrum MICX ( Georges De Kinder/Blaton)
Copyright: Het belfort van Mons ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: 'Interpretatiecentrum' Spiennes ( Mons 2015)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Pierre Hebbelinck - Atelier d'architecture)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Mons 2015)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Mons 2015)
Copyright: Mons Memorial Museum ( Mons 2015)
Copyright: Gevel Arsonic ( Mons 2015)
Copyright: Zaal Arsonic voor de oplevering ( Mons 2015)
Copyright: Exterieur Artothéque ( Guy Focant)
Copyright: Exterieur Artothéque ( Guy Focant)
Copyright: Artothéque ( Mons 2015)
Copyright: Doorsnede Artothéque ( architectencombinatie L'Escaut-Gigogne)
Copyright: Museum van de Doudou ( Mons 2015)
Copyright: Museum van de Doudou ( Mons 2015)
Copyright: Congrescentrum MICX ( Georges De Kinder/Blaton)

Mons 2015: elan zonder grootse architectuur

7 april 2015, 16:37
In de Belgische stad Bergen zijn afgelopen weekend vier musea en een concertzaal geopend. De bijbehorende architectuur moet het nieuwe elan van de voormalige industriestad onderstrepen. Helaas scoort de Culturele Hoofdstad van Europa 2015 juist op dit onderdeel de minste punten, zo leerde een bezoek van Architectenweb aan de stad in Wallonië.

Tekst Ronnie Weessies

Elk jaar mogen twee steden zich Culturele Hoofdstad van Europa noemen, maar het is lang geleden dat een stad er zoveel tamtam voor maakte als Bergen doet. Zelfs de Tsjechische ‘zusterhoofdstad’ Pilsen laat vrij weinig van zich horen. De anders zo bescheiden Walen hebben alle reden om de trompet te schallen, want er is wel degelijk iets bijzonders aan de hand in Mons.

De stad die te lijden heeft gehad onder de teloorgang van de (mijn)industrie en kampt met een werkloosheidspercentage van ruim twintig procent, is namelijk druk bezig zich te ontwikkelen tot een ‘creative valley’. Bergen beschikt over twee universiteiten en telt steeds meer bedrijven, waaronder reuzen als Google en verschillende (technologische) start-ups.

Opknapbeurt
Om studenten en bedrijven vast te houden, probeert Bergen het vestigingsklimaat te verbeteren. De binnenstad is aan een flinke opknapbeurt onderworpen, met als hoogtepunt de opening in juli van het barokke belfort. Het moet gezegd worden: ondanks dat er nog de nodige vervallen panden te zien zijn, heeft het centrum al veel van zijn achttiende-eeuwse grandeur terug.

Ook met de oprichting van vier nieuwe musea koestert de stad zijn historie. “Voorheen gebeurde dit niet”, zegt Xavier Roland, directeur van de Pôle Muséal, waarbij twaalf musea uit de stad zijn aangesloten. “Bergen staat bijvoorbeeld vier keer genoteerd op de Werelderfgoedlijst van Unesco, maar tot voor kort was er bijna niemand die er van wist.”

Nu heeft Bergen dit erfgoed, het mijnverleden van de Borinage en de eigen Ducasse-traditie actief onderdeel gemaakt van het culturele aanbod. Zo is bij de neolithische mijnen van het nabijgelegen Spiennes een bezoekerscentrum gebouwd, waar geïnteresseerden kennis kunnen nemen van de lange geschiedenis en mogen afdalen in een mijn.

Het ronde gebouwtje, ontworpen door architectenbureau Holoffe & Vermeersch, is opgetrokken uit lichte materialen als staal en glas. “Een nachtmerrie”, zo omschrijft Roland het bouwproces, waar hij nauw bij betrokken was. “We moesten constant op ons hoede zijn, want als het terrein beschadigd zou raken, verloor het zijn status als Werelderfgoed.”

Mons Memorial Museum
‘Interpretatiecentrum’ SILEX behoort wel tot de meest geslaagde resultaten van alle architectonische inspanningen, evenals het Mons Memorial Museum. Voor dit museum, waar het thema oorlog centraal staat, is een oud waterleidingsgebouw gerenoveerd en uitgebreid met twee vleugels. De transformatie kan worden aangemerkt als ‘volgens het boekje’, met respect voor de monumentale oudbouw.

Het bestaande gebouw, waarin zich de entree en publieke voorzieningen bevinden, is op fraaie wijze voorzien van daglicht en voelt aan als een prettige ruimte. Ook kun je de hoofdexpositie volbrengen zonder aanmerkingen te hebben op de architectuur. Al gauw valt echter een probleem op die bij de andere musea eveneens zichtbaar is: het beperkte budget kon niet worden gemaskeerd.

“We hebben vooral economische keuzes moeten maken”, zegt architect Pierre de Wit over het project, waarvoor inclusief de museale inboedel ongeveer tien miljoen euro beschikbaar was. Plafonds van grijze houtvezelplaten, vloeren van ‘vies’ beton, slecht afgewerkte details; zulke zaken doen afbreuk aan architectuur die een stad moet representeren.

Concertzaal Arsonic en openbaar depot annex museumlab Artothéque worden zelfs totaal overheerst door hun onvolkomenheden. Eerstgenoemd gebouw (budget: 3,3 miljoen euro) kenmerkt zich door een overmatig gebruik van beton, tot in de muziekzaal aan toe. Aardig is wel dat de zaal met behulp van schermen kan worden aangepast aan verschillende soorten voorstellingen.

Het depot van de artotheek (tien miljoen euro) zit in een lompe nieuwbouwconstructie die veel te dicht tegen een rijk gedetailleerde gevel in een kapel is geplaatst. Extra zonde in de wetenschap dat de instelling is gehuisvest in een van de beeldbepalende gebouwen van het stadscentrum. Het Museum van de Doudou is vooral een tentoonstelling in een bestaand complex.

Libeskind
Zijn het dan toch weer de ‘starchitects’ die het moeten doen? Het congrescentrum MICX van Daniel Libeskind is in ieder geval netter afgewerkt en spannender dan de nieuwe museumgebouwen, ondanks dat ook hier ‘goedkope’ materialen als hout en staalplaat is gebruikt. Het bouwwerk staat echter nog wel een beetje eenzaam op de nog in ontwikkeling zijnde locatie.

Dat komt vooral doordat het naastgelegen treinstation nog lang niet klaar is. De oplevering van het door Santiago Calatrava ontworpen complex is voorzien voor 2018, maar voorlopig staat er niet meer dan een aantal trappen naar toekomstige passerelles overeind. Ook in dit verband is het toverwoord voor de manifestatie Culturele Hoofdstad slim gekozen: metamorfose.

Andere nieuwsberichten

Common Affairs ontwerpt cultureel complex Hoogeveen

17 januari, 3:06

Uitbreiding als aanvulling en contrast bestaande school

17 januari, 1:40

Architectenweb Podcast | TechArchitect – Gesprek met Floor Arons over projecten uitwerken in BIM

17 januari, 12:00

Nieuw glazen dak bekroont Nationale Bank van België

17 januari, 10:42

Kijktip: Terug naar de Akbarstraat

17 januari, 3:52

BNA Make Happen!-avond in teken van duurzame doelen VN

17 januari, 11:31

'Hoekse Lijn valt 175 miljoen euro duurder uit'

17 januari, 9:24

Steeds minder parkeerplekken bij nieuwbouwwoningen

16 januari, 4:11

Commissie Bos: meer woningen nodig voor thuiszorg ouderen

16 januari, 9:47

'Gemeenten weren buitenstaanders vanwege woningnood'

16 januari, 9:07
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Sempergreen
EeStairs | stairs and balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
iGuzzini
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan