Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten

Oomen: ‘verkort proces levert soms meer op’

13 februari 2013, 6:20
In een ‘extreem kort’ proces heeft
Oomen Architecten de St. Gertrudis van Nijvelkerk in Heerle, een dorp in de
gemeente Roosendaal, getransformeerd tot dorpshuis/huisartsenpraktijk/kerk.


 

Tekst Michiel van Raaij

 

Zeven
maanden. Meer zat er niet tussen de verstrekking van de ontwerpopdracht en de
oplevering van de getransformeerde kerk in het dorpshart van Heerle. Architect
Sander van Sambeek, partner bij Oomen Architecten: “We hebben echt een extreem
kort proces doorlopen.” Met succes.

 

De stok
achter de deur: op 1 januari 2013 verviel de subsidie die de provincie
Noord-Brabant had gereserveerd voor de herbestemming van de kerk. Deze subsidie
had de provincie verstrekt in het kader van een programma om het voorzieningenniveau
in de Brabantse dorpen op peil te houden. De kerk huisvest naast het
kerkbestuur nu ook een dorpshuis en een huisartsenpraktijk.

 

Aan het
trefzekere ontwerp van Oomen Architecten is het korte proces niet af te zien. Het
ontwerp kon er volgens de architect juist zijn sterkte door behouden. De
subsidiedeadline stimuleerde alle betrokken partijen om snel te schakelen. “Het
gevolg was dat we dichtbij ons concept zijn gebleven”, zegt Van Sambeek. “Een
verkort proces levert zo soms dus meer op dan een regulier proces.”

 

Neogotiek

De St.
Gertrudis van Nijvelkerk heeft een dubbele oorsprong. In 1864 werd naar ontwerp
van architect J. van Mansveld een neogotische kerk gerealiseerd. In 1924 is
haaks op het middenschip van deze kerk een nieuw, groter middenschip met een
nieuw koor naar ontwerp van Dom Paul Bellot gebouwd.

 

“De kerk
heeft zo dus twee assen”, legt Van Sambeek uit. Het ontwerp uit 1864 volgt een
oost-west as, het ontwerp uit 1924 volgt een noord-zuid as. Beide delen hebben
daarbij ook een eigen architectuur. De kerk uit 1864 heeft een wit gestuukt
interieur. Stukadoorsgotiek noemt Van Sambeek het. De toevoeging uit 1924
kenmerkt zich door gedetailleerd metselwerk. Waar Dom Paul Bellot zelden
neogotische vormen in zijn werk gebruikte, deed hij dat in dit ontwerp wel. Het
is met name hierom dat de kerk tot rijksmonument is verklaard.

 

Het idee
om het middendeel van de kerk vrij te houden had de architect vanaf de start
van het proces. “Daarmee blijft het karakter van de kerk overeind”, zegt Van Sambeek.
“Maar het was ook een manier om het programma te organiseren.” Rond het open
gelaten middenschip van de kerk krijgen de verschillende gebruikers logisch hun
plek.

 

Doosjes

Het volume
dat Oomen in de kerk heeft geïntroduceerd, is overal los gehouden van de
bestaande constructie. De ingreep kan daarmee in de toekomst weer ongedaan
gemaakt worden. Het ontwerp is reversibel, zoals dat heet. “Ook dat was vanaf
het begin onderdeel van ons concept”, benadrukt de architect.

 

“Door de
materialisering in hout en vormgeving van de doosjes ziet de ingreep er ook uit
alsof het er weer uitgehaald kan worden”, gaat Van Sambeek verder. Dat heeft de
gesprekken met de gemeentelijke monumentencommissie en rijksmonumentencommissie
zeker versoepeld, denkt hij.

 

Het los
houden van de doosjes van de bestaande constructie heeft ook een belangrijk
bouwfysisch voordeel. Zo konden de nieuwe ruimtes eenvoudiger geïsoleerd
worden. Het open gelaten middenschip wordt – wel zo duurzaam – alleen verwarmd
wanneer deze gebruikt wordt.

 

Om de
ingreep in de kerk zo bescheiden mogelijk te houden, heeft Van Sambeek de
doosjes zo laag mogelijk gehouden. De lichte kleur heeft de architect afgeleid
van het witte stukwerk van het negentiende-eeuwse deel van de kerk.

 

Contact

“Met ons
werk proberen wij het contact tussen de verschillende gebruikers van een gebouw
altijd te stimuleren”, zegt Van Sambeek. Bij de transformatie van de St.
Gertrudis van Nijvelkerk heeft de architect hiervoor naar een zo groot mogelijk
transparantie gestreefd. Deze ambitie komt het best tot uitdrukking in de
manier waarop de gebruikers zich aan de binnenruimte presenteren. De wanden
zijn hier niet alleen volledig beglaasd, de gebruikers kunnen ook letterlijk
hun deuren naar elkaar openen. Samen kunnen ze van de kerk weer één grote open
ruimte maken.

 

Ter
plaatse van de hoge ramen van de kerk is het ‘dak’ van het lage volume voorzien
van beloopbare, glazen delen. Zo komt daglicht diep de ruimte in. Maar zo wordt
de hoogte van de kerk in het lage volume ook beleefbaar gemaakt. Op de as van
het negentiende-eeuwse deel gaat Oomen nog een stap verder: een lange strook
van glas biedt hier zicht op het oude rozetraam.

Andere nieuwsberichten

Voormalig hoofdkantoor Luchtmacht te koop
Gisteren, 16:48
Syb van Breda ontwerpt radartoren voor Maasvlakte 2
Gisteren, 15:55
Opdracht Zuidasdok definitief gegund
Gisteren, 15:13
Eerste selectie ‘Healthy Urban Quarter’ Utrecht bekend
Gisteren, 13:53

Zware straf voor ex-topman Imtech Duitsland
Gisteren, 17:22
Jong architectenbureau geeft bungalow transparantie
Gisteren, 17:17
Glansrol Amsterdam in opleving kantorenmarkt
Gisteren, 12:04
Investeerder wil meer woningen vrije sector
Gisteren, 09:31
Definitief akkoord over bebouwing aan de kust
21 februari, 5:12
Hurks wint tender kavel 1.1 Hoge Weide
21 februari, 4:33
OJMAR, S.A.
AluK Aluminium b.v.
Performance in Lighting Nederland
Nelissen Steenfabrieken
Aluprof Nederland
Sempergreen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND
Intal BV
Cladding Point B.V.
Q-railing
Tata Steel IJmuiden BV
Häfele Nederland
SLV Nederland
Grijsen Park & Straatdesign
ROCKWOOL B.V.
Sedus Stoll B.V.
Gira Giersiepen GmbH & Co. KG
MOSO International BV
Triflex BV
TRILUX - Simplify Your Light
Sika Nederland B.V.
Baars & Bloemhoff
KONE Liften en Roltrappen, Gevelliftinstallaties en Deursystemen
Ruys Vloeren B.V.
Tektoniek
MBI BV
AGROB BUCHTAL GmbH
Desso BV
Caparol
Arpa Nederland BV
ASSA ABLOY Entrance Systems
Gerflor Benelux
Bruil
Forbo Flooring
Tarkett Nederland
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
ROCKPANEL Group
Optigroen Dak-en Gevelbegroeiing
Metaglas B.V.
Holonite B.V.
Duco Ventilation & Sun Control
Faay Vianen B.V.
ESPERO B.V.
Verosol Nederland B.V.
Derako International B.V.
ODS Jansen
Boon Edam Nederland B.V.
Renson
Gispen
Van Besouw Tapijt
OWA Benelux BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
EeStairs | trappen en balustrades
Kingspan Unidek B.V.
AGC Glass Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Bolidt Kunststoftoepassing B.V.
VBI
Reynaers B.V.
Saint-Gobain Glass Nederland
VELUX Nederland B.V.
Trespa International BV
ROCKFON / ROCKWOOL B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan