Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten
Tekening: Oomen Architecten

Oomen: ‘verkort proces levert soms meer op’

13 februari 2013, 6:20
In een ‘extreem kort’ proces heeft
Oomen Architecten de St. Gertrudis van Nijvelkerk in Heerle, een dorp in de
gemeente Roosendaal, getransformeerd tot dorpshuis/huisartsenpraktijk/kerk.


 

Tekst Michiel van Raaij

 

Zeven
maanden. Meer zat er niet tussen de verstrekking van de ontwerpopdracht en de
oplevering van de getransformeerde kerk in het dorpshart van Heerle. Architect
Sander van Sambeek, partner bij Oomen Architecten: “We hebben echt een extreem
kort proces doorlopen.” Met succes.

 

De stok
achter de deur: op 1 januari 2013 verviel de subsidie die de provincie
Noord-Brabant had gereserveerd voor de herbestemming van de kerk. Deze subsidie
had de provincie verstrekt in het kader van een programma om het voorzieningenniveau
in de Brabantse dorpen op peil te houden. De kerk huisvest naast het
kerkbestuur nu ook een dorpshuis en een huisartsenpraktijk.

 

Aan het
trefzekere ontwerp van Oomen Architecten is het korte proces niet af te zien. Het
ontwerp kon er volgens de architect juist zijn sterkte door behouden. De
subsidiedeadline stimuleerde alle betrokken partijen om snel te schakelen. “Het
gevolg was dat we dichtbij ons concept zijn gebleven”, zegt Van Sambeek. “Een
verkort proces levert zo soms dus meer op dan een regulier proces.”

 

Neogotiek

De St.
Gertrudis van Nijvelkerk heeft een dubbele oorsprong. In 1864 werd naar ontwerp
van architect J. van Mansveld een neogotische kerk gerealiseerd. In 1924 is
haaks op het middenschip van deze kerk een nieuw, groter middenschip met een
nieuw koor naar ontwerp van Dom Paul Bellot gebouwd.

 

“De kerk
heeft zo dus twee assen”, legt Van Sambeek uit. Het ontwerp uit 1864 volgt een
oost-west as, het ontwerp uit 1924 volgt een noord-zuid as. Beide delen hebben
daarbij ook een eigen architectuur. De kerk uit 1864 heeft een wit gestuukt
interieur. Stukadoorsgotiek noemt Van Sambeek het. De toevoeging uit 1924
kenmerkt zich door gedetailleerd metselwerk. Waar Dom Paul Bellot zelden
neogotische vormen in zijn werk gebruikte, deed hij dat in dit ontwerp wel. Het
is met name hierom dat de kerk tot rijksmonument is verklaard.

 

Het idee
om het middendeel van de kerk vrij te houden had de architect vanaf de start
van het proces. “Daarmee blijft het karakter van de kerk overeind”, zegt Van Sambeek.
“Maar het was ook een manier om het programma te organiseren.” Rond het open
gelaten middenschip van de kerk krijgen de verschillende gebruikers logisch hun
plek.

 

Doosjes

Het volume
dat Oomen in de kerk heeft geïntroduceerd, is overal los gehouden van de
bestaande constructie. De ingreep kan daarmee in de toekomst weer ongedaan
gemaakt worden. Het ontwerp is reversibel, zoals dat heet. “Ook dat was vanaf
het begin onderdeel van ons concept”, benadrukt de architect.

 

“Door de
materialisering in hout en vormgeving van de doosjes ziet de ingreep er ook uit
alsof het er weer uitgehaald kan worden”, gaat Van Sambeek verder. Dat heeft de
gesprekken met de gemeentelijke monumentencommissie en rijksmonumentencommissie
zeker versoepeld, denkt hij.

 

Het los
houden van de doosjes van de bestaande constructie heeft ook een belangrijk
bouwfysisch voordeel. Zo konden de nieuwe ruimtes eenvoudiger geïsoleerd
worden. Het open gelaten middenschip wordt – wel zo duurzaam – alleen verwarmd
wanneer deze gebruikt wordt.

 

Om de
ingreep in de kerk zo bescheiden mogelijk te houden, heeft Van Sambeek de
doosjes zo laag mogelijk gehouden. De lichte kleur heeft de architect afgeleid
van het witte stukwerk van het negentiende-eeuwse deel van de kerk.

 

Contact

“Met ons
werk proberen wij het contact tussen de verschillende gebruikers van een gebouw
altijd te stimuleren”, zegt Van Sambeek. Bij de transformatie van de St.
Gertrudis van Nijvelkerk heeft de architect hiervoor naar een zo groot mogelijk
transparantie gestreefd. Deze ambitie komt het best tot uitdrukking in de
manier waarop de gebruikers zich aan de binnenruimte presenteren. De wanden
zijn hier niet alleen volledig beglaasd, de gebruikers kunnen ook letterlijk
hun deuren naar elkaar openen. Samen kunnen ze van de kerk weer één grote open
ruimte maken.

 

Ter
plaatse van de hoge ramen van de kerk is het ‘dak’ van het lage volume voorzien
van beloopbare, glazen delen. Zo komt daglicht diep de ruimte in. Maar zo wordt
de hoogte van de kerk in het lage volume ook beleefbaar gemaakt. Op de as van
het negentiende-eeuwse deel gaat Oomen nog een stap verder: een lange strook
van glas biedt hier zicht op het oude rozetraam.

Andere nieuwsberichten

Bouw Noorderkwartier Amsterdam start dit jaar
1 uur geleden
Dirk Sijmons wint Sir Geoffrey Jellicoe Award
3 uur geleden
Van Hoogevest ontwerpt Brede School Asperen
Gisteren, 17:09
Scholencampus door NL Architects ventileert met vulkaan
Gisteren, 15:52

Akoestiek oude Griekse theaters niet zo goed als weleens beweerd
2 uur geleden
Gebiedsontwikkeling Noorderpolder in Zierikzee versnelt
Gisteren, 10:21
Laatste snelwegrotonde van het land verdwijnt
13 oktober, 3:51
Nederlandse tentoonstellings-ontwerper aan de slag in Hermitage Sint-Petersburg
13 oktober, 1:42
Utrecht draait aardgaskraan geleidelijk dicht
12 oktober, 2:06
'Te weinig huizen om aan vraag te voldoen'
12 oktober, 1:56
AGROB BUCHTAL GmbH
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND
SLV Nederland
Caparol
Tarkett Nederland
TRILUX - Simplify Your Light
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Sedus Stoll B.V.
Q-railing
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
Forster
Performance in Lighting
Sempergreen
Cladding Point B.V.
EeStairs | trappen en balustrades
Arpa Nederland BV
Aluprof Nederland
Intal BV
Forbo Flooring
AGC Glass Nederland B.V.
KONE Liften en Roltrappen, Gevelliftinstallaties en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex BV
OJMAR, S.A.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
Ruys Vloeren B.V.
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Häfele Nederland
ROCKFON / ROCKWOOL B.V.
Baars & Bloemhoff
Trespa International BV
Gira Giersiepen GmbH & Co. KG
ROCKPANEL Group
Renson
Metaglas B.V.
Hi-Con | Bruil prefab
MOSO International BV
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Van Besouw Tapijt
Grijsen Park & Straatdesign
Sika Nederland B.V.
ASSA ABLOY Entrance Systems
Kingspan Unidek B.V.
Saint-Gobain Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
Boon Edam Nederland B.V.
Optigroen Dak-en Gevelbegroeiing
Derako International B.V.
Desso BV
Tektoniek
Bolon - Brandt Design Flooring
Holonite B.V.
Bolidt Kunststoftoepassing B.V.
Gerflor Benelux
OWA Benelux BV
Tata Steel IJmuiden BV
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan