Copyright: Botin Kunstcentrum ( Renzo Piano Building Workshop)
Copyright: Mock-up Botin Kunstcentrum ( Octatube)
Copyright: Mock-up kabelgevel INHolland ( Octatube)
Copyright: Markthal ( Provast)
Copyright: Detail glasknoop in mock-up Markthal ( Octatube)
Copyright: Interieur zigzag-gevel Onderwijscentrum Erasmus MC ( Octatube)
Copyright: Mock-up zigzag-gevel Onderwijscentrum Erasmus MC ( Octatube)
Copyright: Fletcher Hotel ( Michael van Oosten)
Copyright: Mock-up Fletcher Hotel ( Octatube)
Copyright: Botin Kunstcentrum ( Renzo Piano Building Workshop)
Copyright: Mock-up Botin Kunstcentrum ( Octatube)
Copyright: Mock-up kabelgevel INHolland ( Octatube)
Copyright: Markthal ( Provast)
Copyright: Detail glasknoop in mock-up Markthal ( Octatube)
Copyright: Interieur zigzag-gevel Onderwijscentrum Erasmus MC ( Octatube)
Copyright: Mock-up zigzag-gevel Onderwijscentrum Erasmus MC ( Octatube)
Copyright: Fletcher Hotel ( Michael van Oosten)
Copyright: Mock-up Fletcher Hotel ( Octatube)

Octatube: ‘Koppelstuk tussen droom en realiteit’

24 januari 2014, 15:08
De dunste glazen gevel ter wereld, een façade als een zig-zag gevouwen papierblad – maar dan van glas, of een flexibele huid die in de wind vervormt als een besnaard tennisracket. Het zijn slechts enkele van de vele ‘constructief complexe uitdagingen’ waar het technisch ontwerpbureau en productiebedrijf Octatube zich mee bezig houdt.

“Ontwerpers streven naar steeds slanker en strakker, opdrachtgevers willen de gevel – een van de grootste kostenposten van een gebouw - vooral goedkoper” vertelt Robert Capel , engineer bij Octatube. “De grenzen van wat mogelijk is worden opgerekt, en dan kan je niet meer met catalogusproducten uit de voeten. Wij zoeken naar projectspecifieke oplossingen.”

Octatube, dertig jaar geleden opgericht door architect Mick Eekhout, werd in de jaren negentig bekend met de zogenoemde quattro-knoop, een vierpotige stalen ‘spin’ die een glasplaat met een stalen achterconstructie verbindt. Wereldwijd staan gebouwen die met dit systeem zijn gebouwd. Maar inmiddels doet het bedrijf veel meer op gevelgebied.

Botin Kunstcentrum
‘Het koppelstuk tussen de droom van de architect en de realiteit van het bouwen’, zo omschrijft Capel Octatube, dat niet alleen adviseert maar ook bouwt. In de Spaanse stad Santander bijvoorbeeld, waar gewerkt wordt aan het spectaculaire Botin Kunstcentrum, ontworpen door Renzo Piano. De droom ging in dit geval over de kopgevels aan de zeezijde, een dubbele-huidfaçade.

De architect zag een slanke, elegante staalstructuur voor zich, die dankzij de enorme uitkraging lijkt te zweven boven de golven. De realiteit was dat de gevel de bewegingen door windbelasting op een of andere manier moest opvangen. Waarbij dikke dilatatievoegen of lelijke rubberprofielen uit den boze waren. “Wat wij bedacht hebben, zijn hele slanke stalen stijlen – massieve strips”, legt Capel uit. “Het glas stabiliseert deze stijlen constructief; de gevel beweegt stijf mee met het gebouw.”

Het klinkt verrassend simpel. Maar aan dergelijke constructieve hoogstandjes gaat veel werk vooraf. Zo worden in de eigen fabriek voor vrijwel elk project een aantal mock-ups gebouwd. Deze één-op-één-schaalmodellen dienen meerdere doelen.

Capel: “Hiermee kunnen we aan de architect laten zien wat de technische uitwerking van zijn concept inhoudt, twijfelende opdrachtgevers overtuigen dat wat wij bedenken ook daadwerkelijk kan. Met de hoofdaannemer kunnen we concrete afspraken maken over zaken als maattoleranties. En voor onszelf is het meteen een generale repetitie, waarbij we alle materialen bij elkaar brengen, de montage doorlopen, en zo nodig aanpassingen doen. Op de bouw bestaat daar geen mogelijkheid meer voor; we prefabriceren alles.”

Primeur
Voor de Technische Hogeschool INHolland in Delft kwam Octatube met een primeur: de dunste glazen gevel ter wereld (3,5 cm dik, dertien meter hoog). “De opleiding heeft een composietenlaboratorium” vertelt Capel. “Het nieuwe gebouw moest hun visitekaartje worden; ze wilden een transparant pand dat laat zien wat er allemaal met composieten mogelijk is.”

De gevel, zonder achterconstructie, is opgebouwd uit glasplaten en voorgespannen aramide trekkabels, die niet achter de gevel maar door de glasspouw lopen en de windbelasting opvangen door mee te buigen. Voor de nieuwe Markthal in Rotterdam (ontwerp: MVRDV) heeft Octatube inmiddels twee vergelijkbare flexibele gevels ontwikkeld, met een vrije overspanning van 42 meter.

Een ander spraakmakend project is het Onderwijscentrum van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam (ontwerp: Claus en Kaan Architecten). Hier had de architect het idee voor een gevel als een zig-zag gevouwen vouwblaadje op z’n kant, maar dan van glas. De oplossing werd gevonden in de vorm van filigraine stalen ladderprofielen, ingevuld met glas. Het glas maakt het geheel stijf, zodat de zig-zagvorm in een keer zonder stijlen overspannen kon worden over een hoogte van elf meter.

Welk advies kan de ingenieur aan architecten geven? Capel: “Durf te dromen. Natuurlijk, je moet wel meedenken en enig besef hebben van techniek. Maar het slaafs ondergaan van aanpassingen aan je gevel, wat onder druk van budgetten soms gebeurt, doet weinig voor het resultaat. Zonder wrijving geen glans; onze beste projecten zijn die waar de architect zijn ambities blijft najagen.”

Andere nieuwsberichten

Bouw woonblok Palazzo in Den Bosch van start gegaan

1 uur geleden

LEVS architecten publiceert boek Carbon-based Design

3 uur geleden

Inspirerende voorbeelden tijdens Week van de Circulaire Economie

4 uur geleden

Stichting Fietsklim en ZUS onthullen ontwerp voor kunstmatige beklimming

Gisteren, 17:54

Provincies: maak geschenkwoningen Watersnoodramp rijksmonument

Vandaag, 10:04

Utrecht werkt aan alternatief voor verbreding A27

Vandaag, 09:30

Boetes voor Amsterdamse huiseigenaren om schenden zelfwoonplicht

Gisteren, 16:48

Triodos verstrekt leningen aan bedrijven met circulair en biobased verdienmodel

Gisteren, 12:03

Deltawerken nog altijd iconisch voorbeeld Nederlandse waterbouw

Gisteren, 09:00

Houweling Architecten breidt managementteam uit

31 januari, 2:11
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
YVI Application Family
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Mobilane
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
ISMT B.V.
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan