Copyright: Aranzadi Park in Pamplona van Aldayjover ( gemeente Pamplona)
Collective Gardens Revival door PUPA
Copyright: Parco Dora in Turijn van Latz + Partner ( Ornella Orlandini)
Copyright: Landscape is Dwelling ( Thomas Degenaar)
Copyright: (Her)gebruik van afval in Jakarta ( IABR)
Copyright: Project Rainmaker in Casablanca van SMAQ ( IABR)
Copyright: IABR-Projectatelier Rotterdam ( .Fabric en James Corner FIeld Operations)
Copyright: IABR-Projectatelier Rotterdam ( .Fabric en James Corner FIeld Operations)
Copyright: Wild Wonders of Europe ( Laurent Geslin)
Copyright: Aranzadi Park in Pamplona van Aldayjover ( gemeente Pamplona)
Collective Gardens Revival door PUPA
Copyright: Parco Dora in Turijn van Latz + Partner ( Ornella Orlandini)
Copyright: Landscape is Dwelling ( Thomas Degenaar)
Copyright: (Her)gebruik van afval in Jakarta ( IABR)
Copyright: Project Rainmaker in Casablanca van SMAQ ( IABR)
Copyright: IABR-Projectatelier Rotterdam ( .Fabric en James Corner FIeld Operations)
Copyright: IABR-Projectatelier Rotterdam ( .Fabric en James Corner FIeld Operations)
Copyright: Wild Wonders of Europe ( Laurent Geslin)

IABR-2014: landschap als ecologisch medicijn

30 mei 2014, 13:55
Donderdag is de zesde editie van de Internationale Architectuurbiënnale Rotterdam (IABR-2014-) van start gegaan. Architectenweb heeft de hoofdtentoonstelling Urban by Nature bezocht en zag dat de focus ligt op landschapsarchitectuur. Is de stedenbouwkundige van de 21e eeuw een landschapsarchitect?

Tekst Ronnie Weessies

We leven in het Antropoceen, vertelde curator Dirk Sijmons bij de opening van de IABR. De invloed van de mens op de aarde reikt inmiddels zover, dat we niet meer kunnen ontsnappen aan onze verantwoordelijkheid voor de natuur. Wat de mens doet, heeft directe gevolgen voor het verloop van natuurlijke processen.

Met dit uitgangspunt kunnen we onszelf de schuld geven van milieuproblemen en zaken als klimaatverandering, maar een optimistisch ontwerper als Sijmons kijkt uiteraard liever naar de mogelijkheden om de dingen ten goede te doen keren. De tentoonstelling Urban by Nature laat zien op welke manieren architectuur hier aan bij kan dragen.

Voormalige industriële gebieden die worden getransformeerd tot parken, een nieuw landschap dat bloeit op boorstof uit een pas aangelegde treintunnel; het menselijke vernuft om de natuur mee te laten profiteren van onze ontwikkelingen is ongekend. We zijn zelfs al zover om grond die nergens voor wordt gebruikt om te zetten in ‘nieuwe wildernis’.

Ecologisch verantwoord
Opvallend aan de expositie is de grote rol die wordt toegedicht aan landschapsarchitectuur om ecologisch verantwoord om te gaan met onze omgeving. Het zou daarbij gemakkelijk zijn te wijzen naar de curator, die zelf landschapsarchitect is. Veel van het getoonde werk is echter ontworpen door bureaus uit de ‘reguliere’ architectuur of stedenbouw.

Neem bijvoorbeeld de deeltentoonstelling Rebuild by Design, waar de beste inzendingen van de gelijknamige prijsvraag zijn te zien. Om het door de orkaan Sandy getroffen gebied aan de oostkust van de VS klimaatbestendig te herbouwen, zetten ook kantoren als BIG en OMA in op strategieën voor het landschap. Bouwen dient vooral ter invulling.

Charles Waldheim, hoofd landschapsarchitectuur bij de Harvard Graduate School of Design, schrijft in zijn essay over de IABR dat in de expositie vraagtekens worden gezet bij ‘de ononderbroken relevantie van een architectonische metafoor voor de stedelijke orde, maar ook bij de ononderbroken status van het architectonische object binnen de hedendaagse stedenbouw’.

We moeten meer het landschap analyseren om tot goede stedenbouw te komen, zo luidt een van de boodschappen die Urban by Nature uitdraagt. Wat kenmerkt de ondergrond, hoe lopen de verschillende stromen door de stad en hoe kunnen al deze lagen op een ecologisch goede wijze worden verbonden tot een geheel?

Een en ander is uitgewerkt in het IABR-Projectatelier Rotterdam, het sluitstuk van de expo in hal 3. De bureaus .Fabric en James Corner Field Operations hebben vier samenhangende strategieën voor een nieuw metabolisme in de Maasstad ontwikkeld, op basis van data die op een Nederland van Boven-achtige wijze zijn weergegeven.

Verschuivende focus
Erg sprekend en zinvol allemaal, maar is hiermee de landschapsarchitect opgestaan als de stedenbouwkundige van deze eeuw, zoals Waldheim betoogt in zijn essay over de IABR? Of moeten we het zien als onderdeel van de verschuivende focus in de stedenbouw, waar de bakens sinds de economische crisis toch al flink zijn verzet?

Hoe dan ook, Urban by Nature viert het landschap, ook in de opzet van de tentoonstelling. De zogeheten Tuinkamer is visueel verbonden met het fleurigste deel van het Museumpark, het ‘ondergrondse’ deel is vormgegeven als een tunnelbuis en de hal die in het teken staat van het stedelijk metabolisme biedt zicht op de verkeersstromen van de Westzeedijk.

De Internationale Architectuurbiënnale Rotterdam gaat door tot en met 24 augustus. Naast de tentoonstellingen in de Kunsthal en het Natuurhistorisch Museum kent het evenement ook een uitgebreid aanvullend programma met onder meer congressen en excursies. Architectenweb is mediapartner van IABR-2014-.

Andere nieuwsberichten

Trinity Buildings getransformeerd tot woongebouwen

21 februari, 3:40

Boijmans kiest Mecanoo voor renovatie museum

21 februari, 1:27

Cultuurcentrum Hoogeveen: de runner-up

21 februari, 11:26

Eerste jaarrapportage over de ruimtelijke ontwerpsector

21 februari, 9:48

Dura Vermeer legt Uithoornlijn aan

21 februari, 2:56

Lelystad wil versneld 10.000 huizen bouwen

21 februari, 10:11

Hele oppositie steunt motie van afkeuring over marinierskazerne

20 februari, 4:48

Den Haag verhuist rosse buurt, Amsterdam zoekt alternatief voor ramen

20 februari, 4:03

'Natuurbank' om schade stikstof te compenseren

19 februari, 2:49

Kabinet wil meer en gerichter woningen bouwen

19 februari, 9:59
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
iGuzzini
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan