'Kleine ingrepen in de stad beïnvloeden gedrag'

21 januari 2014, 16:53

Kleine ingrepen in de stedelijke ruimte kunnen het gedrag van mensen beïnvloeden. Psycholoog en fotograaf Marina Meeuwisse is maandag gepromoveerd op een onderzoek naar de wijze waarop het idee van een stad zich in de hoofden van de mensen vormt. Ze laat zien dat mensen ongemerkt betekenissen toekennen aan plekken die zij schijnbaar achteloos passeren, die op hun beurt het gedrag beïnvloeden.

Dat heeft de Vrije Universiteit Brussel bekendgemaakt, alwaar Meeuwisse is gepromoveerd. “De resultaten bieden inzicht in hoe het imago en de identiteit van wijken ingrijpend veranderd kunnen worden. Bescheiden ingrepen in de textuur, kleur, materiaalgebruik van de stad op ‘ooghoogte’ veranderen de betekenis van een plek, aldus Meeuwisse.”

Kwetsbare wijken
Grote steden kennen kwetsbare wijken met een hardnekkige problematiek, waar leefbaarheid en veiligheid onder druk staan. Vaak zijn het ingewikkelde vraagstukken waarbij een soms explosieve combinatie van fysieke, sociale en economische factoren tot grote problemen kan leiden.

"Oplossingen voor deze vraagstukken vragen om inzicht in de factoren die de samenhang tussen de gebouwde stad en stedelijke cultuur verklaren", aldus de universiteit.

“Er is weinig fundamenteel interdisciplinair onderzoek gedaan naar de relatie tussen de stedelijke inrichting in de stad en stedelijke cultuur, de sociale texturen in een stad”, zegt Meeuwisse zelf.

“Bovendien is er spraakverwarring tussen makers en denkers: de ontwerp- en sociale disciplines hanteren begrippen en concepten die voor meerdere uitleg vatbaar zijn en vanuit een wetenschappelijk oogpunt onderling niet uitwisselbaar zijn.”

“De resultaten van het onderzoek bieden politici, bestuurders, ontwerpers en sociaal wetenschappers een handelingskader en concrete richtlijnen voor een geïntegreerde, agogische aanpak van stedelijke vraagstukken.”

Leerprocessen
Volgens het onderzoek liggen ‘non-formele en informele’ leerprocessen ten grondslag aan de vorming van het denkbeeld van een stad in de hoofden van mensen. “Dat zijn vormen van leren waarbij geen expliciete aandacht is voor kennisoverdracht”, meldt de Vrije Universiteit Brussel.

“De termen verwijzen naar alle vormen van leren die in het dagelijks leven plaatsvinden, elke ontmoeting, elke ervaring kan daarvan deel uitmaken. De hersenstructuren die zulke toevallig geleerde kennis opslaan zijn niet ‘on speaking terms’ met de hersenstructuren waarin we formele aangeleerde kennis opslaan.”

“Ook blijkt dat ons geheugen geen onderscheid kan maken tussen feit en fictie en dat de media impliciet bijdragen aan ‘de stad als denkbeeld’. Daarom is een nieuw concept aan het onderzoeksdomein toegevoegd: 'de intrinsieke stad'. Dat is een gedroomde stad die geen fysieke bodem heeft en bestaat uit werkelijk ervaren gebeurtenissen en niet werkelijk ervaren gebeurtenissen: verhalen van anderen, verhalen uit de media.”

Boek
Volgens de Rotterdamse wethouder Marco Florijn wordt de stad dankzij het onderzoek ‘grijpbaarder’. Hij heeft Meeuwisse uitgenodigd haar onderzoek op het stadhuis van zijn gemeente te komen presenteren. Binnenkort verschijnt het boek ‘De intrinsieke stad’, dat onder meer te koop zal zijn bij Het Nieuwe Instituut.

Trefwoorden

marina meeuwisse

1	Woningbouwproject The Orchard in Rijswijk opgeleverd vrijdag, 17 juli
2	Studio L A ontwerpt permanente opvolger Luchtsingel in Rotterdam vrijdag, 17 juli
3	MVRDV wint prijsvraag voor Shift Embassy in Rotterdam dinsdag, 21 juli
4	Kraaijvanger Architects en Mulderblauw ontwerpen stadsentree Zuidplein in Rotterdam maandag, 20 juli
5	Bouw nieuwe publieksentree Tweede Kamer naar ontwerp van de Architekten Cie. gestart vrijdag, 17 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

Steeds meer jonge vrouwen naar grote stad

6 februari 2015

OESO: Nederland moet meer halen uit steden

25 april 2014

Kamer stemt in met uitgebreide Rotterdamwet

7 maart 2014

Andere nieuwsberichten

Benthem Crouwel Architects levert eerste gebouw van nieuw stedelijk ensemble in Bratislava op

Gisteren, 16:58

Het gebouw maakt deel uit van Florian Residence waarbij een braakliggend terrein in het historisch centrum transformeert tot een nieuw, levendig stadsdeel.

AIA lanceert ideeënprijsvraag voor Kanaalschiereiland in Alkmaar

Gisteren, 11:45

Zowel professionele als niet-professionele ontwerpers kunnen ideeën aandragen voor de toekomst voor het schiereiland tussen de historische binnenstad en het ontwikkelingsgebied Overstad.

MVRDV wint prijsvraag voor Shift Embassy in Rotterdam

Gisteren, 09:18

Met het ontwerp Rotterdam Rocks! werd het bureau gekozen uit vijf finalisten voor het zogeheten duurzaamheidsicoon in de toekomstige wijk Waterkant. Het ontwerp bestaat uit zeven gestapelde groene volumes, die zijn georganiseerd rond twee kernen.

Zoetermeer kiest plan UP! voor 235 woningen in centrum

20 juli, 1:55

Een samenwerkingsverband met Blauwhoed, VenhoevenCS, Marc Koehler Associates en Superlofts heeft de aanbesteding gewonnen voor een omvangrijk woningbouwproject in Zoetermeer.

Duitsland wil subsidies voor hernieuwbare energie afbouwen

Gisteren, 10:51

De reden is dat de groeiende productie van zonne-energie steeds meer druk legt op het Duitse elektriciteitsnet.

Brussel wil in 2040 bijna helft van energiegebruik elektrisch

20 juli, 2:49

Qua energiegebruik is het aandeel elektrische energie de afgelopen tien jaar blijven steken op 23 procent.

Nog ongewis wat er moet gebeuren met verzwakte Merwedebrug

20 juli, 10:42

De boogconstructie blijkt dermate zwak dat technici het niet meer verantwoord vinden er vrachtwagens overheen te laten rijden.

NLInvesteert ziet financieringsgat voor middensegment vastgoed

17 juli, 1:23

Middelgrote vastgoedprojecten in Nederland dreigen vertraging op te lopen door een gebrek aan eigen vermogen, stelt het investeringsplatform.

Henk Harms mag aan de slag als wethouder ruimtelijke ordening in Den Haag

17 juli, 10:14

Harms stapte in 2020 op als topambtenaar bij de gemeente, nadat hij niet transparant bleek te zijn geweest bij de ontwikkeling van cultuurcomplex Amare.